การพัฒนานวัตกรรมการบริการสาธารณะเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุผ่านบริการดิจิทัลของเทศบาลในจังหวัดปทุมธานี

ผู้แต่ง

  • จิระนันท์ อนันต์ไทย หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ สถาบันรัฐประศาสนศาสตร์และนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยรังสิต
  • ปธาน สุวรรณมงคล หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์ สถาบันรัฐประศาสนศาสตร์และนโยบายสาธารณะ มหาวิทยาลัยรังสิต

คำสำคัญ:

นวัตกรรมการบริการสาธารณะ, บริการสาธารณะดิจิทัล, คุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) สภาพการจัดบริการสาธารณะดิจิทัลของเทศบาลในจังหวัดปทุมธานี 2) วิเคราะห์ปัญหาและอุปสรรคของการให้บริการสาธารณะดิจิทัลที่ส่งผลต่อการเข้าถึงและการใช้บริการของผู้สูงอายุ และ 3) พัฒนารูปแบบนวัตกรรมการบริการสาธารณะดิจิทัลของเทศบาลที่สามารถเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุให้เหมาะสมกับบริบทพื้นที่ การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญประกอบด้วยผู้บริหารและเจ้าหน้าที่เทศบาล ผู้สูงอายุในเขตเทศบาล และผู้เชี่ยวชาญด้านการบริหารท้องถิ่นและรัฐบาลดิจิทัล จำนวน 54 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสัมภาษณ์ และแบบวิเคราะห์เอกสาร ส่วนการวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา และการวิเคราะห์เชิงตีความ

ผลการวิจัยพบว่า 1) การจัดบริการสาธารณะดิจิทัลของเทศบาลในจังหวัดปทุมธานี ยังอยู่ในระยะของการเปลี่ยนผ่านเชิงโครงสร้าง โดยแม้จะมีการนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาใช้มากขึ้น แต่บริการส่วนใหญ่ ยังเป็นเพียงช่องทางสื่อสารข้อมูลและการสนับสนุนกระบวนการเดิม มิได้เป็นระบบบริการดิจิทัลที่ยึดผู้สูงอายุเป็นศูนย์กลางอย่างแท้จริง 2) ปัญหาและอุปสรรคของการให้บริการสาธารณะดิจิทัลมีลักษณะเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างหลายระดับ ครอบคลุมทั้งการขาดการบูรณาการข้อมูล ข้อจำกัดด้านทรัพยากรบุคคลและสมรรถนะดิจิทัล การออกแบบบริการที่ไม่สอดคล้องกับข้อจำกัดของผู้สูงอายุ รวมถึงทักษะและความมั่นใจในการใช้เทคโนโลยีของผู้สูงอายุ 3) รูปแบบนวัตกรรมการบริการสาธารณะดิจิทัลของเทศบาลเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ 6 รูปแบบหลัก ได้แก่ การออกแบบบริการที่ยึดผู้สูงอายุเป็นศูนย์กลางและการออกแบบร่วม ศูนย์กลางบริการดิจิทัลแบบเบ็ดเสร็จ กลไกสนับสนุนและการพัฒนาทักษะดิจิทัลในชุมชน การบูรณาการฐานข้อมูลผู้สูงอายุเพื่อการบริการเชิงรุก ความร่วมมือเชิงเครือข่ายหลายภาคส่วน และการกำกับติดตามบริการอย่างต่อเนื่อง

เอกสารอ้างอิง

กัญญกาญจน์ ซื่อสัตย์, กมลพร กัลยาณมิตร, สถิตย์ นิยมญาติ และทัศนีย์ ลักขณาภิชนชัช. (2568). ภาวะผู้นำท้องถิ่นต่อการนำเทคโนโลยีมาใช้ในการบริหารงานของกลุ่มเทศบาลเมืองในพื้นที่จังหวัดปทุมธานี. วารสารวิทยาลัยสงฆ์นครลำปาง, 14(3), 252–267.

ธรินด์ เลิศสุขีเกษม. (2565). การปรับตัวขององค์การภาครัฐสู่รัฐบาลดิจิทัล: ศึกษากรณีการปรับตัวของกระทรวงการต่างประเทศสู่การเป็นรัฐบาลดิจิทัลตามกรอบแผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย พ.ศ. 2563–2565. (สารนิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

เบญจรัตน์ สัจกุล, สุธีรา แสนมนตรีกุล, เพ็ญจันทร์ ประดับมุข เชอร์เรอร์, โกสิน เทศวงษ์ และเบญจพร พุดซา. (2568). การจัดสวัสดิการเพื่อส่งเสริมการรู้เท่าทันสื่อและสร้างความเป็นธรรมทางดิจิทัลแก่ผู้สูงอายุ. วารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 55(1), 115–139.

สำนักข่าวสร้างสุข. (2565). ปี 65 ไทยเข้าสู่สังคมผู้สูงอายุโดยสมบูรณ์ สสส.ผนึกภาคี ผลักดันนโยบายเพื่อสุขภาวะที่ดีของผู้สูงอายุทั่วประเทศ. สืบค้นเมื่อ 11 ธันวาคม 2568, จาก https://www.thaihealth.or.th/?p=219952

สุวิมล แซ่ก่อง. (2568). พลเมืองที่ตื่นตัวกับการเป็นพลเมืองดิจิทัลในการบริการสาธารณะแนวใหม่. วารสารนวัตกรรมการบริหารและการจัดการ มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลรัตนโกสินทร์, 13(2), 241–257.

Acar, L., Steen, T. & Verschuere, B. (2025). Public values? A systematic literature review into the outcomes of public service co-creation. Public Management Review, 27(5), 1357-1389.

Agustin, D., Rosa, T., Nurminingsih, N., Ahmadun, A., Rushadiyati, R. & Mahardikaputra, R. A. (2025). Empowering Older Adults: A Key to Achieving the Sustainable Development Goals. Global Sustainability and Community Engagement, 1(01), 16-24.

Fauziningtyas, R. (2025). Empowering age: Bridging the digital healthcare for older population. In Digital Healthcare, Digital Transformation and Citizen Empowerment in Asia-Pacific and Europe for a Healthier Society (pp. 593-616). Academic Press.

Johnston, L. & Fenwick, J. (2025). New development: Public service innovation. Public Money & Management, 45(2), 151-156.

Li, X., Huang, G., Siqi, Z., Zhang, Z., Li, R., Zhu, L. & Wang, J. (2025). 2021 Global Burden of Disease Study: A Comprehensive Analysis of Glaucoma in the Middle-aged and Elderly Population at Global, Regional, and National Levels. Frontiers in Public Health, 13, 1526061. doi: 10.3389/fpubh.2025.1526061

Navaneetham, K. & Arunachalam, D. (2025). Global population aging, 1950–2050. In Handbook of aging, health and public policy: Perspectives from Asia, 99–116. Springer Nature Singapore.

OECD. (2020). The OECD Digital Government Policy Framework. OECD Publishing.

OECD. (2024). 2023 OECD Digital Government Index: Results and key findings, OECD Public Governance Policy Papers, 44, OECD Publishing, doi: 10.1787/1a89ed5e-en

Sari, P. A., Tazkia, S. R. I., Hasanah, T. & Kurniawan, I. A. (2025). Implementation of New Public Service (NPS) Principles in Identity Document Issuance Services in Periuk Jaya Urban Village, Tangerang City. Journal of Public Representative and Society Provision, 5(2), 431-438.

Sari, P. A., Tazkia, S. R. I., Hasanah, T. & Kurniawan, I. A. (2025). Implementation of New Public Service (NPS) Principles in Identity Document Issuance Services in Periuk Jaya Urban Village, Tangerang City. Journal of Public Representative and Society Provision, 5(2), 431-438.

United Nations Population Fund. (2025). State of world population 2025: The real fertility crisis The pursuit of reproductive agency in a changing world. Stylus Publishing.

Yang, H. J., Lee, J. H. & Lee, W. (2025). Factors influencing health care technology acceptance in older adults based on the technology acceptance model and the unified theory of acceptance and use of technology: meta-analysis. Journal of Medical Internet Research, 27, e65269. doi: 10.2196/65269

วารสารสันติสุขปริทรรศน์

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-04-15

รูปแบบการอ้างอิง

อนันต์ไทย จ., & สุวรรณมงคล ป. (2026). การพัฒนานวัตกรรมการบริการสาธารณะเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตของผู้สูงอายุผ่านบริการดิจิทัลของเทศบาลในจังหวัดปทุมธานี . วารสารสันติสุขปริทรรศน์, 7(2), 253–268. สืบค้น จาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/JPP/article/view/8162