รูปแบบการส่งเสริมบุคคลให้ประสบความสำเร็จในชีวิตด้วยหลักพุทธธรรม

ศักดิพงษ์ โสภาจร

ผู้แต่ง

ศักดิพงษ์ โสภาจร มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน

คำสำคัญ:

รูปแบบการส่งเสริมบุคคล , ประสบความสำเร็จในชีวิต, หลักพุทธธรรม

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษารูปแบบการส่งเสริมบุคคลให้ประสบความสำเร็จในชีวิต 2) เพื่อศึกษาหลักพุทธธรรมที่ส่งเสริมให้บุคคลประสบความสำเร็จในชีวิต 3) เพื่อบูรณาการรูปแบบการส่งเสริมบุคคลให้ประสบความสำเร็จในชีวิตด้วยหลักพุทธธรรม และ 4) เพื่อนำเสนอองค์ความรู้เกี่ยวกับรูปแบบการส่งเสริมบุคคลให้ประสบความสำเร็จในชีวิตด้วยหลักพุทธธรรม รูปแบบการวิจัยเป็นเชิงคุณภาพ โดยใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 15 คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1. รูปแบบการส่งเสริมบุคคลให้ประสบความสำเร็จในชีวิต พบว่า เป็นกระบวนการที่มุ่งเพิ่มพูนความรู้ เพื่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทั้งด้านทัศนคติและพฤติกรรมของบุคคล 3 ด้าน ประกอบด้วยการส่งเสริม 1) ด้านสติปัญญา 2) ด้านจิตใจ ความคิด ความรู้สึก และ 3) ด้านพฤติกรรม 2. หลักพุทธธรรมที่ส่งเสริมความสำเร็จในชีวิต พบว่า คำสอนของพระพุทธเจ้าที่มุ่งเน้นการส่งเสริมให้บุคคลเกิดภูมิปัญญา ปรับทัศนคติและพฤติกรรม ตามทางสายกลาง เพื่อมุ่งพัฒนาศักยภาพมนุษย์ สู่ความสุขที่ยั่งยืน ประกอบด้วย 1) หลักวุฒิธรรม 4 2) หลักอิทธิบาท 4 และ 3) หลักฆราวาสธรรม 4 3. การบูรณาการรูปแบบการส่งเสริมบุคคลให้ประสบความสำเร็จในชีวิตด้วยหลักพุทธธรรม พบว่ารูปแบบการส่งเสริมบุคคลให้ประสบความสำเร็จในชีวิต ประกอบด้วย 1) การส่งเสริมด้านสติปัญญากับหลักหลักวุฒิธรรม 4 เพื่อหล่อหลอมความคิด วิเคราะห์เป็น ตัดสินใจได้ ด้วยคุณธรรม 2) การส่งเสริมด้านจิตใจด้วยหลักอิทธิบาท 4 เพื่อขับเคลื่อนชีวิตด้วยใจรัก เพียรคิด มุ่งมั่น และมีสติ และ 3) การส่งเสริมด้านพฤติกรรมด้วยหลักฆราวาสธรรม 4 เพื่อพัฒนาตนด้วยวินัย ซื่อสัตย์ อดทน ฝึกตน และเสียสละ สู่ความสำเร็จที่ยั่งยืน 4. องค์ความรู้ใหม่ที่ได้ SCFB MODEL: The Buddhist Integrative Model of Success through Cognitive, Feeling, and Behavior คือ รูปแบบการส่งเสริมบุคคลให้ประสบความสำเร็จโดยเน้นการบูรณาการทางพระพุทธศาสนาเพื่อความสำเร็จผ่านกระบวนการใช้สติปัญญา จิตใจ และพฤติกรรม

เอกสารอ้างอิง

จิรชฎา เชียงกูล. (2566). อุเบกขาในการเจริญภาวนากรรมฐานกับความสำเร็จในทางโลก. วารสารพุทธจิตวิทยา, 8(1),143–153.

ชลวิทย์ เจียรจิตต์. (2560). ศาสนากับการพัฒนา. พิมพ์ครั้งที่ 2. สำนักงานกองทุนสนับสนุนการ สร้างเสริมสุขภาพ.

ชูขวัญ รัตนพิทักษ์ธาดา เเละประทุมทอง ไตรรัตน์.(2566). สมรรถนะของผู้นําทางการศึกษาเพื่อการอยู่รอดและเติบโตในยุค BANI World. วารสารวิชาการสถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิค, 9(1), 17-18.

ดาวรุ่ง วัชรินทร์รัตน์, ชุดารัตน์ วัชรินทร์รัตน์ เเละสุวรรณกาญจน์ สุพมาตรา. (2564). การพัฒนาความเป็นผู้นำในตัวคุณเพื่อความสำเร็จในการทำงาน. วารสารสมาคมพัฒนาวิชาชีพการบริหารการศึกษาแห่งประเทศไทย, 3(3), 45-56.

เปรมวดี คฤหเดช, พรพรรณ วรสีหะ, ส่าหรี แดงทองดี, สุรางค์ เชื้อวณิชชากร และพูนสุข ช่วยทอง. (2561). ความสัมพันธ์ระหว่างความสุขของผู้สูงอายุเกษียณอายุราชการกับปัจจัยส่วนบุคคลความรู้สึกมีคุณค่าในตนเองและวิถีชีวิต. จุฬาลงกรณ์เวชสาร, 62(5), 815-830.

พระกิติคุณ สิริคุโณ. (2022). การแก้ไขปัญหาความเครียดด้วยหลักธรรมในพุทธปรัชญาเถรวาท. วารสาร นิสิต วัง, 24(2), 136-145.

พระครูใบฎีกาวิเชียร มหาวชิรปญฺโญ (คันทา) และเอกราช โฆษิตพิมานเวช. (2566). การนำหลักพุทธธรรมมาบูรณาการการบริหาร และการนำสถานศึกษาสู่ความสำเร็จ. Journal of Modern Learning Development, 8(3), 381–394

พระครูสมุห์คล่อง กมฺพโล, พระอรุณสุตาลังการ เเละกันตภณ หนูทองแก้ว. (2562). การประยุกต์ ใช้หลักวุฑฒิธรรมในชีวิตประจำวันของนักเรียนโรงเรียนสมานคุณวิทยาทาน อำเภอหาดใหญ่ จังหวัด สงขลา. Journal of Social Science and Cultural, 3(2), 54-66.

พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต). (2551). พุทธวิธีบริหาร. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระธรรมปิฏก, (ป.อ. ปยุตฺโต). (2543). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 9. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2552). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุง. พิมพ์ครั้งที่11. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระสมุห์พงศธร ปภงฺกโร (ทุมชะ). (2564). การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 การบริหารงานของเทศบาลกุดจับ อำเภอกุดจับ จังหวัดอุดรธานี. (วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พระนครศรีอยุธยา.

วนิดา ตรงดี. (2025). การบริหารทรัพยากร มนุษย์ภาคฐ ด้วยหลักอิทธิบาท 4 เพื่อพัฒนาศักยภาพ และการมีส่วนร่วมอย่างยั่งยืน. วารสารพุทธนวัตกรรม และการจัดการ, 8(3), 278-290.

วีรพงศ์ พิชัยเสนาณรงค์, สมชาย มะรินทร์ และจักรพันธ์ นะวะแก้ว. (2024). การวิเคราะห์กระบวนการสร้างความสำเร็จในชีวิตตามหลักอธิษฐานธรรม. วารสารนวพุทธศาสตร์, 3(2), 17-31.

สำนักงานกิจการยุติธรรม. (2565). รายงานประจำปี 2565 คณะกรรมการพัฒนาการบริหารงานยุติธรรมแห่งชาติ. สืบค้นเมื่อ 21 มิถุนายน 2568, จาก https://www.oja.go.th/wp-content/uploads/2023/07/annual2565update.pdf

สำนักงานตำรวจแห่งชาติ. (2566). ข้อมูลการแจ้งความออนไลน์ 1 มีนาคม 2565 – 19 สิงหาคม 2566. สืบค้นเมื่อ 21 มิถุนายน 2568, จาก https://www.thaihealthreport.com/th/articles_detail

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). รายงานการศึกษา รูปแบบการจัดการเรียนรู้สำหรับนักเรียนระดับการศึกษาขั้นพื้นฐานที่ได้รับผลกระทบจากสถานการณ์ COVID-19.กรุงเทพฯ: สำนักมาตรฐานการศึกษาและพัฒนาการเรียนรู้.

สุวิมล ว่องวาณิช. (2562). การวิจัยประเมินความต้องการจำเป็น. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: สํานักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อรุณัฐ ปุณยกนก. (2567). แผนพัฒนารัฐบาลดิจิทัลของประเทศไทย : การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อความสำเร็จ. วารสารบัณฑิตศึกษาวิชาการ, 2(4), 42-49.

Dweck, C. S. (2006). Mindset: The new psychology of success. Random house.

Madhavi Gaur. (2023). World Happiness Index 2023 Country Wise List. Retrieved January 25, 2023, form https://currentaffairs.adda247.com/world-happiness-index-2023/

Maslow, A. & Lewis, K. J. (1987). Maslow's hierarchy of needs. Salenger Incorporated, 14(17), 987-990

Mugabe, F. (2022). From VUCA to BANI: Five key HR issues to deal with for HR teams today. Retrieved January 25, 2023, form https://hr-congress.com/2022/04/20/from-vuca-to-bani-five-key-hr-issues-to-deal-with-for-hr-teams-today/php?id=219&utm_source=chatgpt.com