นวัตกรรมการแปรรูปขยะในสวนทุเรียนของเกษตรกรจังหวัดจันทบุรี
คำสำคัญ:
นวัตกรรมการแปรรูปขยะ, การถ่ายทอดองค์ความรู้, นวัตกรรมการแปรรูปขยะทุเรียนบทคัดย่อ
ปฏิบัติการแบบ เก็บข้อมูลจาก 2 อำเภอ กลุ่มตัวอย่างประกอบด้วย เกษตรกรในจังหวัดจันทบุรีและภาคีเครือข่ายที่เกี่ยข้อง จำนวน 25 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ การสัมภาษณ์เชิงลึก การสนทนากลุ่ม และการสังเกตุการณ์วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) กระบวนการจัดการขยะในสวนทุเรียนมีความหลากหลายตามขนาดสวน ระดับความตระหนักรู้ของเกษตรกร และประเภทของขยะ โดยแนวทางปัจจุบันใช้การฝังกลบ การปล่อยทิ้งตามธรรมชาติ และการทำปุ๋ยหมักเป็นหลัก 2) การพัฒนานวัตกรรมการแปรรูปขยะในสวนทุเรียนของเกษตรกรจังหวัดจันทบุรี โดยใช้เทคโนโลยีและวิธีการใหม่ ๆ ในการคัดแยกและแปรรูปขยะทุเรียนอย่างมีประสิทธิภาพ ผลลัพธ์ที่ได้คือ การพัฒนาปุ๋ยอินทรีย์จากเปลือกทุเรียน ซึ่งมีคุณภาพสูง สามารถนำกลับมาใช้ประโยชน์และสร้างมูลค่าเพิ่ม พร้อมทั้งสนับสนุนการพัฒนาที่ยั่งยืนในกระบวนการเกษตรกรรมของเกษตรกร 3) การถ่ายทอดองค์ความรู้นวัตกรรมการแปรรูปขยะในสวนทุเรียนของเกษตรกรจังหวัดจันทบุรี พบว่า เกษตรกรจังหวัดจันทบุรีที่ผ่านการฝึกอบรมโดยเน้นการลงมือปฏิบัติจริง สามารถนำความรู้และทักษะไปใช้ในการจัดการและแปรรูปขยะในสวนทุเรียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ และเกษตรกรส่วนใหญ่สนใจในการพัฒนานวัตกรรมการแปรรูปขยะเพื่อเพิ่มมูลค่า และต้องการฝึกอบรมเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีในการแปรรูปขยะ โดยการฝึกอบรมจากหน่วยงานภาครัฐและการให้คำปรึกษาจากผู้เชี่ยวชาญถือเป็นช่องทางที่เกษตรกรเห็นว่าเหมาะสมในการถ่ายทอดความรู้ที่มีผลนำไปใช้ได้จริงในการพัฒนาทักษะของเกษตรกรในการสร้างนวัตกรรมการแปรรูปขยะในสวนทุเรียนได้อย่างยั่งยืนและเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม
เอกสารอ้างอิง
กรมป่าไม้. (2548). การอนุรักษ์ทรัพยากรป่าไม้และสัตว์ป่า. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์สำนักงานสารนิเทศกรมป่าไม้.
ฐิติมา ตั้งประเสริฐ. (2566). รูปแบบการจัดการขยะพลาสติกในประเทศไทยให้มีประสิทธิภาพ: ศึกษาการจัดการขยะในระดับสากล. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ, กรุงเทพฯ.
ธนภร สิริตระกูลศักดิ์. (2564). อิทธิพลของการใช้ปุ๋ยหมักเปลือกทุเรียนต่อการเจริญเติบโตและการออกดอกของดาวเรืองพันธุ์ซาร่า ออเรนจ์. ใน รายงานสืบเนื่องจากการประชุมวิชาการระดับชาติมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลสุวรรณภูมิ ครั้งที่ 4.
ธนาวิล วงษ์เจริญ, ธัญดา เบญธวารีเดชา และสุทิศา ชัยกุล. (2562). การใช้เปลือกทุเรียนเปลือกขนุน และผลกล้วยน้ำว้าด้อยคุณภาพเป็นอาหารไส้เดือนต่อสมบัติทางเคมีของปุ๋ยหมักมูลไส้เดือน. ใน การประชุมวิชาการระดับชาติครั้งที่ 15 มหาวิทยาลัยราชภัฏนครปฐม.
นริสรา มหาธานินวงศ์, ศิรินทรา วรรณดี, น้ำฝน โตตะวารี และเพ็ญศิริ ร่มเย็น. (2565). การทำปุ๋ยหมักจากเปลือกทุเรียนและมะนาวด้วยกระบวนการแอโรบิกและเวอร์มิคอมโพสติ้ง. วารสาร BioResources, 17(1), 1144–1160.
บุญมี แท่นแก้ว. (2538). พุทธศาสน์-ปรัชญา. กรุงเทพฯ: โอ.เอส.พริ้นติ้งเฮ้าส์.
บุษรา บรรจงการ และยุทธนา พรรคอนันต์. (2565). การศึกษาแนวคิดต่อผลิตภัณฑ์จากเปลือกทุเรียนและการวิจัยตลาดของผลิตภัณฑ์ใหม่จากเปลือกทุเรียน. วารสารวิจัยรำไพพรรณี, 16 (1), 66-78
พรพจน์ ศรีดัน. (2565). โครงการนวัตกรรมแพลตฟอร์มดิจิทัลเพื่อการจัดการขยะบรรจุภัณฑ์พลาสติก. กรุงเทพฯ: จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พิพัฒนสุทธิ์ ตรีพรเจริญ, ถิระวณัฐพงศ์ ชวินธวัช และพรรคอนันต์ ยิ่งยง. (2566). ระบบธุรกิจอัจฉริยะเพื่อวิเคราะห์และพยากรณ์การผลิตทุเรียน กรณีศึกษา ผลผลิตทุเรียนจังหวัดจันทบุรี. วารสารสหวิทยาการสังคมศาสตร์และการสื่อสาร, 6(3), 29–43.
ศูนย์เรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียงจังหวัดจันทบุรี. (2565). ฐานข้อมูลแหล่งเรียนรู้การจัดการเกษตรแบบยั่งยืน. จันทบุรี: สำนักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด.
สายใจ เลิศวิริยะประภา. (2566). รูปแบบการจัดการขยะแบบครบวงจรของเทศบาลเมืองเขาสามยอด จังหวัดลพบุรี. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
สำนักงานเกษตรจังหวัดจันทบุรี. (2566). รายงานข้อมูลพื้นที่ปลูกและผลผลิตทุเรียน ปี 2566. จันทบุรี: สำนักงานเกษตรจังหวัด.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). แนวทางการขับเคลื่อน BCG Model ของประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สศช.
สุพรชัย มั่งมีสิทธิ์. (2554). ปุ๋ยอินทรีย์ที่ชุมชนควรรู้. กรุงเทพฯ: สถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยศิลปากร.
สุภาวดี ขุนทองจันทร์. (2566). การศึกษาเพื่อถอดองค์ความรู้ การพัฒนาตำบลเข้มแข็งมิติคนมีคุณภาพ และมิติการประยุกต์ใช้นวัตกรรมและเทคโนโลยีเชิงพื้นที่. รายงานการวิจัย. สถาบันพัฒนาองค์กรชุมชน: กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์.
FAO. (2018). The 10 Elements of Agroecology. Rome: Food and Agriculture Organization of the United Nations.
Holdcroft, L. E. (1982). The rise and fall of community development in developing countries 1950–1965: A critical analysis and impact location. In G. E. Jones & M. J. Roll (Eds.), Progress in rural extension and rural development (p. 121). John Wiley & Sons Ltd.
Smith, D. (2006). Exploring innovation. Berkshire: McGraw-Hill Education.
UNEP. (2016). Global Waste Management Outlook. United Nations Environment Programme.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสันติสุขปริทรรศน์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
