สะตีมศึกษากับการพัฒนาทักษะการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์ในระดับประถมศึกษา
คำสำคัญ:
สะตีมศึกษา, ทักษะการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์, นักเรียนประถมศึกษาบทคัดย่อ
ท่ามกลางการเปลี่ยนผ่านสู่การศึกษาฐานสมรรถนะ และการขับเคลื่อนการสอนวิทยาศาสตร์เชิงรุก
ในระดับประถมศึกษา ส่งผลให้ทักษะการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์ยิ่งทวีความสำคัญขึ้น ครอบคลุมทั้ง 4 ด้าน ได้แก่ การฟัง การพูด การอ่าน และการเขียน เพื่อให้นักเรียนสามารถถ่ายทอดข้อมูล และแนวคิดทางวิทยาศาสตร์ได้อย่างชัดเจนและถูกต้อง ซึ่งการจัดการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษา โดยเน้นกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม (EDP) นั้น เป็นกลไกสำคัญในการพัฒนานักเรียนให้เป็นนวัตกรได้อย่างเป็นระบบ
บทความวิชาการฉบับนี้ ผู้เขียนได้ใช้กระบวนการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ เพื่อรวบรวมและสังเคราะห์องค์ความรู้ จากงานวิจัยที่ตีพิมพ์ในช่วงปี พ.ศ.2564 –2568 โดยมุ่งนำเสนอ 1) ทักษะการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์ เป็นความสามารถในการใช้ภาษา นำแนวคิดหลักทางวิทยาศาสตร์ที่ได้จากกิจกรรมการเรียนรู้สื่อสารให้ผู้อื่นเข้าใจอย่างถูกต้อง 2) การสอนวิทยาศาสตร์ที่พัฒนาทักษะการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์ในระดับประถมศึกษา 3) แนวทางการประยุกต์ใช้สะตีมศึกษาเพื่อการพัฒนาทักษะการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์
ทั้ง 4 ด้าน ในทุกขั้นตอนของกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม (EDP) ตั้งแต่การฟังเพื่อระบุปัญหา จนถึงการนำเสนอผลงาน และ 4) ตัวอย่างการนำแนวทางสะตีมบีซีจี (STEAM-BCG) ไปใช้พัฒนาทักษะการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์ที่จำลองประสบการณ์ความเป็นผู้ประกอบการขนาดย่อย โดยใช้การสื่อสารเพื่อโน้มน้าวใจและตอบสนองความต้องการของผู้รับสารด้วยหลักฐานเชิงประจักษ์ องค์ความรู้จากบทความนี้ เป็นแนวทางสำหรับครูผู้สอนสะตีมศึกษา นำไปประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่ผูกโยงทักษะการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์เข้ากับขั้นตอนการเรียนรู้ตามแนวคิดสะตีมศึกษา โดยเน้นกระบวนการออกแบบเชิงวิศวกรรม (EDP)
ในสถานการณ์จริง เพื่อพัฒนาทักษะการสื่อสารทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนประถมศึกษาอย่างมีประสิทธิภาพ
Downloads
เอกสารอ้างอิง
Charoencharnakit, N., & Boonyananta, S. (2023). The driving and developing of STEAM education teachers in foreign countries: A literature review. Journal of Mahachulalongkornraja
vidyalaya University Khon Kaen Campus, 10(1), 84–96. (in Thai)
Conradty, C., Sotiriou, A. S., & Bogner, F. X. (2020). How Creativity in STEAM Modules Intervenes with Self-efficacy and Motivation. Education Sciences, 10(3), 1-15.
Equitable Education Fund. (2023, December 6). EEF invites a look at PISA 2022: A reflection of the worrying learning regression crisis for Thai children. https://www.eef.or.th/article-231206/ (in Thai)
GIFTED OBEC. (2023, June 23). STEAM x BCG [EP 2] Application of learner learning design. https://www.youtube.com/watch?v=YnPvD-pJTSE (in Thai)
Hemakarin, J. (2009). The importance of science communication [Lecture notes]. Thai Science Media Center, National Science and Technology Development Agency. https://www.nstda.or.th/sci2pub/thaismc/factsheet/document/2552/26august-scicom2.pdf (in Thai)
IPST Learning Space. (2024). Engineering Design Process. [Image]. https://www.scimath.org/
escivocab-design-technology/item/17371-engineering-design-process (in Thai)
Kim, H., & Chae, D.-H. (2016). The Development and Application of a STEAM Program Based on Traditional Korean Culture. Eurasia Journal of Mathematics, Science & Technology Education, 12(7), 1925-1936.
Kim, Y., and Park, N. (2012). The effect of STEAM education on elementary school students creativity improvement, computer applications for security. Control and System Engineering 399: 115–121.
Lemke, J. L. (1990). Talking science: Language, learning, and values. Ablex Publishing.
Malmfors, B., & Garnsworthy, P. (2000). Communicating science to the public. Nottingham University Press.
Molwang, S., & Chanunan, S. (2023). Developing Fifth-Grade Students' Science Communication Ability by Using Phenomenon-based Learning with Visual Thinking on the Topic of Substances in Daily Life. Journal of Roi Kaensarn Academy, 8(10), 119-135. (in Thai)
Nantachomphu, P., & Kitcharoenkul, S. (2022). The development of problem-based learning to promote scientific communication skills and collaboration on the topic ofliving things for fifth-grade students. Journal of Education, Mahasarakham University, 16(1), 136-149. (in Thai)
OECD. (2018). PISA 2018 assessment and analytical framework. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/b25efab8-en (in Thai)
OECD. (2023). PISA 2022 Assessment and Analytical Framework. OECD Publishing. https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2022-assessment-and-analytical-framework_dfe0bf9c-en.html (in Thai)
Osborne, J. (2010). Arguing to Learn in Science: The Role of Collaborative, Critical Discourse. Science, 328(5977), 463–466.
Phin-in, T., & Chapu, S. (2021, August 18). Model-based learning management to promote scientific communication skills on the topic of changes in states of matter for fifth-grade students[Paper presentation]. The 14th National and International Research Conference, Suan Sunandha Rajabhat University, Bangkok, Thailand. http://journalgrad.ssru.ac.th/index.php/8thconference/article/view/2431 (in Thai)
Prasoplarb, T., Lertdechapat, K., & Faikhamta, C. (2025). Small-scale entrepreneur into the cups of STEAM-BCG enlarge the learners' science-engineering practices. Journal of Education, Prince of Songkla University, Pattani Campus, 36(2), 11–23. (in Thai)
Rodrangka, W. (2010). Inquiry-based science teaching. Institute of Academic Development (IAD) Press.
Srisan, W., Onyon, N., & Choicharoen, T. (2024). EFFECT OF PRODUCTIVITY LEARNING MANAGEMENT ON SCIENCE COMMUNICATIVE ABILITY OF SIXTH GRADE STUDENTS. Valaya Alongkorn Review, 14(1), 65-79. (in Thai)
Thianprakob, R. (2006). A study of the effects of using Scientific Communication Skills Training package on learning achievement and scientific analytical skills of Matthayomsuksa 4 students. (Master’s thesis). Srinakharinwirot University. (in Thai)
The Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology. (2002). Organizing the 5E learning cycle process to develop high-level thinking skills. http://biology.ipst.ac.th (in Thai)
The Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology. (2014). STEM Education Learning Management. Bangkok. IPST Press. (in Thai)
The Institute for the Promotion of Teaching Science and Technology. (2023, December 5). PISA 2022 assessment results: Thai students need to enhance analytical thinking skills and apply knowledge to solve real-life problems. PISA Thailand. https://pisa- thailand.ipst.ac.th/pisa2022-result/ (in Thai)
Trilling & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. Jossey-Bass.Yakman, G. (2008) STEAM Education An overview of creating a model of integrative Education. http://www.iteaconnect.org/Conference /PATT/PATT1/9 Yakmanfinal19.html/ (in Thai)
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการศึกษา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
