การบูรณาการการท่องเที่ยวสีเขียวและการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพบนฐานชุมชน: มุมมองของนักท่องเที่ยวและคนในพื้นที่ชุมชนบางกะเจ้า จังหวัดสมุทรปราการ

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาปัจจัยดึงดูดนักท่องเที่ยวให้มาเยือนชุมชนบางกะเจ้า จังหวัดสมุทรปราการ (2) ศึกษาปัจจัยที่เอื้อต่อการธำรงรักษาพื้นที่ธรรมชาติเชิงอนุรักษ์ (พื้นที่สีเขียว) และ (3) ศึกษาปัจจัยที่ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพในพื้นที่ดังกล่าว งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยกำหนดประชากรเป็น 2 กลุ่ม ได้แก่ นักท่องเที่ยวชาวไทยอายุ 25 ปีขึ้นไปที่เคยเดินทางมาท่องเที่ยวชุมชนบางกะเจ้าอย่างน้อย 2 ครั้งและเข้าร่วมกิจกรรมด้านสุขภาพ และคนในชุมชนที่อาศัยอยู่ในพื้นที่ไม่น้อยกว่า 5 ปี คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วยการสังเกตแบบมีส่วนร่วม และแบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า (1) ปัจจัยดึงดูดนักท่องเที่ยว ได้แก่ ความเป็นธรรมชาติและภาพลักษณ์ “ปอดของกรุงเทพฯ” กิจกรรมท่องเที่ยวที่หลากหลาย ความสะดวกในการเดินทาง และความเป็นมิตรของคนในชุมชน (2) ปัจจัยที่เอื้อต่อการธำรงรักษาพื้นที่สีเขียว ได้แก่ การรณรงค์พลังงานสีเขียว การให้ความรู้ด้านสิ่งแวดล้อมและการเรียนรู้ธรรมชาติ และการควบคุมการก่อสร้างอย่างเหมาะสม และ (3) ปัจจัยที่ส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพ ได้แก่ พื้นที่สีเขียวที่เกื้อหนุนสุขภาวะทางจิตใจ กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพ อาหารและผลิตภัณฑ์สุขภาพจากชุมชน และบรรยากาศสงบที่เอื้อต่อการฟื้นฟูร่างกายและจิตใจ องค์ความรู้จากการวิจัยชี้ให้เห็นแนวทาง “การบูรณาการการท่องเที่ยวสีเขียวกับการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพบนฐานชุมชน” ซึ่งสามารถใช้เป็นกรอบในการพัฒนาภาพลักษณ์และยกระดับการจัดการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืนของชุมชนบางกะเจ้า ผ่านความร่วมมือของชุมชนและภาคีที่เกี่ยวข้อง