การพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากกับการสร้างชุมชนเข้มแข็ง กรณีศึกษาหมู่บ้านแม่กำปอง ตำบลห้วยแก้ว อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่

ผู้แต่ง

  • มัณฑนา ธิมาลัย วิทยาลัยบริหารศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้
  • ธรรมพร ตันตรา วิทยาลัยบริหารศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้
  • สุริยะจรัส เตชะตันมีนสกุล วิทยาลัยบริหารศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้
  • วินิจ ผาเจริญ วิทยาลัยบริหารศาสตร์ มหาวิทยาลัยแม่โจ้

คำสำคัญ:

การพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก, การสร้างชุมชนเข้มแข็ง, การพัฒนายั่งยืน

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์คือ เพื่อศึกษาเงื่อนไขปัจจัยสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากของชุมชนแม่กำปอง ตำบลห้วยแก้ว อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่ ให้ประสบผลสำเร็จ และเพื่อศึกษาหาแนวทางที่เหมาะสมในการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากของชุมชนหมู่บ้านแม่กำปอง ตำบลห้วยแก้ว อำเภอแม่ออน จังหวัดจังหวัดเชียงใหม่ ให้มีความเข้มแข็งอย่างยั่งยืน เป็นงานวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือการวิจัยคือ แบบสัมภาษณ์แบบกึ่งโครงสร้าง มีผู้ให้ข้อมูลสำคัญคือ ผู้นำท้องที่ ผู้นำท้องถิ่น คณะกรรมการหมู่บ้าน ผู้แทนผู้ประกอบการ ผู้แทนกลุ่มองค์กรชุมชน ผู้แทนประชาชนในชุมชน และผู้แทนภาคราชการ ภาควิชาการ ภาคศาสนา และปราชญ์ชุมชน รวมผู้ให้ข้อมูลสำคัญทั้งหมด 63 คน เก็บรวบรวมข้อมูลร่วมกับการศึกษาข้อมูลเอกสาร และดำเนินการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา โดยจัดหมวดหมู่ วิเคราะห์ สังเคราะห์ และนำเสนอผลแบบพรรณนาความ

ผลการวิจัยพบว่า (1) เงื่อนไขปัจจัยสนับสนุนการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากของชุมชนหมู่บ้านแม่กำปอง จนทำให้กลายเป็นหมู่บ้านที่ประสบผลสำเร็จกลายเป็นหมู่บ้านต้นแบบประกอบด้วย การมีผู้นำชุมชนที่มีศักยภาพมีความเข้มแข็ง การมีทุนของชุมชนหมู่บ้าน การมีกลยุทธ์เทคนิควิธีการ การบริหารจัดการและพัฒนาชุมชนหมู่บ้าน การมีส่วนร่วมของประชาชนทุกภาคส่วน และการสร้างการมีพันธมิตรด้านการพัฒนา (2) แนวทางที่เหมาะสมในการพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากของชุมชนหมู่บ้านแม่กำปองให้มีความเข้มแข็งอย่างยั่งยืนมากขึ้นนั้นประกอบด้วย การบริหารจัดการทรัพยากรธรรมชาติสิ่งแวดล้อม การป้องกันระบบเศรษฐกิจแบบทุนนิยม การปกปักษ์รักษาคุณภาพทางวัฒนธรรมและสร้างอัตลักษณ์ชุมชนหมู่บ้าน การแก้ไขปรับปรุงและสร้างกติกา กฎ ระเบียบของชุมชนหมู่บ้าน ปรับปรุงถนนและพื้นที่จอดรถ การสร้างสภาชุมชนหมู่บ้านแม่กำปอง และการสร้างทายาทผู้นำ

เอกสารอ้างอิง

กรมการท่องเที่ยว. (2547). มาตรฐานการท่องเที่ยวโดยชุมชน. กรุงเทพฯ: กระทรวงการท่องเที่ยวและกีฬา.

กรมการพัฒนาชุมชน. (2565). รายงานการดำเนินงานโครงการหนึ่งตำบลหนึ่งผลิตภัณฑ์ (OTOP) ประจำปีงบประมาณ 2565. กรุงเทพฯ: กรมการพัฒนาชุมชน กระทรวงมหาดไทย.

โครงการหลวง. (2561). รายงานสรุปโครงการส่งเสริมพืชทดแทนพื้นที่เสื่อมโทรม. เชียงใหม่: มูลนิธิโครงการหลวง.

สถาบันพระปกเกล้า. (2564). นโยบายประชารัฐ. สืบค้นเมื่อ 4 สิงหาคม 2568, จาก https://wiki.kpi.ac.th/index.php/นโยบายประชารัฐ

สำนักงานกองทุนหมู่บ้านและชุมชนเมืองแห่งชาติ. (2563). แนวทางการส่งเสริมวินัยทางการเงินของสมาชิกกองทุนหมู่บ้าน. กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนหมู่บ้านฯ.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561–2580): ประเด็นการพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก. กรุงเทพฯ: สภาพัฒน์.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับการพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพฯ: สศช.

สำนักงานเศรษฐกิจการคลัง. (2564). รายงานผลการดำเนินงานโครงการบัตรสวัสดิการแห่งรัฐ ปีงบประมาณ 2564. กรุงเทพฯ: กระทรวงการคลัง.

Ansell, C. & Gash, A. (2008). Collaborative governance in theory and practice. Journal of Public Administration Research and Theory, 18(4), 543–571.

Chambers, R. (1997). Whose reality counts? Putting the first last. London: Intermediate Technology Publications.

Flora, C. B. & Flora, J. L. (2013). Rural communities: Legacy and change. 4th ed. Boulder, CO: Westview Press.

Ostrom, E. (1990). Governing the commons: The evolution of institutions for collective action. Cambridge: Cambridge University Press.

Putnam, R. D. (1993). Making democracy work: Civic traditions in modern Italy. Princeton: Princeton University Press.

UNESCO. (2013). Creative economy report. Paris: UNESCO.

วารสารสันติสุขปริทรรศน์

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-15

รูปแบบการอ้างอิง

ธิมาลัย ม., ตันตรา ธ., เตชะตันมีนสกุล ส., & ผาเจริญ ว. (2026). การพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากกับการสร้างชุมชนเข้มแข็ง กรณีศึกษาหมู่บ้านแม่กำปอง ตำบลห้วยแก้ว อำเภอแม่ออน จังหวัดเชียงใหม่. วารสารสันติสุขปริทรรศน์, 7(4), 103–115. สืบค้น จาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/JPP/article/view/8180