การพัฒนารูปแบบการบริหารเชิงกลยุทธ์สู่การยกระดับคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 2

กรรศิญา ปัทมาวิไล; นพรัตน์ ชัยเรือง; วีระยุทธ ชาตะกาญจน์

ผู้แต่ง

กรรศิญา ปัทมาวิไล หลักสูตรครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช
นพรัตน์ ชัยเรือง หลักสูตรครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช
วีระยุทธ ชาตะกาญจน์ หลักสูตรครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการบริหารการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช

คำสำคัญ:

การบริหารเชิงกลยุทธ์, การยกระดับคุณภาพการศึกษา, การพัฒนารูปแบบ, สถานศึกษาประถมศึกษา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็น 2) เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารเชิงกลยุทธ์สู่การยกระดับคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษา และ 3) เพื่อตรวจสอบรูปแบบการบริหารเชิงกลยุทธ์สู่การยกระดับคุณภาพการศึกษาของสถานศึกษา เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี กลุ่มตัวอย่างและผู้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ ผู้บริหารสถานศึกษา และผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 30 คน ใช้วิธีคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 3 ชนิด คือ 1) แบบสอบถามเพื่อสำรวจสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็น 2) การสนทนากลุ่ม และการสัมภาษณ์เชิงลึก และ 3) แบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของรูปแบบโดยผู้เชี่ยวชาญ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ สถิติพื้นฐาน (ค่าเฉลี่ย, ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) และ สถิติอ้างอิง (ค่าดัชนีความต้องการจำเป็น: PNI) ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้วิเคราะห์เนื้อหาแล้วเขียนบรรยายเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. สภาพปัจจุบันของการบริหารเชิงกลยุทธ์และคุณภาพการศึกษาโดยรวมอยู่ในระดับมาก แต่มีความต้องการที่พึงประสงค์ในระดับมากที่สุด ทำให้เกิดช่องว่างสูง 2. ได้ "รูปแบบ FIEI Model" ซึ่งประกอบด้วยหลักการสำคัญ 3 ด้าน คือ การมีส่วนร่วม การบริหารเชิงกลยุทธ์ และการสร้างเครือข่าย และ 3. รูปแบบมีความ เป็นไปได้ และ เป็นประโยชน์ ในการนำไปใช้ในระดับมากที่สุด รูปแบบการบริหารเชิงกลยุทธ์สู่การยกระดับคุณภาพการศึกษา (FIEI Model) ซึ่งเป็นแนวทางบริหารจัดการเชิงกลยุทธ์ที่บูรณาการการวิเคราะห์สภาพปัญหาและความต้องการจำเป็นสูงสุด (PNI) โดยเฉพาะด้านการติดตามประเมินผลและคุณภาพผู้เรียน เข้ากับหลักการมีส่วนร่วมและการสร้างเครือข่าย สามารถเป็นเครื่องมือให้ผู้บริหารใช้เป็นแนวทางในการวางแผนกลยุทธ์และปรับปรุงคุณภาพการศึกษาได้อย่างเป็นระบบและมีประสิทธิภาพในบริบทของสถานศึกษาในพื้นที่

เอกสารอ้างอิง

ธงชัย สันติวงษ์. (2546). การบริหารสู่ศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ: ประชุมช่าง.

พนิดา ขวัญเมือง, สรัญญา แสงอัมพร และสันติ อุนจะนำ. (2567). การบริหารงานตามหลักกัลยาณมิตรของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 1. วารสารพุทธปรัชญาวิวัฒน์, 8(1), 435–444.

ศิริลักษณ์ ทิพม่อม. (2559). การพัฒนารูปแบบการบริหารเชิงกลยุทธ์ที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนมัธยมศึกษาขนาดกลางในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารราชพฤกษ์, 14(3), 72-79.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.

Bryson, J. M. 1. (1995). Strategic planning for public and nonprofit organizations: a guide to strengthening and sustaining organizational achievement. Rev. ed.

Fullan, M. (2016). The New Meaning of Educational Change. 5th ed. Teachers College Press.

Kaufman, J. C. (2018). Finding meaning with creativity in the past, present, and future. Perspectives on Psychological Science, 13(6), 734–749.

Marzano, R. J. (2003). What Works in Schools: Translating Research into Action. Alexandria. Association for Supervision and Curriculum Development.

Senge, P. M. (1990). The fifth disciplines: the art and practice of learning organization. London: Century Business.

Stufflebeam, D.L. (1983) The CIPP Model for Program Evaluation. In: Madaus, F.F., Scriven, M. and Stufflebeam D.L., Eds., Evaluation Models: Viewpoints on Educational and Human Services Evaluation, Kluwer, Norwell, 117-141.

Wheelen, T. L. & Hunger, J. D. (2012). Strategic Management and Business Policy: Toward Global Sustainability. 13th ed. London: Pearson.