อุดมการณ์ความเป็นชายผ่านแบบเรียนประเทศเมียนมา รายวิชาภาษาเมียนมา ระดับชั้นมัธยมศึกษา

บทคัดย่อ

การเปลี่ยนแปลงทางสังคม วัฒนธรรม และโครงสร้างอำนาจในประเทศเมียนมาหลังยุคปฏิรูป ได้ส่งผลให้บทบาทและภาพแทนอุดมการณ์ความเป็นชายเกิดการปรับตัวอย่างมีนัยสำคัญ โดยเฉพาะในสื่อการเรียนรู้ระดับโรงเรียนซึ่งทำหน้าที่ถ่ายทอดค่านิยมของรัฐและวัฒนธรรมสู่เยาวชน การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์อุดมการณ์ความเป็นชายที่ปรากฏในแบบเรียนรายวิชาภาษาเมียนมา ระดับมัธยมศึกษา โดยใช้ระเบียบวิจัยเชิงคุณภาพเชิงพรรณนา ผ่านการวิเคราะห์เนื้อหา และการตีความเชิงวาทกรรมเชิงวิพากษ์ จากแบบเรียนฉบับล่าสุดของกระทรวงศึกษาธิการเมียนมา

ผลการวิจัยพบว่า แบบเรียนถ่ายทอดอุดมการณ์ความเป็นชายหลัก 3 ประการ ได้แก่ 1) อุดมการณ์ความเป็นชายในช่วงวัยเด็กและเยาวชน เน้นบทบาทเชื่อฟัง ตั้งใจเรียน และปฏิบัติตามหน้าที่ของลูกผู้ชาย 2) อุดมการณ์ความเป็นชายช่วงวัยผู้ใหญ่ เน้นบทบาทผู้นำ ครอบครัว การเสียสละ ความกล้าหาญ และการรับผิดชอบต่อสังคม และ 3) อุดมการณ์ความเป็นชายช่วงวัยชรา เน้นบทบาทผู้มีปัญญา เป็นที่เคารพ และทำหน้าที่สืบทอดคุณธรรม ความดีงามแก่คนรุ่นหลัง องค์ความรู้ใหม่จากงานวิจัยชี้ให้เห็นว่า แบบเรียนเมียนมามีบทบาทสำคัญในการสร้างและผลิตซ้ำอุดมการณ์ความเป็นชายแบบดั้งเดิม แม้อยู่ในช่วงบริบทสังคมที่กำลังเปลี่ยนผ่าน ซึ่งสะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของรัฐในการคงไว้ซึ่งค่านิยมชายเป็นใหญ่ และการกำหนดบทบาทชายตามลำดับช่วงวัยอย่างเป็นระบบ อันเป็นประเด็นสำคัญต่อการทำความเข้าใจพลวัตอัตลักษณ์ความเป็นชายร่วมสมัยในสังคมเมียนมา