การรับรู้และความพึงพอใจจากการใช้เทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือนเพื่อประกอบการเรียนรู้

พิทักษ์ ปานเปรม

ผู้แต่ง

พิทักษ์ ปานเปรม คณะบริหารธุรกิจ เศรษฐศาสตร์และการสื่อสาร มหาวิทยาลัยนเรศวร

คำสำคัญ:

การรับรู้ , ความพึงพอใจ, เทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน, การเรียนรู้

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) การรับรู้การนำเทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือนมาใช้ประกอบการเรียนรู้ 2) ความพึงพอใจของนิสิตที่มีต่อเทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือน 3) อุปสรรคของการนำเทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือนมาใช้ประกอบการเรียนรู้เพื่อการศึกษา เป็นวิจัยเชิงคุณภาพ ใช้การเลือกกลุ่มตัวอย่างเป็นนิสิตมหาวิทยาลัยนเรศวร ใช้แบบสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ใช้ความเป็นจริงเสมือน เกณฑ์การเลือกกลุ่มตัวอย่างที่เป็นผู้ให้ข้อมูลหลักใช้วิธีการสุ่มกลุ่มตัวอย่างแบบไม่ใช้ความน่าจะเป็น ด้วยวิธีการการเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเจาะจง ประกอบด้วยนิสิตที่ศึกษาสาขาวิชาด้านวิทยาศาสตร์ และนิสิตที่ศึกษาสาขาวิชาด้านมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ รวม 30 คน โดยกลุ่มตัวอย่างเป็นผู้ไม่เคยมีประสบการณ์ การใช้ความเป็นจริงเสมือนมาก่อน เพราะต้องการให้กลุ่มตัวอย่างใช้ด้วยตนเอง และได้รับประสบการณ์อันแปลกใหม่เป็นครั้งแรก

ผลการวิจัยพบว่า 1) การรับรู้การใช้ความเป็นจริงเสมือนประกอบด้วย 1. การรับรู้ด้านภาพ 2. การรับรู้ด้านเสียง 3. การรับรู้ด้านอุปกรณ์ครอบศีรษะ คันบังคับและปุ่มสัมผัส 2) ความพึงพอใจต่อการนำเทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือนมาใช้ประกอบการเรียนรู้แบ่งได้ 3 ด้าน ประกอบด้วย 1. ความพึงพอใจด้านการรับรู้ข่าวสาร 2. ความพึงพอใจด้านความบันเทิง ผ่อนคลายความเครียด 3. ความพึงพอใจด้านการเป็นผู้กระทำ 3) อุปสรรคมี 2 ประการ ได้แก่ 1. อุปสรรคด้านอุปกรณ์ความเป็นจริงเสมือนที่ตัวสวมศีรษะค่อนข้างมีน้ำหนักสำหรับผู้ใช้บางคน การใช้งานครั้งแรก ผู้ใช้ต้องการคำแนะนำเพื่อการเข้าถึงและใช้อุปกรณ์เทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือนได้อย่างมีประสิทธิภาพ 2. เนื้อหาที่ผู้ใช้งานต้องการให้มีความหลากหลายเพื่อให้ครอบคลุมวิชาต่าง ๆ มากยิ่งขึ้น องค์ความรู้ที่ได้จากงานวิจัยนี้ คือ เทคโนโลยีความเป็นจริงเสมือนมีคุณลักษณะช่วยให้ผู้ใช้อุปกรณ์มีความสัมพันธ์กับตัวสื่อและเรื่องราวในสื่อสูง มีคุณสมบัติสร้างภาพและเสียงในระบบสามมิติ ที่ช่วยดึงดูดความสนใจ สามารถสร้างสรรค์รูปแบบการรับรู้ อันนำไปสู่การเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพยิ่งขึ้น

เอกสารอ้างอิง

ชมพูนุช นาคสุกปาน. (2557). การเปิดรับ การรับรู้ การใช้ประโยชน์และความพึงพอใจของผู้รับสารในเขตกรุงเทพมหานครที่มีต่อรายการผู้หญิงถึงผู้หญิง. (วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์, กรุงเทพฯ.

ณัฐพงษ์ พระลับรักษา. (2562). การพัฒนาสื่อในรูปแบบมุมมอง 360 องศา เพื่อประชาสัมพันธ์มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม บน Google Street View (รายการงานวิจัย). สารคาม: สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม.

ณัฐพล ศิระสิริกุล. (2559). ระบบการนำเสนอแบบจำลองสารสนเทศอาคารเพื่อช่วยในการสื่อสารด้วยระบบความจริงเสมือนแบบมีปฏิสัมพันธ์. (วิทยานิพนธ์ปริญญาสถาปัตยกรรมศาสตร มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

ทิพย์ธิดา ดิสระ. (2562). การพัฒนาพิพิธภัณฑ์เสมือนจริงช้างดึกดำบรรพ์ทุ่งหว้า จังหวัดสตูล. (วิทยานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยทักษิณ, สงขลา.

ธัญพร กุลพรพันธ์. (2558). ระบบสารสนเทศอ้างอิงตำแหน่งเพื่อการนำเสนอข้อมูลในสถานที่ท่องเที่ยวด้วยวิดีโอ 360 องศา: กรณีศึกษาโบราณสถานวัดศรีชุม จังหวัดสุโขทัย. (วิทยานิพนธ์ปริญญาสถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

พรพิมล ประพฤติดี. (2561). การนำเสนอเทคโนโลยีเสมือนจริงในพิพิธภัณฑ์ศิลปะ. (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศิลปากร, กรุงเทพฯ.

ราชบัณฑิตยสถาน. (2542). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542. กรุงเทพฯ: นานมีบุ๊ค.

วิรงรอง วงษ์วัฒนะ. (2551). ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 ในการศึกษานอกสถานที่แบบการใช้ความเป็นจริงเสมือนกับแบบการใช้ความเป็นจริงเสมือนและการเรียนเป็นคู่. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

ศิริศักดิ์ อาภาศิริกุล. (2564). การพัฒนาระบบการวิเคราะห์การมองเห็นบนเทคโนโลยีความจริงเสมือนเพื่อสนับสนุนการออกแบบสถาปัตยกรรม. (วิทยานิพนธ์ปริญญาสถาปัตยกรรมศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.

สุชาดา แสงฉาว. (2563). การพัฒนาระบบการเคลื่อนที่ในความจริงเสมือน. (การค้นคว้าอิสระปริญญาวิทยาศาสตร์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยกรุงเทพ, กรุงเทพฯ.

อิทธิญา อาจรักษา. (2556). การพัฒนารูปแบบพิพิธภัณฑ์เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์เสมือนจริง. (ปริญญานิพนธ์ปริญญาการศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, กรุงเทพฯ.

Burdea, G. C. and Coiffet, P. (2003). Virtual Reality Technology. New Jersey: John Wiley & Sons, Inc.

Cherry, K. (14 July 2024). What Is Perception? Retrieved February 17, 2025, from https://www.verywellmind.com/perception-and-the-perceptual-process-2795839

Dominick, J. R. (1990). The Dynamics of Mass Communication. New York: McGraw-Hill.

Katz, E., et al. (1973). Uses and Gratifications Research. The Public Opinion Quarterly, 37(4), 509-523.

McCombs, M. E. & Becker, L. B. (1979). Using Mass Communication Theory. Englewood Cliffs: Prentice Hall.

McQuail, D. (2010). Mc Quail’ s Mass Communication Theory. London: SAGE Publication.

Ooi, K B. & Tan, G. W. H. (2016). Mobile Technology Acceptance Model: An Investigation Using Mobile Users to Explore Smartphone Credit Cards. Journal of Expert Systems with Applications, 59, 33-46.

Palmgreen, P. and Rayburn, J. D. (1985). A Comparison of Gratification Models of Media Satisfaction, 52(4), 334-346.

Sutherland, I. E. (1965). The Ultimate Display. Proceeding of IFIPS Congress Vol 2. The International Federation for Information Processing. (pp.506-508).New York City.

Wenner, L. A. (1985). The Nature of Gratifications. In Rosengren, K. E., et. al. Media Gratifications Research: Current Perspective. (pp. 171-194). Beverly Hills, CA: SAGE Publications.