การพัฒนาธุรกิจท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมแบบสร้างสรรค์ประเพณีบุญบั้งไฟ จังหวัดยโสธร

สนุก สิงห์มาตร; พิกุล มีมานะ

ผู้แต่ง

สนุก สิงห์มาตร วิทยาลัยสงฆ์ร้อยเอ็ด มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
พิกุล มีมานะ วิทยาลัยสงฆ์ร้อยเอ็ด มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การพัฒนาธุรกิจท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม, ส่งเสริมอัตลักษณ์ท้องถิ่น, บุญบั้งไฟ

บทคัดย่อ

บทความนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนา ประเมิน และส่งเสริมแนวทางการพัฒนาธุรกิจท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมแบบสร้างสรรค์ประเพณีบุญบั้งไฟจังหวัดยโสธร โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสานวิธี พัฒนาแนวทางโดยกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญที่เป็นผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมีทั้งแบบสัมภาษณ์ ประเมินแนวทางโดยผู้เชี่ยวชาญ จำนวน 21 คน เครื่องมือที่ใช้คือแบบประเมิน ส่วนการส่งเสริมเพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้สู่ชุมชนโดยกล่มผู้เข้าร่วมอบรม จำนวน 30 คน (คัดเลือกแบบเจาจง)

ผลการวิจัยพบว่า 1) แนวทางการพัฒนาประเพณีบุญบั้งไฟ สามารถจัดแบ่งออกเป็น 4 มิติหลัก ได้แก่ มิติจารีตความเชื่อ มิติการแข่งขันเชิงศิลปวัฒนธรรม มิติการอนุรักษ์ และมิติเศรษฐกิจ 2) ผลการประเมินแนวทางโดยผู้เชี่ยวชาญให้ความเห็นว่าแนวทางดังกล่าวมีความเหมาะสมในระดับมากที่สุด ( $\bar{X}$ =4.56) โดยเฉพาะด้านความถูกต้อง ( $\bar{X}$ =4.65) 3) ผลการการถ่ายทอดองค์ความรู้แก่ชุมชนได้รับการตอบรับที่ดี กลุ่มเป้าหมายมีความเข้าใจแนวทางพัฒนาในระดับมากที่สุดเช่นกัน พบข้อเสนอแนะคือ ควรผลักดันการประยุกต์ใช้แนวทางการพัฒนาอย่างเป็นรูปธรรมผ่านการมีส่วนร่วมของชุมชน หน่วยงานภาครัฐ และภาคธุรกิจ เพื่อสร้างความสมดุลระหว่างการอนุรักษ์วัฒนธรรมกับการสร้างมูลค่าเศรษฐกิจอย่างยั่งยืนในระดับท้องถิ่น

เอกสารอ้างอิง

ประพิศ โบราณมูล. (2561). การส่งเสริม อนุรักษ์และพัฒนาคุณค่าของประเพณีบุญบั้งไฟ จังหวัดยโสธร. ใน งานประชุมวิชาการแลละนำเสนอผลงานวิจัยระดับชาติครั้งที่ 1 “ระเบียบ สามัคคี บำเพ็ญประโยชน์เพื่อพัฒนาสังคมที่ยั่งยืน. ร้อยเอ็ด: มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตร้อยเอ็ด.

พระพีระพงษ์ พิชาลี. (2561). อัตลักษณ์ของประเพณีบุญเดือนหก (บุญบั้งไฟ) กรณีศึกษาตำบลบ้านถ่อน อำเภอท่าบ่อ จังหวัดหนองคาย. ปทุมธานี: มหาวิทยาลัยรังสิต.

รังสรรค์ สิงหเลิศ. (2558). ระเบียบวิธีวิจัยทางสังคมศาสตร์. ฝ่ายผลิตเอกสารและตำราสำนักวิทยาการและเทคโนโลยีสารสนเทศ มหาวิทยาลัยราชภัฎมหาสารคาม.

วรวิทย์ อวิรุทธ์วรกุล. (2553). เศรษฐกิจสร้างสรรค์และเศรษฐกิจพอเพียง: ขัดแย้งหรือสอดคล้อง?. วารสารเศรษฐกิจและสังคม, 47(4), 20-35.

เว็ปไซด์กะปุกดอทคอม. (2557). ประเพณีบุญบั้งไฟ กับตำนานบูชาพญาแถนขอฝน. สืบค้นเมื่อ 14 มิถุนายน 2567, จาก https://hilight.kapook.com/view/101828

ศลิษา ธีรานนท์ และประกาศิต โสภณจรัสกุล. (2559). การท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์: ทางเลือก-ทางรอดของการท่องเที่ยวไทย. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยปทุมธานี, 8(2), 206-215.

สุรจิตร ยนต์ตระกูล, สมชาย ลำดวน และศาสตรา เหล่าอรรคะ. (2558). รูปแบบการจัดงานบุญประเพณีโดยการมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 10(29), 31–38.

Stufflebeam, D. L. (1971). The Relevance of the CIPP Evaluation Model for Educational Accountability. Atlantic City: N.J.