การประเมินความต้องการจำเป็นของนิสิตครูในการพัฒนาทักษะ Soft Skills  เพื่อการจัดการเรียนรู้

อาภาพรรณ ประทุมไทย; น้ำฝน กันมา

ผู้แต่ง

อาภาพรรณ ประทุมไทย วิทยาลัยการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา
น้ำฝน กันมา วิทยาลัยการศึกษา มหาวิทยาลัยพะเยา

คำสำคัญ:

การประเมินความต้องการจำเป็น, ทักษะ Soft Skills, นิสิตครู

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และ ความต้องการจำเป็นของนิสิตครูในการพัฒนาทักษะ Soft Skills เพื่อการจัดการเรียนรู้ 2) เพื่อเปรียบเทียบสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ จำแนกตามระดับชั้นปีและสาขาวิชา 3) เพื่อพัฒนาแนวทางในการพัฒนาทักษะ Soft Skills เพื่อการจัดการเรียนรู้ของนิสิตครู การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสานวิธี กลุ่มผู้ตอบแบบสอบถามเป็นนิสิตครู จำนวน 486 คน กลุ่มผู้ให้ข้อมูลในการสัมภาษณ์เป็นอาจารย์ผู้รับผิดชอบหลักสูตรและอาจารย์ผู้สอน รวม 9 คน กลุ่มผู้ให้ข้อมูลในการสนทนากลุ่มเป็นครู จำนวน 6 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุง (PNI_Modified) และการวิเคราะห์ความแปรปรวนแบบทางเดียว และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ในการพัฒนาทักษะ Soft Skills ในภาพรวมอยู่ในระดับมาก ทักษะที่มีความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสูงที่สุด 3 อันดับแรก คือ การเป็นผู้นำ ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล และการแก้ปัญหา 2) นิสิตครูที่ศึกษาในระดับชั้นปีต่างกัน มีสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ในการพัฒนาทักษะ Soft Skills แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และนิสิตครูที่ศึกษาในสาขาวิชาต่างกัน มีสภาพปัจจุบันในการพัฒนาทักษะ Soft Skills แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ขณะที่สภาพที่พึงประสงค์แตกต่างกันอย่างไม่มีนัยสำคัญทางสถิติ และ 3) แนวทางในการพัฒนาทักษะ Soft Skills เพื่อการจัดการเรียนรู้ของนิสิตครู ควรดำเนินการอย่างเป็นระบบและบูรณาการในทุกมิติ ครอบคลุม 6 ด้าน ได้แก่ ด้านหลักสูตรและรายวิชา ด้านการจัดการเรียนรู้ ด้านการจัดกิจกรรมเสริมหลักสูตร ด้านการฝึกปฏิบัติ/ฝึกวิชาชีพ/ภาคสนาม ด้านการใช้เทคโนโลยีและสื่อการสอน และด้านการประเมินผล การให้คำปรึกษาและการโค้ชชิ่ง

เอกสารอ้างอิง

กมลวรรณ ตั้งเจริญบำรุงสุข. (2545). การศึกษาความต้องการในการนิเทศการฝึกประสบการณ์วิชาชีพครูของนักศึกษาฝึกสอน สถาบันราชภัฏกลุ่มรัตนโกสินทร์. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

จุฑามาศ เตชะภัททวรกุล. (2563). แนวทางการเตรียมความพร้อมเพื่อส่งเสริมทักษะการทำงานที่หลากหลายของนักศึกษาครูในยุคดิจิทัล. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

ชโลทร โชติกีรติเวช และวัลลภา อารีรัตน์. (2560). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาทักษะ Soft Skills เพื่อการจัดการเรียนรู้ของครู ในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 25. วารสารวิจัย มข. (ฉบับบัณฑิตศึกษา) สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 5(1), 44-52.

ญาณพัฒน์ โหรสูตร และวรวรรณ เหมชะญาติ. (2568). Soft Skills ของนักศึกษาฝึกประสบการณ์วิชาชีพทางการศึกษาปฐมวัยในกรุงเทพมหานคร. วารสารการจัดการทางการศึกษาปฐมวัย คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยสวนดุสิต, 7(2), 58-77.

ธนเดช แก้วเสียง. (2568). การศึกษาสมรรถนะนักศึกษาวิชาชีพครู มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี. วารสาร มจร เพชรบุรีปริทรรศน์, 8(3), 163-173.

นลินทิพย์ คชพงษ์. (2566). การศึกษาความต้องการจำเป็นในการพัฒนาซอฟต์สกิลของนักศึกษาวิชาชีพครู. Journal of Roi Kaensarn Academi, 8(4), 250-267.

บุษกร วัฒนบุตร. (2564). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการพัฒนา Soft skills ของเยาวชนไทยในศตวรรษที่ 21. วารสารวิจยวิชาการ, 4(1), 87–94.

พนิดา วาราชนนท์. (2565). การพัฒนานักศึกษาระดับอุดมศึกษาในยุคโลกาภิวัตน์. วารสารสถาบันวิชาการป้องกันประเทศ, 13(1), 75-86.

พัชรินทร์ รุจิรานุกูล และอัฐฉญา แพทย์ศาสตร์. (2563). แนวทางการพัฒนานักศึกษาครู มหาวิทยาลัยราชภัฏรําไพพรรณี ในยุคไทยแลนด์ 4.0. วารสารวิจัยราชภัฏกรุงเก่า, 7(2), 55-62.

มนตรี อินตา. (2562). Soft Skills: ทักษะที่จำเป็นสู่ความเป็นมืออาชีพของครูยุคใหม่. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์, 20(1), 153-167.

ศิริมา พนาภินันท์ และทัศนัย เพ็ญสิทธิ์. (2564). Soft Skills ที่มีความจำเป็นสำหรับนักศึกษา สาขาวิชาดนตรี มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. วารสารศิลป์ปริทัศน์, 9(1), 108-112.

สำนักงานคณะกรรมการการอุดมศึกษา, สำนักนโยบายและแผนการอุดมศึกษา. (2561). แผนอุดมศึกษาระยะยาว 20 ปี พ.ศ. 2561-2580. กรุงเทพฯ: บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.

สุรีรัตน์ ตลับเงิน, จารุวรรณ เขียวน้ำชุม, ระวีวัฒน์ ศรีประดิษฐ์, กัลยาณี ม่วงไทย, วรรณธิภา อุนารัตน์ และมานะชัย แก้วสีดวง. (2566). ปัจจัยที่ส่งผลต่อการจัดการศึกษาและการพัฒนาทักษะ Soft Skills ในศตวรรษที่ 21 ของนักศึกษาครุศาสตร์ สาขาวิชาภาษาอังกฤษ มหาวิทยาลัยนครพนม. วารสาร มจร อุบลปริทรรศน์, 8(3), 1685-1694.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2562). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ไหมไทย ไชยพันธุ์, จิระสุข สุขสวัสดิ์, ปุริมปรัชญ์ คณิณพศุตย์ และพัชรี จันทร์เพ็ง. (2568). Soft Skills: ทักษะสำคัญสำหรับครูในสังคมพหุวัฒนธรรม. วารสารบัณฑิตวิจัย, 16(2), 1-17.

Partnership for 21st Century Learning. (2019). Framework for 21st Century Learning Definitions. Retrieved January 4, 20206, from http://static.battelleforkids.org/documents/p21/P21_Framework_DefinitionsBFK.pdf