การพัฒนาพุทธนวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์ 1 วัด 1 Soft Power บนฐานทุนทางศาสนาและวัฒนธรรมผ่านกลไกการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายท้องถิ่น เพื่อยกระดับการท่องเที่ยวและเสริมสร้างมูลค่าเศรษฐกิจฐานรากของชุมชนในจังหวัดแม่ฮ่องสอน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการจัดการซอฟต์พาวเวอร์บนฐานทุนทางศาสนาและวัฒนธรรม 2) พัฒนาพุทธนวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์ “1 วัด 1 Soft Power” บนฐานทุนทางศาสนาและวัฒนธรรม และ 3) ขับเคลื่อนพุทธนวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์ผ่านกลไกการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายท้องถิ่นเพื่อยกระดับการท่องเที่ยวและเสริมสร้างมูลค่าเศรษฐกิจฐานราก เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยแบบสอบถาม การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ประชาชนในพื้นที่จำนวน 250 คน และผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 25 คน ข้อมูลเชิงปริมาณวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) การจัดการซอฟต์พาวเวอร์บนฐานทุนทางศาสนาและวัฒนธรรมอยู่ในระดับมาก โดยด้านการสร้างความร่วมมือและเครือข่ายมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือการใช้ทุนทางศาสนาและวัฒนธรรม การพัฒนาบุคลากรและองค์ความรู้ การเผยแพร่และสร้างการรับรู้ และการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ ตามลำดับ 2) การพัฒนาพุทธนวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์ “1 วัด 1 Soft Power” เป็นกระบวนการบูรณาการหลักธรรมพระพุทธศาสนากับการใช้ซอฟต์พาวเวอร์ในการเสริมบทบาทของวัดในสังคมยุคดิจิทัล พุทธนวัตกรรมถูกใช้เป็นกลไกสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน ส่งเสริมบทบาทวัดให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมที่ทันสมัย รวมถึงการพัฒนาทักษะอาชีพ การสร้างนวัตกรชุมชนต้นแบบ และการต่อยอดผลิตภัณฑ์ชุมชนตามอัตลักษณ์ท้องถิ่น ตลอดจนการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อขยายคุณค่าทางวัฒนธรรมสู่สังคมร่วมสมัยอย่างเหมาะสม และ 3) การขับเคลื่อนพุทธนวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์ผ่านกลไกการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย โดยอาศัยความร่วมมือจากวัด หน่วยงานรัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม กิจกรรมท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ที่พัฒนาขึ้นช่วยเชื่อมโยงการเรียนรู้จากทุนทางศาสนาและวัฒนธรรมท้องถิ่น เกิดการพัฒนาชุมชนฐานรากอย่างบูรณาการ ตอบสนองความต้องการของทุกภาคส่วน พร้อมรักษาสมดุลระหว่างการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างยั่งยืน
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ดวงฤทธิ์ เบ็ญจาธิกุล ชัยรุ่งเรือง. (2566). การขับเคลื่อน Soft Power: อัตลักษณ์ท้องถิ่นภาคใต้เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวจังหวัดชุมพร. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 11(5), 1922-1934.
ประทีป ช่วยเกิด. (2565). Soft Power กับโอกาสของประเทศไทย. สถาบันวิจัยเพื่อพัฒนาสังคม มหาวิทยาลัยขอนแก่น. สืบค้นเมื่อวันที่ 28 พฤศจิกายน 2568, จาก https://rsdi.kku.ac.th/ ?p=2434
ปรีชา ตั้งสุขขีย์ศิริ, ณภัทร สำราญราษฎร์ และหงสกุล เมสนุกูล. (2565). แนวทางส่งเสริมการ ท่องเที่ยวบนพื้นฐานของซอฟต์พาวเวอร์ด้านอาหารพื้นถิ่นจังหวัดสุโขทัย. วารสารวิทยาการจัดการมหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 4(2), 77-89.
พนธกร วรภมร และนณริฏ พิศลยบุตร. (2565). Soft power ไทย เหตุใดจึงยังไม่เวิร์ค. สถาบันวิจัยเพื่อการพัฒนาประเทศไทย (ทีดีอาร์ไอ). สืบค้นเมื่อวันที่ 16 พฤศจิกายน 2568, จาก https://www.tdri.or.th/2022/04/soft-power-thai
พระทองเจริญ อุปสนฺโต. (2567). ซอฟเพาเวอร์ของพระพุทธศาสนาที่ส่งอิทธิพลต่อสังคมไทย. วารสารปัญญาและคุณธรรม, 1(2), 1-10.
พระเอกลักษณ์ อชิโต, ประเสริฐ ธิลาว และพระมหากฤษฎา กิตฺติโสภโณ. (2563). รูปแบบการจัดการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมวิถีพุทธของวัดในจังหวัดสมุทรสงคราม. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 9(1), 121-133.
มนชนก จุลสิกขี. (2562). แนวทางการจัดการการท่องเที่ยวเชิงพุทธศาสนา วัดในพื้นที่ฝั่งธนบุรี. วารสารวิทยาการจัดการปริทัศน์, 21(2), 203-210.
มานพ แสงจำนงค์ และอังค์ริสา แสงจำนงค์. (2566). ซอฟต์เพาเวอร์ไทยพวน: การท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมไทยพวนในประเทศไทย. วารสารกองทุนพัฒนาสื่อปลอดภัยและสร้างสรรค์, 2(1), 66-92
สำนักงานจังหวัดแม่ฮ่องสอน. (2565). แผนพัฒนาจังหวัดแม่ฮ่องสอน (พ.ศ.2566-2570). แม่ฮ่องสอน: สำนักงานจังหวัดแม่ฮ่องสอน.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2562). แผนพัฒนาสถิติระดับพื้นที่กลุ่มจังหวัดภาคเหนือตอนบน. กรุงเทพฯ: ธนาเพรส.
อัชรี กุลบุตร, ภาสกร ดอกจันทร์ และกัมปนาท วงษ์วัฒนพงษ์. (2567). รูปแบบการจัดการทุนทางวัฒนธรรมเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากอย่างยั่งยืนของกลุ่มชาติพันธุ์ไทยทรงดำในเขตพื้นที่ภาคเหนือตอนล่าง. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(4), 137-157.
อิงอร เนตรานนท์. (2563). พลังอำนาจแห่งชาติซอฟต์พาวเวอร์ของไทยในศตวรรษที่ 21. วารสารสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ, 11(1), 33-47.
Throsby, D. (2001). Economics and culture. Cambridge: Cambridge University Press.
