กลยุทธ์การส่งเสริมการออกกำลังกายแบบไทยฤาษีดัดตน เพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุ อำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ผลของการใช้รูปแบบการออกกำลังกายแบบไทยฤาษีดัดตน ที่เหมาะสมในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ และเพื่อสร้างกลยุทธ์การส่งเสริมการออกกำลังกายดังกล่าว วิธีดำเนินการวิจัยเป็นแบบผสานวิธี โดยใช้กลุ่มตัวอย่างผู้สูงอายุในโรงเรียนผู้สูงอายุอำเภอเชียงแสน จังหวัดเชียงราย จำนวน 34 คน ที่สมัครใจเข้าร่วม เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วย การวิจัยกึ่งทดลอง แบบประเมินคุณภาพชีวิต 4 ด้าน (ร่างกาย จิตใจ สัมพันธภาพทางสังคม และสิ่งแวดล้อม) และแบบสัมภาษณ์กลุ่ม โดยการทดลองออกกำลังกายด้วยท่าฤาษีดัดตน 9 ท่า ใช้ระยะเวลา 3 เดือน และการประชุมกลุ่มย่อยกับผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง จำนวน 17 คน การวิเคราะห์ข้อมูลด้านปริมาณ ใช้สถิติเชิงพรรณนาด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน พร้อมสถิติเชิงอนุมานด้วยการทดสอบ Paired-Samples t-test ส่วนด้านคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า การออกกำลังกายแบบไทยฤาษีดัดตน 9 ท่า มีความเหมาะสมในการเสริมสร้างคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ คุณภาพชีวิตโดยรวมของผู้สูงอายุเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติในทุกด้าน ซึ่งด้านสัมพันธภาพทางสังคมมีการพัฒนามากที่สุด รองลงมาคือ ด้านจิตใจ สิ่งแวดล้อม และด้านร่างกาย กลยุทธ์การส่งเสริมการออกกำลังกายแบบไทยฤาษีดัดตนเพื่อเสริมสร้างคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ คือ 1) กลยุทธ์เสริมแกร่งภายใน ขยายโอกาสสู่ภายนอก 2) กลยุทธ์ต่อยอดภูมิปัญญา สร้างคุณค่าสู่สากล 3) กลยุทธ์พิทักษ์ภูมิปัญญา ยืนหยัดฝ่าอุปสรรค และ 4) กลยุทธ์ปรับฐานองค์กร ป้องกันภัยรอบด้าน โดยได้มีการกำหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าหมาย และค่านิยมร่วมไว้เพื่อขับเคลื่อนกลยุทธ์ ซึ่งเป็นแนวคิดองค์รวมแบบวนซ้ำ เพื่อพัฒนาสุขภาวะเริ่มจากด้านร่างกาย ก้าวสู่จิตใจ ขยายผลไปสู่สังคม และเชื่อมโยงกลับสู่สิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง ที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาโปรแกรมส่งเสริมสุขภาพผู้สูงอายุในชุมชนอื่น โรงเรียนผู้สูงอายุ และศูนย์พัฒนาคุณภาพชีวิตและส่งเสริมอาชีพผู้สูงอายุ