การส่งเสริมทักษะด้านอาชีพแก่นักเรียนเพื่อลดปัญหาความยากจนข้ามรุ่น กรณีศึกษาโรงเรียนแห่งหนึ่งในอำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุง

ผู้แต่ง

  • ชลลดา แสงมณี ศิริสาธิตกิจ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ
  • วราภรณ์ ทนงศักดิ์ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ
  • สุภฎา คีรีรัฐนิคม คณะเทคโนโลยีและการพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยทักษิณ
  • ทวีเดช ไชยนาพงษ์ คณะเทคโนโลยีและการพัฒนาชุมชน มหาวิทยาลัยทักษิณ
  • ศันสนีย์ จันทร์อานุภาพ คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ

คำสำคัญ:

การส่งเสริมทักษะด้านอาชีพ, การลดปัญหาความยากจนข้ามรุ่น, กิจกรรมการเรียนรู้, ทุนชุมชน

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมทักษะด้านอาชีพแก่นักเรียนโรงเรียนแห่งหนึ่งในอำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุง เพื่อลดปัญหาความยากจนข้ามรุ่น กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ นักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 จำนวน 51 คน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่เน้นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ การสังเกต การสัมภาษณ์ และการสนทนากลุ่ม ข้อมูลที่ได้ถูกนำมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ตามประเด็นการวิจัยแล้วจัดเรียงผลในรูปแบบเชิงพรรณนา

ผลการศึกษาพบว่า การส่งเสริมทักษะด้านอาชีพแก่นักเรียนในโรงเรียนแห่งนี้ เพื่อลดปัญหาความยากจนข้ามรุ่น ได้มีการดำเนินการส่งเสริมภายใต้กิจกรรมการเรียนรู้ เพื่อให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริงและสามารถนำไปปรับประยุกต์ใช้ได้ในชีวิตประจำวัน โดยการส่งเสริมผ่านกิจกรรม 4 กิจกรรม ได้แก่ 1) การเลี้ยงปลานิลในบ่อดิน 2) การแปรรูปปลานิลแดดเดียว 3) การเพาะเห็ดนางฟ้า และ 4) การแปรรูปแหนมเห็ดตุ้ม ซึ่งนอกจากการเรียนรู้จากกิจกรรมเหล่านี้แล้วนักเรียนยังได้เรียนรู้และเข้าใจเกี่ยวกับห่วงโซ่อุปทานในระบบการผลิตตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ ซึ่งเป็นทักษะสำคัญอย่างหนึ่งหากจะเป็นผู้ประกอบการ โดยกิจกรรมเหล่านี้เกิดจากการวางแผนและวิเคราะห์ร่วมกันกับทางโรงเรียน เป็นกิจกรรมที่สอดคล้องกับศักยภาพของโรงเรียน คุณครู นักการภารโรง และนักเรียน อีกทั้งยังเป็นกิจกรรมการส่งเสริมทักษะด้านอาชีพที่อยู่บนฐานทุนชุมชนอีกด้วย สำหรับข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ควรมีนโยบายการสร้างความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในลักษณะของการบูรณาการทำงานร่วมกันภายใต้ภาคีเครือข่ายความร่วมมือ และข้อเสนอแนะจากการดำเนินกิจกรรม ได้แก่ 1) การดำเนินกิจกรรมการเลี้ยงปลาในบ่อดินครั้งต่อไป ควรมีการเตรียมการป้องกันในเรื่องของปัจจัยเสี่ยงที่จะส่งผลให้ผลผลิตที่ได้ลดน้อยลงกว่าที่ควรจะเป็น และ 2) การแปรรูปผลผลิตเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม ควรมีการแปรรูปผลผลิตให้มีความหลากหลายมากขึ้น เพื่อเป็นการสร้างทางเลือกให้กับนักเรียนที่มีความสนใจแตกต่างกันออกไป 

เอกสารอ้างอิง

กรุงเทพธุรกิจ. (2566). ‘คนไทย’ เจอปัญหา‘ยากจนข้ามรุ่น’ 6 แสนครอบครัว ขาดโอกาสเป็น‘คนรวย’. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2567, จาก https://www.bangkokbiznews.com/business/economic/1104184

ฐานิดา บุญวรรโณ. (2566). รอคอยข้ามรุ่น: มานุษยวิทยาว่าด้วยเวลาที่รอคอยของคนยากจนกับนโยบายสังคมของไทย. วารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 53(2), 367-394.

ปริตตา หวังเกียรติ. (2563). การเลื่อนชั้นทางสังคมข้ามรุ่นของคนจนเมือง ในเขตกรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

มูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย และสถาบันเสริมศึกษาและทรัพยากรมนุษย์ มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์. (2566). การศึกษากลไกการขยับสถานะทางสังคมของประชากรกลุ่มฐานราก: บทบาทองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร. (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่สิบสาม พ.ศ. 2566–2570. กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี.

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). การวิเคราะห์สถานการณ์ความยากจนและเหลื่อมล้ำในประเทศ. กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี.

หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่. (2566). ระบบข้อมูลครัวเรือนยากจนระดับจังหวัดพัทลุง (Practical Poverty Provincial Connext : PPPConnext). สืบค้นเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ 2566, จาก http://www.ppaos.com/ppaos/frontend/web/

อรวรรณ สุขโข. (2565). ตัดตอนจนข้ามรุ่น…หากสถานะแผนชาติเปลี่ยน?. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2567. จาก https://www.theactive.net/read/ending-poverty/

Airio, I., Moisio, P. & Niemelä, M. (2004). Intergenerational transmission of poverty in Finland in the 1990s. Turku: University of Turku.

Bird, K. & Higgins, K. (2011). Stopping the intergenerational transmission of poverty: Research highlights and policy recommendations. Manchester: Chronic Poverty Research Centre.

Bird, K. (2007). The Intergenerational Transmission of Poverty: An Overview. Manchester: Chronic Poverty Research Centre.

Blanden, J. & Gregg, P. (2004). Family income and educational attainment: a review of approaches and evidence for Britain.Oxford Review of Economic Policy, (20)2, 245-263.

Kemmis, S. & McTaggart, R. (1990). The Action Research Planner. Geelong: Deakin University Press.

วารสารสันติสุขปริทรรศน์

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-12-15

รูปแบบการอ้างอิง

แสงมณี ศิริสาธิตกิจ ช., ทนงศักดิ์ ว., คีรีรัฐนิคม ส., ไชยนาพงษ์ ท., & จันทร์อานุภาพ ศ. (2025). การส่งเสริมทักษะด้านอาชีพแก่นักเรียนเพื่อลดปัญหาความยากจนข้ามรุ่น กรณีศึกษาโรงเรียนแห่งหนึ่งในอำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุง . วารสารสันติสุขปริทรรศน์, 6(2), 159–173. สืบค้น จาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/JPP/article/view/6397