มีมลาว: กลวิธีการใช้ภาษายุคใหม่และภาพสะท้อนบนสื่อออนไลน์

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพแบบพรรณนาและเชิงภาษาศาสตร์สังคม มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาลักษณะคำยืมจากภาษาอังกฤษที่ถูกนำมาทับศัพท์เป็นภาษาลาว 2) ศึกษาการยืมคำศัพท์แสลงของวัยรุ่นไทยที่ปรากฏในภาษาลาว และ 3) วิเคราะห์กลวิธีทางภาษาและการใช้ภาพประกอบในมีมลาวที่สะท้อนและถ่ายทอดกระแสสังคมบนสื่อออนไลน์ โดยเก็บข้อมูลจากมีมที่เผยแพร่ในกลุ่มเฟซบุ๊ก “PLAYMEME_LAOS” ระหว่างปี พ.ศ. 2565–2567 ดำเนินการวิเคราะห์ข้อมูลตามแนวทางการวิเคราะห์เนื้อหาและการตีความเชิงสังคม-ภาษา

ผลการศึกษาพบว่า 1) มีมลาวได้รับอิทธิพลจากภาษายุคใหม่ผ่านคำทับศัพท์ภาษาอังกฤษจำนวนมากซึ่งถูกปรับให้เข้ากับระบบเสียงลาว 2) มีการนำคำแสลงของวัยรุ่นไทยมาใช้ในบริบทภาษาลาวอย่างแพร่หลายจนเกิดการสร้างคำใหม่ผสมผสานระหว่างสองวัฒนธรรมภาษา และ 3) มีมลาวสะท้อนประเด็นเกี่ยวกับความรัก เพศ กระแสสังคมร่วมสมัย การเมือง การเสียดสี และอารมณ์ขัน ผ่านการผสาน “ภาษา–ภาพ” ที่ทำให้ผู้รับสารเข้าใจได้รวดเร็วและตรงประเด็น งานวิจัยนี้จึงชี้ให้เห็นปรากฏการณ์การเปลี่ยนแปลงของภาษาลาวยุคใหม่ที่เกิดจากอิทธิพลข้ามวัฒนธรรมและการใช้สื่อดิจิทัล ซึ่งเป็นองค์ความรู้ใหม่ด้านภาษาศาสตร์สังคมร่วมสมัยของลาว