การส่งเสริมทักษะด้านอาชีพแก่นักเรียนเพื่อลดปัญหาความยากจนข้ามรุ่น กรณีศึกษาโรงเรียนแห่งหนึ่งในอำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุง
คำสำคัญ:
การส่งเสริมทักษะด้านอาชีพ, การลดปัญหาความยากจนข้ามรุ่น, กิจกรรมการเรียนรู้, ทุนชุมชนบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อส่งเสริมทักษะด้านอาชีพแก่นักเรียนโรงเรียนแห่งหนึ่งในอำเภอบางแก้ว จังหวัดพัทลุง เพื่อลดปัญหาความยากจนข้ามรุ่น กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ นักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 4-6 จำนวน 51 คน เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพที่เน้นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ เครื่องมือในการเก็บรวบรวมข้อมูล ได้แก่ การสังเกต การสัมภาษณ์ และการสนทนากลุ่ม ข้อมูลที่ได้ถูกนำมาวิเคราะห์และสังเคราะห์ตามประเด็นการวิจัยแล้วจัดเรียงผลในรูปแบบเชิงพรรณนา
ผลการศึกษาพบว่า การส่งเสริมทักษะด้านอาชีพแก่นักเรียนในโรงเรียนแห่งนี้ เพื่อลดปัญหาความยากจนข้ามรุ่น ได้มีการดำเนินการส่งเสริมภายใต้กิจกรรมการเรียนรู้ เพื่อให้นักเรียนเกิดการเรียนรู้จากการปฏิบัติจริงและสามารถนำไปปรับประยุกต์ใช้ได้ในชีวิตประจำวัน โดยการส่งเสริมผ่านกิจกรรม 4 กิจกรรม ได้แก่ 1) การเลี้ยงปลานิลในบ่อดิน 2) การแปรรูปปลานิลแดดเดียว 3) การเพาะเห็ดนางฟ้า และ 4) การแปรรูปแหนมเห็ดตุ้ม ซึ่งนอกจากการเรียนรู้จากกิจกรรมเหล่านี้แล้วนักเรียนยังได้เรียนรู้และเข้าใจเกี่ยวกับห่วงโซ่อุปทานในระบบการผลิตตั้งแต่ต้นน้ำ กลางน้ำ และปลายน้ำ ซึ่งเป็นทักษะสำคัญอย่างหนึ่งหากจะเป็นผู้ประกอบการ โดยกิจกรรมเหล่านี้เกิดจากการวางแผนและวิเคราะห์ร่วมกันกับทางโรงเรียน เป็นกิจกรรมที่สอดคล้องกับศักยภาพของโรงเรียน คุณครู นักการภารโรง และนักเรียน อีกทั้งยังเป็นกิจกรรมการส่งเสริมทักษะด้านอาชีพที่อยู่บนฐานทุนชุมชนอีกด้วย สำหรับข้อเสนอแนะเชิงนโยบาย ควรมีนโยบายการสร้างความร่วมมือกับหน่วยงานที่เกี่ยวข้องในลักษณะของการบูรณาการทำงานร่วมกันภายใต้ภาคีเครือข่ายความร่วมมือ และข้อเสนอแนะจากการดำเนินกิจกรรม ได้แก่ 1) การดำเนินกิจกรรมการเลี้ยงปลาในบ่อดินครั้งต่อไป ควรมีการเตรียมการป้องกันในเรื่องของปัจจัยเสี่ยงที่จะส่งผลให้ผลผลิตที่ได้ลดน้อยลงกว่าที่ควรจะเป็น และ 2) การแปรรูปผลผลิตเพื่อสร้างมูลค่าเพิ่ม ควรมีการแปรรูปผลผลิตให้มีความหลากหลายมากขึ้น เพื่อเป็นการสร้างทางเลือกให้กับนักเรียนที่มีความสนใจแตกต่างกันออกไป
เอกสารอ้างอิง
กรุงเทพธุรกิจ. (2566). ‘คนไทย’ เจอปัญหา‘ยากจนข้ามรุ่น’ 6 แสนครอบครัว ขาดโอกาสเป็น‘คนรวย’. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2567, จาก https://www.bangkokbiznews.com/business/economic/1104184
ฐานิดา บุญวรรโณ. (2566). รอคอยข้ามรุ่น: มานุษยวิทยาว่าด้วยเวลาที่รอคอยของคนยากจนกับนโยบายสังคมของไทย. วารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 53(2), 367-394.
ปริตตา หวังเกียรติ. (2563). การเลื่อนชั้นทางสังคมข้ามรุ่นของคนจนเมือง ในเขตกรุงเทพมหานคร. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
มูลนิธิศุภนิมิตแห่งประเทศไทย และสถาบันเสริมศึกษาและทรัพยากรมนุษย์ มหาวิทยาลัย ธรรมศาสตร์. (2566). การศึกษากลไกการขยับสถานะทางสังคมของประชากรกลุ่มฐานราก: บทบาทองค์กรไม่แสวงหาผลกำไร. (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2565). แผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ ฉบับที่สิบสาม พ.ศ. 2566–2570. กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2566). การวิเคราะห์สถานการณ์ความยากจนและเหลื่อมล้ำในประเทศ. กรุงเทพฯ: สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี.
หน่วยบริหารและจัดการทุนด้านการพัฒนาระดับพื้นที่. (2566). ระบบข้อมูลครัวเรือนยากจนระดับจังหวัดพัทลุง (Practical Poverty Provincial Connext : PPPConnext). สืบค้นเมื่อ 11 กุมภาพันธ์ 2566, จาก http://www.ppaos.com/ppaos/frontend/web/
อรวรรณ สุขโข. (2565). ตัดตอนจนข้ามรุ่น…หากสถานะแผนชาติเปลี่ยน?. สืบค้นเมื่อ 2 เมษายน 2567. จาก https://www.theactive.net/read/ending-poverty/
Airio, I., Moisio, P. & Niemelä, M. (2004). Intergenerational transmission of poverty in Finland in the 1990s. Turku: University of Turku.
Bird, K. & Higgins, K. (2011). Stopping the intergenerational transmission of poverty: Research highlights and policy recommendations. Manchester: Chronic Poverty Research Centre.
Bird, K. (2007). The Intergenerational Transmission of Poverty: An Overview. Manchester: Chronic Poverty Research Centre.
Blanden, J. & Gregg, P. (2004). Family income and educational attainment: a review of approaches and evidence for Britain.Oxford Review of Economic Policy, (20)2, 245-263.
Kemmis, S. & McTaggart, R. (1990). The Action Research Planner. Geelong: Deakin University Press.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารสันติสุขปริทรรศน์

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.