วิเคราะห์วิธีปฏิบัติเพื่อการป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมองตามหลักพุทธปรัชญา

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสาเหตุและแนวทางการป้องกันโรคหลอดเลือดสมอง 2) ศึกษาวิธีปฏิบัติเพื่อป้องกันโรคหลอดเลือดสมองตามหลักพุทธปรัชญา และ 3) วิเคราะห์ผลของการปฏิบัติตามหลักพุทธปรัชญาในการป้องกันการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง งานวิจัยเป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ ประชากรคือผู้เข้าร่วมปฏิบัติธรรมหลักสูตร 7 วัน ณ สถานศึกษาพระพุทธศาสนาและวิปัสสนานานาชาติ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตเชียงใหม่ จำนวน 20 รูป/คน โดยคัดเลือกกลุ่มตัวอย่างแบบสมัครใจและยินยอมเข้าร่วมจำนวน 6 รูป/คน เครื่องมือ การวิจัยประกอบด้วย การสัมภาษณ์เชิงลึก การสังเกตแบบไม่มีส่วนร่วม เอกสารปฐมภูมิ และเอกสารทุติยภูมิ ข้อมูลที่ได้วิเคราะห์เชิงคุณภาพแบบพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า สาเหตุของโรคหลอดเลือดสมองเกิดจากปัจจัยทั้งด้านร่างกาย พฤติกรรม สิ่งแวดล้อม และสภาวะจิตใจ ขณะที่การปฏิบัติตามหลักสติปัฏฐาน 4 ได้แก่ กายานุปัสสนา เวทนานุปัสสนา จิตตานุปัสสนา และธัมมานุปัสสนา ส่งผลให้เกิดการเปลี่ยนแปลงเชิงบวกต่อสุขภาวะองค์รวมของผู้ปฏิบัติ ทั้งด้านร่างกาย อารมณ์ จิตใจ และปัญญา ผู้ปฏิบัติสามารถควบคุมอารมณ์ ความคิด และพฤติกรรมได้ดีขึ้น ความเครียดลดลง ร่างกายแข็งแรงขึ้น และมีความเข้าใจในการดำเนินชีวิตอย่างมีสติและสมดุล ทำให้ความเสี่ยงต่อการเกิดโรคหลอดเลือดสมองลดลงอย่างชัดเจน องค์ความรู้ใหม่จากการวิจัยคือแนวคิดจริตสุขธรรมนิยม ซึ่งเป็นกระบวนการสร้างจิตสำนึกเพื่อรักษาสมดุลของสุขภาวะทางกาย อารมณ์ จิตใจ และปัญญา โดยยึดหลักการสร้างสรรค์ อัตถิภาวะ สุขสม และความรัก ที่สามารถประยุกต์ใช้เป็นแนวทางปฏิบัติเพื่อส่งเสริมสุขภาพและป้องกันโรคหลอดเลือดสมองได้อย่างเป็นรูปธรรมและยั่งยืน