สภาวะความเป็นปัญหาของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 เรื่องการบวกและการลบ ในชั้นเรียนคณิตศาสตร์ที่ใช้นวัตกรรมการศึกษาชั้นเรียนด้วยวิธีการแบบเปิด

Main Article Content

วชิรวิทย์ วังทะพันธ์
สัมพันธ์ ถิ่นเวียงทอง

บทคัดย่อ

               การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์สภาวะความเป็นปัญหาของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 เรื่องการบวกและการลบในชั้นเรียนคณิตศาสตร์ภายใต้นวัตกรรม TLSOA ตามแนวคิดของ Inprasitha (2022) กลุ่มเป้าหมายคือนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 ปีการศึกษา 2567 เลือกแบบเจาะจง        เก็บรวบรวมข้อมูลใช้เครื่องมือ แผนการจัดการเรียนรู้ แบบบันทึกภาคสนาม ผลงานนักเรียน เครื่องบันทึกวีดิทัศน์ เสียง และภาพนิ่ง วิเคราะห์ข้อมูลตามกรอบแนวคิดของ Isoda & Katagiri (2012)
             ผลการวิจัยสรุปตามวงจรการศึกษาชั้นเรียน 3 ขั้นตอน พบว่า (1) ขั้นการออกแบบแผนร่วมกัน ทีมการศึกษาชั้นเรียนร่วมกันวิเคราะห์หนังสือเรียน ออกแบบสถานการณ์ปัญหาและคำสั่ง คาดการณ์ตำแหน่งที่นักเรียนจะเกิดสภาวะความเป็นปัญหาเกี่ยวกับการบวกและการลบ (2) ขั้นการสังเกตการสอนร่วมกัน พบว่าชั้นเรียนที่ใช้นวัตกรรม TLSOA นักเรียนทุกคนเกิดสภาวะความเป็นปัญหาทั้ง 2 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) ความต้องการแก้ปัญหาเกี่ยวกับการบวกและการลบที่มีความคลุมเครือ โดยแสดงความสงสัยใคร่รู้ผ่านการสังเกต ตั้งคำถาม การอภิปราย และการคาดการณ์คำตอบเบื้องต้น และ 2) การแก้ปัญหาด้วยตนเอง โดยใช้แนวคิดที่หลากหลาย ได้แก่ การรวมกัน การเพิ่มขึ้น การหักออก และการเปรียบเทียบ ช่วงท้ายของบทเรียนนักเรียนสามารถสรุปแนวคิดสำคัญอย่างชัดเจน คือ “การทำให้เต็มสิบ” (Make ten) ในการบวกและการใช้ “หน่วยสิบ” (Ten as a Unit) เป็นเครื่องมือในการลบและเปรียบเทียบจำนวน แสดงถึงความเข้าใจเชิงโครงสร้างของจำนวน (3) ขั้นการสะท้อนผลร่วมกัน ทีมการศึกษาชั้นเรียนสะท้อนผลจากผลงานนักเรียนและ แบบบันทึกภาคสนาม เพื่อปรับสถานการณ์ปัญหา สื่อ และการคาดการณ์สภาวะความเป็นปัญหา เพื่อกระตุ้นให้นักเรียนเกิดความต้องการและการลงมือแก้ปัญหาด้วยตนเองอย่างต่อเนื่อง


 

Downloads

Download data is not yet available.

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
วังทะพันธ์ ว., & ถิ่นเวียงทอง ส. . (2026). สภาวะความเป็นปัญหาของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 1 เรื่องการบวกและการลบ ในชั้นเรียนคณิตศาสตร์ที่ใช้นวัตกรรมการศึกษาชั้นเรียนด้วยวิธีการแบบเปิด. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 20(1), 105–123. สืบค้น จาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/JOEMSU/article/view/7627
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). นโยบายการจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาคุณภาพผู้เรียน. กรุงเทพฯ: สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ.

ณัฐวัตร สุดจินดา, นฤมล ช่างศรี, และไมตรี อินทร์ประสิทธิ์. (2558). การใช้โจทย์ปัญหาที่ส่งเสริม ให้นักเรียนสามารถเกิดปัญหาทางคณิตศาสตร์ด้วยตนเองในชั้นเรียนคณิตศาสตร์ที่ใช้การศึกษาชั้นเรียนและวิธีการแบบเปิด. วารสารศึกษาศาสตร์ ฉบับวิจัยบัณฑิตศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 9(4), 54-61.

ไมตรี อินทร์ประสิทธิ์. (2557). กระบวนการแก้ปัญหาในคณิตศาสตร์ระดับโรงเรียน. ศูนย์วิจัย คณิตศาสตรศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น: ไอ - ปริ้นท์ ดีไซน์.

_______. (2567). เอกสารประกอบการประชุมการเปิดชั้นเรียนระดับชาติ ครั้งที่ 17. Proceedinds of the 17th National OPEN CLASS (Special Issues). [ขอนแก่น]: ศูนย์วิจัยคณิตศาสตรศึกษา คณะศึกษาศาสตร์.

สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2560). คู่มือการใช้หลักสูตรกลุ่ม สาระการเรียนรู้คณิตศาสตร์ ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560. กรุงเทพฯ: สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.

สัมพันธ์ ถิ่นเวียงทอง และไมตรี อินทร์ประสิทธิ์. (2561). รูปแบบการสอนแนวใหมสําหรับการวัด ในรายวิชาคณิตศาสตรระดับโรงเรียน. วารสารมหาวิทยาลัยนครพนม, 8(3), 118-127.

Brookes, J. (1976). When Is a Problem…? “When” Is Actually the Problem!. In P. Felmer, E. Pehkonen, & J. Kilpatrick (Eds.), Posing and solving mathematical problems, 276. Springer International Publishing.

Brown, S.I. & Walter, M.I. (2005). Problem Posing: Reflections and Applications. [n.p.]: Lawrence Erlbaum Associates.

Dewey, J. (1933). How We Think. New York: Health and Company. อ้างถึงใน ไมตรี อินทร์ประสิทธิ์. (2565). กระบวนการแกปญหาในคณิตศาสตร์ระดับโรงเรียน. พิมพ์ครั้ง ที่ 2. ขอนแก่น: ศูนยวิจัยคณิตศาสตรศึกษา มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

Eccles, J. S. (1999). The development of children ages 6 to 14. The Future of Children, 9(2), 30-44.

Figueiredo, N. (2000r). Realistic Mathematics Education—A different approach to learning and instruction. Quadrante, 9(1), 7–30.

Felmer, P. E. Pehkonen and J. Kilpatrick (2016). Posing and Solving Mathematical Problems Advances and New Perspectives.69-8.Switzerland:Springer International Publishing Switzerland.

Inprasitha, M. (2011). One Feature of Adaptive Lesson Study in Thailand: Designing a Learning Unit. Journal of Science and Mathematics Education in Southeast Asia, 34(1), 47-66.

_________. (2022). Lesson study and open approach development in Thailand: a longitudinal study", International Journal for Lesson and Learning Studies, 5(11), 1-15.

Isoda, M. (2010). Lesson study: Problem solving approaches in mathematics education as a Japanese experience. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 8, 17-27.

Isoda, M., & Katagiri, S. (2012). Mathematical Thinking: How to Develop it in the classroom. World Scientific Publishing Company.

NCTM. (2000). Principles and standards for school mathematics. Reston, VA: Author.

Nohda, N. (2000). Teaching by open-approach method in mathematics classroom. Proceedings of the 24th Conference of the International Group for the Psychology of Mathematics Education, (1), 39–53. PME.

OECD. (2021). OECD skills outlook 2021: Learning for life. OECD Publishing.

Piaget, J. (1964). Development and Learning. Journal of research in science teaching, 2(1), 176-186

Pólya, G. (1957). How to Solve It. Garden City, NY: Doubleday. 253.

Post, T. R. (1987). Teaching mathematics in grades K–8: Research-based methods. Allyn and Bacon.

Silver, E.A. (1994). On Mathematical Problem Solving. For the Learning of Mathematics, 14(1), 19-28.

Schoenfeld, A. H. (2016). Learning to think mathematically: Problem solving, metacognition, and sense-making in mathematics. In P. Felmer, E. Pehkonen, & J. Kilpatrick (Eds.), Posing and solving mathematical problems: Advances and new perspectives. 37–50. Springer.

Yamaguchi, T. (2010). Why do we differentiate between tasks and problems? Teaching objectives, problem awareness, and conflicts. In M. Isoda & N. Takashi (Eds.), Special issue (EARCOME 5) mathematics education theories for lesson study: Problem solving approach and the curriculum through extension and integration, 8–9. Japan: Bunshoudo Insatusho.