การศึกษาภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์และแบบกระจายอำนาจ ความต้องการพัฒนาภาวะผู้นำ และแนวทางทางการพัฒนาภาวะผู้นำของเจ้าหน้าที่ธุรการในสถานศึกษาขนาดเล็กจังหวัดสุพรรณบุรี
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์และภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจของผู้บริหารสถานศึกษา ตามการรับรู้ของบุคลากรธุรการในโรงเรียนขนาดเล็ก จังหวัดสุพรรณบุรี 2) เพื่อศึกษาระดับความต้องการพัฒนาภาวะผู้นำ ตามการรับรู้ของบุคลากรธุรการในโรงเรียนขนาดเล็ก จังหวัดสุพรรณบุรี 3) เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำที่บูรณาการวิสัยทัศน์เชิงกลยุทธ์กับการกระจายอำนาจ เพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการที่ยั่งยืนของบุคลากรธุรการในโรงเรียนขนาดเล็ก เครื่องมือที่ใช้คือแบบสอบถามภาวะผู้นำเชิงพฤติกรรมที่ออกแบบตามกรอบภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ และภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจ กลุ่มตัวอย่างคือเจ้าหน้าที่ธุรการในโรงเรียนขนาดเล็ก จังหวัดสุพรรณบุรี จำนวน 255 แห่งในจังหวัดสุพรรณบุรี การเลือกกลุ่มตัวอย่างเป็นแบบเจาะจง ใช้สถิติสถิติเชิงพรรณนา ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยสรุปได้ว่า 1) ระดับภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษาของบุคลากรธุรการในโรงเรียนขนาดเล็ก จังหวัดสุพรรณบุรี อยู่ในในระดับสูง (Mean = 4.10, S.D. = 0.71) และภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจของผู้บริหารสถานศึกษา ตามการรับรู้ของบุคลากรธุรการในโรงเรียนขนาดเล็ก จังหวัดสุพรรณบุรี อยู่ในระดับสูง (Mean=3.88, S.D.=0.78) 2) ระดับความต้องการพัฒนาภาวะผู้นำของบุคลากรธุรการในโรงเรียนขนาดเล็ก จังหวัดสุพรรณบุรี อยู่ในระดับสูง (Mean = 4.40, S.D. = 0.60) และ 3) แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำที่บูรณาการวิสัยทัศน์เชิงกลยุทธ์กับการกระจายอำนาจ เพื่อสนับสนุนการบริหารจัดการที่ยั่งยืนของบุคลากรธุรการในโรงเรียนขนาดเล็ก ควรเน้นการสมดุลระหว่าง การกำหนดทิศทางเชิงกลยุทธ์ และการให้อำนาจตัดสินใจผ่าน 4 กลไกสำคัญ ได้แก่ 1) การมีส่วนร่วมกำหนดมาตรฐานงาน และตัวชี้วัด 2) การนิเทศติดตามงานเชิงบวก 3) การสร้างระบบแรงจูงใจและการยกย่อง และ 4) การใช้เทคโนโลยีลดภาระงานซ้ำซ้อน เพื่อสร้างประสิทธิภาพที่ยั่งยืนให้แก่โรงเรียนขนาดเล็ก
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2563). รายงานสถานการณ์และแนวทางการแก้ไขปัญหาการขาดแคลนบุคลากรธุรการในโรงเรียนขนาดเล็ก. กรุงเทพฯ: สำนักบริหารงานการศึกษาพื้นฐาน.
กฤษฎา กิตติชัย. (2560). หลักการบริหารงานการศึกษา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์กว้างไกล.
คณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ. (31 พฤษภาคม 2568). กสม. ประสานการแก้ไขปัญหากรณีการจ้างเจ้าหน้าที่ธุรการโรงเรียนและนักการภารโรงทั่วประเทศ. Prachatai. https://prachatai.com/journal/2025/05/113106
จิราภรณ์ ศรีวิจิตร. (2565). การพัฒนาทักษะภาวะผู้นำสำหรับเจ้าหน้าที่ธุรการในสถานศึกษาขนาดเล็ก. วารสารการจัดการศึกษาไทย, 8(2), 112–127.
ณรงค์ฤทธิ์ จันทร์เจริญ. (2560). หลักการและเทคนิคการบริหารงานธุรการ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์การศึกษาไทย.
ประวิทย์ จงสมบูรณ์. (2024). ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารต่อประสิทธิภาพงานธุรการโรงเรียนขนาดเล็ก. วารสารบริหารการศึกษา, 12(3), 45–62.
พิตรพิบูล มนทาน้อย. (2566.) ความต้องการจำเป็น และแนวทางพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบึงกาฬ. วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
ภัทรินทร์ วงศ์สมบูรณ์. (2561). การบริหารจัดการงานธุรการโรงเรียน. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์การศึกษาไทย.
มติชนออนไลน์. (27 กรกฎาคม 2568). สพฐ. เปิดแผนดูแลโรงเรียนขนาดเล็ก เคลียร์อัตราธุรการ-แก้ปัญหา. Matichon. https://www.matichon.co.th/local/education/news_5295177
วุฒิชัย พวงพิลา. (2566). การศึกษาความสัมพันธ์ภาวะผู้นำเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารสถานศึกษากับประสิทธิผลของโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามุกดาหาร. วิทยานิพนธ์หลักสูตรปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร
สมโภชน์ รุ่งโรจน์. (2562). การบริหารการศึกษาสมัยใหม่. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์การศึกษาไทย.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 1. (2565). รายงานสถิติโรงเรียนและบุคลากร ปีการศึกษา 2564. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุพรรณบุรี เขต 1.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2561). คู่มือการกำหนดขนาดโรงเรียน. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). คู่มือการบริหารสถานศึกษาและภาวะผู้นำ. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2562). คู่มือการสร้างเครือข่ายชุมชนในการบริหารสถานศึกษา. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2565). สถิติการศึกษาขั้นพื้นฐาน ปีการศึกษา 2564. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. (2567). ข้อมูลสถิติด้านการศึกษาในภาพรวมระดับประเทศ ปีการศึกษา 2565. สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กระทรวงศึกษาธิการ
สำนักบริหารงานการศึกษาพื้นฐาน. (2561). คู่มือการปฏิบัติงานธุรการโรงเรียน. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สุภาพร โสภณ. (2023). ผลของภาวะผู้นำแบบกระจายอำนาจต่อการบริหารงานธุรการโรงเรียนในชนบท. วารสารการบริหารการศึกษา, 15(1), 77–92.
อภิสิทธิ์ วงษ์ประดิษฐ์, อานนท์ เมธีวรฉัตร และ วินัย ทองมั่น. (2565). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำทางวิชาการตามหลักอิทธิบาท 4 ของผู้บริหารโรงเรียนขนาดเล็ก สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครสวรรค์ เขต 1. วารสารวิจยวิชาการ, 5 (4). 197-210.
Anderson, P., & Morales, L. (2022). Distributed leadership and administrative support in small rural schools. Journal of Rural Education Leadership, 9(2), 101–118.
Glickman, C. D., Gordon, S. P., & Ross-Gordon, J. M. (2018). SuperVision and instructional leadership: A developmental approach (10th ed.). Boston, MA: Pearson.
Harris, A. (2008). Distributed leadership: According to the evidence. London, UK: Routledge.
Yukl, G. (2013). Leadership in organizations (8th ed.). Boston, MA: Pearson.
TheNews4News. (11 สิงหาคม 2568). สพฐ. เตรียมควบรวมโรงเรียนขนาดเล็ก 996 แห่ง ภายใน 3 ปี. https://www.thenews4news.com/education/18148
TDRI. (2024, March 8). Education woes aren’t about funding. Thailand Development Research Institute. https://tdri.or.th/en/2024/03/education-woes-arent-about-funding/
World Bank. (2024, April 23). Thailand’s small school challenge and options for quality education. World Bank Blogs. https://blogs.worldbank.org/en/eastasiapacific/thailand-s-small-school-challenge-and-options-quality-education
