การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนเพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุราษฎร์ธานี ชุมพร

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนของสถานศึกษา ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสุราษฎร์ธานี ชุมพร 2) พัฒนารูปแบบการบริหารจัดการระบบดังกล่าว เพื่อยกระดับคุณภาพผู้เรียนในศตวรรษที่ 21 และ 3) ตรวจสอบความเหมาะสมและความเป็นไปได้ของรูปแบบที่พัฒนาขึ้น การวิจัยใช้กระบวนการวิจัยและพัฒนา (R&D) 3 ระยะ ได้แก่ (1) ศึกษาสภาพการดำเนินงาน โดยใช้แบบสอบถามและแบบสัมภาษณ์กับนักเรียน ครู และบุคลากร จำนวน 661 คน (2) พัฒนารูปแบบโดยใช้ข้อมูลจากผู้เชี่ยวชาญ 8 คน และผู้ทรงคุณวุฒิที่ร่วมสัมมนา 9 คน (3) ตรวจสอบรูปแบบกับกลุ่มผู้ทรงคุณวุฒิและผู้เกี่ยวข้อง 15 คน โดยใช้แบบประเมินความเหมาะสมและความเป็นไปได้ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการดำเนินงานระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนในภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ การพัฒนาและส่งเสริมนักเรียน รองลงมา คือ
การส่งต่อ การป้องกันและแก้ไขปัญหา การคัดกรอง และ การรู้จักนักเรียนรายบุคคล ตามลำดับ 2) รูปแบบการบริหารจัดการระบบการดูแลช่วยเหลือนักเรียนที่พัฒนาขึ้น ประกอบด้วยหลักการ วัตถุประสงค์ องค์ประกอบ ขั้นตอนการดำเนินงานตามวงจร PDSA และเงื่อนไขความสำเร็จ โดยมีเป้าหมายเพื่อพัฒนาผู้เรียนอย่างองค์รวม ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน และมุ่งเน้นการสร้างทักษะแห่งศตวรรษที่ 21 จำนวน 6 ด้าน ได้แก่ การเรียนรู้ การคิด การสื่อสาร การแก้ปัญหา การใช้เทคโนโลยี และการใช้ชีวิต และ 3) ผลการตรวจสอบรูปแบบพบว่า มีความเหมาะสมและความเป็นไปได้ในระดับมากที่สุดในทุกด้าน เรียงตามลำดับค่าเฉลี่ยได้แก่ ความถูกต้องและครอบคลุมความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ โดยผู้ทรงคุณวุฒิให้ความเห็นว่า รูปแบบดังกล่าวสามารถนำไปใช้ในบริบทสถานศึกษาได้จริงและเป็นประโยชน์ในการยกระดับคุณภาพผู้เรียนในยุคศตวรรษที่ 21 อย่างเป็นรูปธรรม