การพัฒนาโมเดลเชิงบูรณาการเพื่อเสริมสร้างความไว้วางใจและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติสุขในสังคมพหุวัฒนธรรม กรณีศึกษาพื้นที่สามจังหวัดชายแดนภาคใต้ ของประเทศไทย

Chumphon Angkananon; Winit Pharcharuen; Koravit Koklang; Anirut Nuplord

Authors

Chumphon Angkananon Politics and Local Governance, Maejo University at Chumphon
Winit Pharcharuen School of Administrative Studies Maejo University
Koravit Koklang Faculty of Liberal Arts and Management Sciences, Prince of Songkhla University Surat Thani Campus
Anirut Nuplord Politics and Local Governance, Maejo University at Chumphon

Keywords:

Trust, Peaceful Coexistence, Multicultural Society, Collaborative Governance

Abstract

This study aims to: 1) examine the situation and factors influencing the level of trust and peaceful coexistence in multicultural communities; 2) analyze key mechanisms, models, and practices that contribute to trust-building; and
3) develop an integrated model to enhance trust and sustainable peace. The research adopts a qualitative approach, integrating participatory research and action research. A total of 35 key informants including community leaders, religious leaders, government representatives, civil society actors, and local residents in Yala, Pattani, and Narathiwat provinces were purposively selected. Data were collected through document analysis, in-depth interviews, focus group discussions, and participatory workshops, and analyzed using content analysis, coding, categorization, and conceptual synthesis, with triangulation employed to ensure reliability.

The findings reveal that trust in the study area is characterized as fragile trust, shaped by three interconnected levels: structural, social, and cultural. Key mechanisms for fostering trust include communication and safe spaces, leadership roles, social networks, and public participation. These mechanisms are operationalized through intercultural dialogue platforms, community-based collaborative activities, and institutional partnerships. The study proposes a Trust-Based Integrative Peace Model (TIP Model), which links structural, social, and cultural dimensions through four core components: trust-building, deep participation, intercultural understanding, and collaborative governance. The model operates as a dynamic cycle, emphasizing that trust functions as a systemic mechanism driving sustainable peaceful coexistence in multicultural societies, with practical implications for both policy and implementation.

References

จิรพรรณ นฤภัทร. (2559). เครือข่ายทุนทางสังคมกับปัจจัยความไว้วางใจ. วารสารสังคมสงเคราะห์ศาสตร์และการบริหารสังคม, 24(1), 47–71.

นาถยา ชัยกิจ, วิทยาธร ท่อแก้ว, กมลรัฐ อินทรทัศน์ และพรปภัสสร ปริญชาญกล. (2568). การสื่อสารของเทศบาลต่อภาคีเครือข่ายเพื่อการพัฒนาเมืองอย่างยั่งยืน. วารสารสังคมศาสตร์และวัฒนธรรม, 9(8), 254–266.

พระครูสุตสารบัณฑิต (จำนงค์ ผมไผ), พระมหาเกริกเกียรติ นิรุตฺติเมธี (ไพศาลเจริญลาภ) และพระมหาอำพล ธนปญฺโญ (ชัยสารี). (2567). การศึกษาเรื่องอัตลักษณ์และความหลากหลายในสังคมหลังสมัยใหม่. วารสารกว๊านพะเยา, 1(6), 39-48.

วันพิชิต ศรีสุข. (2565). การสังเคราะห์องค์ความรู้ด้านการบริหารสังคมพหุวัฒนธรรมจังหวัดชายแดนภาคใต้: ประเด็นความมั่นคงทางสังคม. วารสารปัญญาภิวัฒน์, 14(1), 203–218.

วิลาสินี โสภาพล. (2567). การสร้างความไว้วางใจของรัฐด้วยนโยบายพหุวัฒนธรรมในสามจังหวัดชายแดนภาคใต้ (ระยะที่ 3) (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.

เสก ศักดิ์อยู่ดี, จิรวัฒน์ ศรีเรือง, ทวนธง ครุฑจ้อน, ประกฤษฎิ์ รักษ์วงศ์ และกษิพัทธ์ ทอนมณี. (2569). การปกครองในสังคมพหุวัฒนธรรม: จากรัฐรวมศูนย์สู่การปกครองเชิงมีส่วนร่วมเพื่อสันติภาพ. วารสารสันติสุขปริทรรศน์, 7(1), 406–417.

อุทัย ดุลยเกษม และคณะ. (2550). นโยบายของรัฐและการนำนโยบายของรัฐสู่การปฏิบัติกับการแก้ปัญหาความขัดแย้งในจังหวัดชายแดนภาคใต้อย่างยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.

Aguila, M. D., Ghavampour, E. & Vale, B. (2019). Theory of place in public space. Urban Planning, 4(2), 249-259.

Battisti, L., Cuomo, F. & Manganelli, A. (2025). Collaborative governance arrangements: what makes nature-based solutions endure?. Territory, Politics, Governance, 13(10), 1421-1441.

Berkes, L. (2010). The development and meaning of the concept of multiculturalism. International Relations Quarterly, 1(4), 1-6.

Boonprakarn, K., Laeheem, K. & Sangkaphan, J. (2015). Otherness: The primary cause of the unrest problem in the three southern border provinces of Thailand. Asian Social Science, 11(15), 61.

Buskens, V. (1998). The social structure of trust. Social networks, 20(3), 265-289.

Cremin, H. & Bevington, T. (2017). Positive peace in schools: Tackling conflict and creating a culture of peace in the classroom. Routledge. Taylor & Francis., Retrieved Mach 23, 2026, from file:///C:/Users/DELL%202%202026/Downloads/10.4324_9781315304236_previewpdf%20(1).pdf

Enyinful, E. (2026). Culture, Community, and Development: Unpacking the ‘Socio-Cultural Milieu Dynamics’ of Solomon Islands and Their Influence on Australia's Aid Localisation. Public Administration and Development, 46(1), 77-92.

Mason, J. & Lefrere, P. (2003). Trust, collaboration, e-learning and organisational transformation. International Journal of Training and Development, 7(4), 259-270.

Phillips, A. (2009). Multiculturalism without culture. Princeton University Press.Putnam, R. D. (2000). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. New York: Simon & Schuster.

Putnam, R. D. (2000). Bowling Alone: The Collapse and Revival of American Community. New York: Simon & Schuster.

Riege, A. & Lindsay, N. (2006). Knowledge management in the public sector: stakeholder partnerships in the public policy development. Journal of knowledge management, 10(3), 24-39.

Rizwan, M. (2024). The relationship between religion and social cohesion in multicultural societies. Journal of Management and Social Sciences Review, 2(2), 8-23.

Rogers, K. (2008). Participatory Democracy. In Participatory Democracy, Science and Technology: An Exploration in the Philosophy of Science (pp. 111-142). London: Palgrave Macmillan UK.

Sharp, D. N. (2020). Positive peace, paradox, and contested liberalisms. International Studies Review, 22(1), 122-139.

Wallis, A. K., Westerveld, M. F. & Burton, P. (2023). Ensuring communication-friendly green and public spaces for sustainable cities: Sustainable Development Goal 11. International Journal of Speech-Language Pathology, 25(1), 27-31.

Warakulsalam, N. & Chokprajakchat, S. (2022). Policy and project in reducing unrest situation in the southern border provinces of Thailand. International Journal of Criminal Justice Sciences, 17(2), 75-90.

White-Cooper, S., Dawkins, N. U., Kamin, S. L. & Anderson, L. A. (2009). Community-institutional partnerships: Understanding trust among partners. Health Education & Behavior, 36(2), 334-347.