การพัฒนารูปแบบการเลี้ยงแพะของเกษตรกรในนครหลวงเวียงจันทร์ สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

ดวงทวรรณ สิสมบัติ; ภาวิณี อารีศรีสม; กอบลาภ อารีสรีสม; วีณา นิลวงศ์

ผู้แต่ง

ดวงทวรรณ สิสมบัติ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการและพัฒนาทรัพยากร มหาวิทยาลัยแม่โจ้
ภาวิณี อารีศรีสม ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการและพัฒนาทรัพยากร มหาวิทยาลัยแม่โจ้
กอบลาภ อารีสรีสม ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการและพัฒนาทรัพยากร มหาวิทยาลัยแม่โจ้
วีณา นิลวงศ์ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการและพัฒนาทรัพยากร มหาวิทยาลัยแม่โจ้

คำสำคัญ:

การพัฒนารูปแบบการเลี้ยงแพะ, เกษตรกรเลี้ยงแพะ, สาธารณรัฐประชาธิปไตยประชาชนลาว

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ปัญหาและความต้องการในการส่งเสริมอาชีพ 2) ระดับมาตรฐานการเลี้ยงในฟาร์ม 3) ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการนำแนวทางการเลี้ยงที่ดีไปใช้ และ 4) การพัฒนารูปแบบการเลี้ยงที่เหมาะสมกับบริบทของเกษตรกร การวิจัยใช้ระเบียบวิธีแบบผสมผสาน โดยเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากเกษตรกร 357 คน ผ่านแบบสอบถาม และเก็บข้อมูลเชิงคุณภาพผ่านการสัมภาษณ์เชิงลึกและการสนทนากลุ่มจากกลุ่มตัวอย่าง 15 คน ซึ่งประกอบด้วยผู้บริหาร เจ้าหน้าที่รัฐ ผู้นำท้องถิ่น ภาคเอกชน และประชาชนในพื้นที่ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติ เช่น ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการถดถอยพหุคูณ

ผลการศึกษาพบว่า (1) เกษตรกรส่วนใหญ่เป็นชาย อายุเฉลี่ย 42.63 ปี มีรายได้ต่ำกว่าต้นทุนการผลิต และขาดการสนับสนุนจากเจ้าหน้าที่การเกษตร ทำให้ต้องการองค์ความรู้และการพัฒนาอาชีพเพิ่มเติม (2) การปฏิบัติตามมาตรฐานการเลี้ยงสัตว์อยู่ในระดับต่ำ โดยเฉพาะด้านการจัดการฟาร์มและสุขภาพสัตว์ (3) ปัจจัยสำคัญที่มีผลต่อการปฏิบัติที่ดี ได้แก่ จำนวนแรงงานในฟาร์ม การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร การฝึกอบรม และประสบการณ์การเลี้ยงแพะ ขณะที่ปัจจัยด้านเพศ อายุ และระดับการศึกษาไม่มีผลอย่างมีนัยสำคัญ (4) การพัฒนารูปแบบการเลี้ยงแพะเนื้อแบ่งออกเป็น 3 รูปแบบหลัก ได้แก่ (1) การเลี้ยงแบบปล่อยธรรมชาติ ลดต้นทุนแต่ควบคุมคุณภาพอาหารยาก (2) การเลี้ยงแบบกึ่งขังคอก เหมาะสำหรับฟาร์มขนาดกลางที่ต้องการสมดุลระหว่างต้นทุนและการดูแล และ (3) การเลี้ยงแบบขังคอก ที่ต้องใช้ต้นทุนสูงแต่ควบคุมคุณภาพได้ดี ผลการศึกษานี้สามารถใช้เป็นแนวทางในการพัฒนาอุตสาหกรรมการเลี้ยงแพะเนื้อในนครหลวงเวียงจันทน์ โดยเน้นการสนับสนุนเกษตรกรให้เข้าถึงข้อมูล องค์ความรู้ และการฝึกอบรมเพื่อปรับปรุงมาตรฐานการเลี้ยงแพะอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กิติพร เศรษฐภูมิภักดี, พิทักษ์ พงศ์ กางการ และณัฐดนัย แก้วโพนงาม. (2565). การบริหารจัดการสมาชิกฟาร์มโคนมที่เหมาะสม สำหรับเกษตรกรผู้เลี้ยงโคนมตามปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง จังหวัดชัยภูมิ. วารสารวิจยวิชาการ, 5(4), 71-84.

ซารีนา สือแม. (2550). การเลี้ยงแพะตามวิถีมุสลิม: แนวทางสู่ความสำเร็จ. วารสารมหาวิทยาลัย ราชภัฏยะลา, 2(1), 75-81.

ณัตพงค์ โปณทอง, จิตติมา ดำรงวัฒนะ, เดโช แขน้ำแก้ว, อุดมศักดิ์ เดโชชัย, พระครูนิติธรรมบัณฑิต, พระครูปลัดสาโรจน์ แซ่อู้ และทิพย์วรรณ จันทรา. (2568). แพะปลายคลอง: แนวทางการส่งเสริมอาชีพการเลี้ยงแพะของเกษตรกรรายย่อย กรณีศึกษา ชุมชนบ้านปลายคลอง หมู่ ที่ 6 ตำบลเชียรเขา อำเภอเฉลิมพระเกียรติ จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารสังคมพัฒนศาสตร์, 8(1), 16-28.

นิตยา มณีวงศ. (2565). การเปรียบเทียบการยอมรับเทคโนโลยีโลจิสติกส์ขาเข้าการเลี้ยงแพะ เนื้อของเกษตรกรกลุ่มเกษตรกรผู้เลี้ยงแพะ จังหวัดปทุมธานี และจังหวัดสมุทรสาคร. วารสารสหวิทยาการมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 5(1), 215-231.

พระสงวน วงศ์เสาเนา. (2564). สิทธิชุมชนภายใต้ระบบเกษตรพันธสัญญา กรณีศึกษาผู้เลี้ยงปลา นิล จังหวัดกาฬสินธุ์. วารสารสถาบันวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 8(2), 267-278.

พิชญาภา พริ้มพราย, พงศ์พัชร บัวเพ็ชร, วิลาวัณย์ ภูมี ชัญญาภัค ไชยพรรณ, พัชรินทร์ อินทมาส, และกันยนา ศรีพฤกษ์. (2567). การจัดการห่วงโซ่อุปทาน เพื่อส่งเสริมธุรกิจการเลี้ยงแพะเนื้อ อำเภอหัวไทร จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารศิลปการจัดการ, 8(4), 89-109.

มนตรี สิงหะวาระ, กมลทิพย์ ปัญญาสิทธิ์, ชนิตา พันธุ์มณี และสุปรียา หวังเสถียร. (2567). การสร้างความมั่นคงทางอาหารและทัศนคติต่อการสร้างความมั่นคงทางอาหารระดับครัวเรือนของ เกษตรกรในระบบเกษตรแปลงใหญ่เขตพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอนประเทศไทย. Journal of Roi Kaensarn Academi, 9(12), 2238-2255.

วุฒิลากรณ์ หันทยุง. (2561). กลยุทธ์การเลี้ยงโคเนื้อของเกษตรกรและการส่งเสริมการเลี้ยงโคเนื้อของเกษตรกรในรูปแบบใหม่ตามโครงการโคบาลบูรพาสระแก้ว อำเภออรัญประเทศ จังหวัดสระแก้ว. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา, ชลบุรี.

อนุพงศ์ อวิรุทธา, ศุภลักษณ์ ไชยสิทธิ์, รังสีจันทร์ สุวรรณสทิศกร, มณฑล ทองพนัง, จำปี เพชรชุม, วรกัญญา สิริพิเดช, ชลธิดา รักยุทธ์ และวิรัตน์ ใจสา. (2560). ความพร้อมและความต้องการในการพัฒนาทักษะของเกษตรกรในการปรับตัวสู่นโยบายประเทศไทย 4.0. วารสารวิจัยและพัฒนาวไลอลงกรณ์ในพระบรมราชูปถัมป์. 12(2), 313-320.

เอกพรรณ ธัญญาวินิชกุล, ปิยพร ท่าจีน และประภาส จงสถิตวัฒนา. (2566). แบบจำลองความสัมพันธ์เชิงสาเหตุของการยอมรับเทคโนโลยีสารสนเทศในการพัฒนาเกษตรกรรม. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยปทุมธานี, 15(1), 36-50.

ฮัสสัน ดูมาลี, วันชัย ธรรมสัจการ, เกษตรชัย และหีม และปัญญา เทพสิงห์. (2567). สวัสดิภาพสัตว์เลี้ยงปศุสัตว์กับปัญหาแพะและแกะเร่ร่อนในชุมชนสามจังหวัดชายแดนภาคใต้. วารสารมหาวิทยาลัยนราธิวาสราชนครินทร์ สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 11(1), 224–243.

Allen, E., Leuangkhamsing, S., Rola-Rubzen, M. F., Sarmiento, J. M. and Zafar, O. (2025). Strengthening Food and Nutrition Security in the Lao People’s Democratic Republic. Asian Development Bank: Philippines.

Chitmanat, C. (2013). Marine Animal Welfare. Naresuan University Journal: Science and Technology (NUJST), 18(2), 106-111.

Jayasekara, P. P., Theppangna, W., Olmo, L., Xaikhue, T., Jenkins, C., Gerber, P. F. and Walkden-Brown, S. W. (2024). Disease as a constraint on goat production in Lao PDR and trade to neighbouring countries: a review. Animal Production Science, 64(12).1-18

Rigg, J. (2012). Living with transition in Laos: Market intergration in Southeast Asia. Routledge.

Roy, D., Kamar, A., Pradhan, M. and Saroj, S. (2025). Synthesis report: Agricultural transformation and market integration in the ASEAN region: Responding to food security and inclusiveness concerns. Intl Food Policy Res Inst.

Sayvaya, I., and Phommason, S. (2023). Discussion on Rainy Season Road Access and Poverty Alleviation in Laos. Journal of Business and Economic Options, 6(4), 1-7.

Yamane.T. (1970). Statistic: an Introductory Analysis. 2nd ed. New York: Harper & Row.