การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่นในองค์การบริหารส่วนตำบลหัวเมือง อำเภอสอง จังหวัดแพร่

Main Article Content

บุษบากร เลิศประเสริฐ
สมจิต ขอนวงค์
สายัณห์ อินนันใจ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มุ่งศึกษาระดับการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่นในองค์การบริหารส่วนตำบลหัวเมือง อำเภอสอง จังหวัดแพร่ รวมไปถึงความสัมพันธ์ระหว่างหลักพละธรรม 4 กับการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่น และเสนอแนวทางการประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่น การวิจัยเป็นรูปแบบผสานวิธี ด้วยการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่างที่มีอายุ 18 ปี ขึ้นไป จำนวน 372 คน มีเครื่องมือเป็นแบบสอบถามใช้สถิติเชิงพรรณนาในการวิเคราะห์ข้อมูลคือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน เพื่อหาค่าความสัมพันธ์ระหว่างหลักพละธรรม 4 กับการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่น และข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 รูปหรือคน


ผลการวิจัยพบว่า ระดับการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่น โดยรวมอยู่ในระดับมาก ขณะที่หลักพละธรรม 4 มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่นในระดับสูง และแนวทางการประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่น ได้แก่ 1) ปัญญาพละ (ความรู้ความสามารถ) ผู้บริหารท้องถิ่นมีความรู้ความสามารถและมีประสบการณ์มีการวางแผนและแก้ไขปัญหาเรื่องน้ำให้ชัดเจนได้ 2) วิริยพละ (ความเพียร) ผู้บริหารท้องถิ่นมีความขยันที่ลงตรวจสอบพื้นที่น้ำในชุมชนอย่างต่อเนื่อง 3) อนวัชชพละ (ความซื่อสัตย์สุจริต) ผู้บริหารท้องถิ่นต้องทำงานการจัดการน้ำด้วยความบริสุทธ์และยุติธรรม 4) สังคหพละ (การสงเคราะห์) ผู้บริหารท้องถิ่นเป็นตัวอย่างที่ดีในการแก้ไขปัญหา เพื่อประโยชน์ส่วนรวมในการบริหารจัดการน้ำ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
เลิศประเสริฐ บ., ขอนวงค์ ส., & อินนันใจ ส. (2026). การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่นในองค์การบริหารส่วนตำบลหัวเมือง อำเภอสอง จังหวัดแพร่. วารสารภูมินิเวศพัฒนาอย่างยั่งยืน, 7(1), 14–25. สืบค้น จาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/AJ-SHaDa/article/view/6444
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ชัชชัย ปะมาคะเต. (2558). การบริหารจัดการทรัพยากรน้ำในท้องถิ่นแบบมีส่วนร่วม: รูปแบบหนึ่งของการบริหารกิจการสาธารณะ. วารสารการบริหารท้องถิ่น, 8(2), 23-38.

พิมภัสสร เด็ดขาด, เขมินทรา ตันธิกุล และอุเทน ลาพิงค์. (2568). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการน้ำเชิงพุทธบูรณาการบนฐานภูมิปัญญาท้องถิ่นผ่านกลไกการมีส่วนร่วมของชุมชนกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่น้ำท่วมซ้ำซากอำเภอแม่แจ่ม จังหวัดเชียงใหม่.วารสารพุทธจิตวิทยา. 10(2), 198-209.

ภัชลดา สุวรรณนวล, พระครูจิรธรรมรัต (ดิฐภูมิอินทชาติ) และพระครูเนกขัมมธรรมธาร (มนูญ รัตนพงศ์). (2567). กระบวนการจัดการทรัพยากรน้ำขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในพื้นที่จังหวัดสุราษฎร์ธานี. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 8(6), 225-261.

วรวัฒน์ พิงคะสัน. (2565). การบริหารจัดการน้ำเพื่อการเกษตรตามหลักพุทธธรรมของเทศบาลตำบลป่าสัก อำเภอเมือง จังหวัดลำพูน. (สารนิพนธ์รัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระนครศรีอยุธยา.

วีระศักดิ์ ศรีสุข. (2561). พุทธธรรมกับการจัดการทรัพยากรธรรมชาติ. กรุงเทพฯ: ศูนย์หนังสือจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สถาบันสารสนเทศทรัพยากรน้ำ (องค์การมหาชน). (2560). คู่มือการจัดการทรัพยากรน้ำชุมชนด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีตามแนวพระราชดำริรัชกาลที่ 9. กรุงเทพฯ: กระทรวงวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.

สมนึก ภัททิยธนี. (2565). การวัดผลการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 13). กาฬสินธุ์: ประสานการพิมพ์.

สุรพล สุยะพรหม และสุทธิรัก ศรีจันทร์เพ็ญ. (2553). ระเบียบวิธีวิจัยทางการจัดการ. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

องค์การบริหารส่วนตำบลหัวเมือง อำเภอสอง จังหวัดแพร่. (2568). สภาพทั่วไปและข้อมูลพื้นฐาน. สืบค้นเมื่อ 30 พฤษภาคม 2568, จาก https://www.hua-muang.go.th/index/?page=announce9850&s_page=0

องค์การบริหารส่วนตำบลหัวเมือง. (2567). แผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ.2566 - 2570) ฉบับทบทวน ครั้งที่ 1/2566. สืบค้นเมื่อ 2 มิถุนายน 2568, จาก https://www.huamuang.go.th/index/?page=article0983