ผลการจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับเทคนิคการคิดเป็นภาพ ที่มีต่อทักษะการคิดเชิงระบบของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3
Main Article Content
บทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบทักษะการคิดเชิงระบบของนักเรียนก่อนและหลังจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับเทคนิคการคิดเป็นภาพ การวิจัยเป็นการวิจัยกึ่งทดลองแบบกลุ่มเดียววัดก่อนและหลังการทดลอง กลุ่มตัวอย่างในการวิจัยคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ปีการศึกษา 2568 โรงเรียนสวนกุหลาบวิทยาลัย นนทบุรี จำนวน 40 คน ซึ่งใช้วิธีสุ่มแบบกลุ่ม เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แผนจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับเทคนิคการคิดเป็นภาพ เรื่องตลาดและกลไกราคาในระบบเศรษฐกิจ และแบบวัดทักษะการคิดเชิงระบบ โดยค่าความเชื่อมั่นของแบบวัดทักษะการคิดเชิงระบบมีค่าเท่ากับ 0.76 สถิติที่ใช้วิเคราะห์ ได้แก่ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ทดสอบค่าทีแบบจับคู่ที่ระดับนัยสำคัญทางสถิติ .01
ผลการวิจัยพบว่า นักเรียนที่เรียนรู้โดยการจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐานร่วมกับเทคนิคการคิดเป็นภาพมีทักษะการคิดเชิงระบบหลังเรียนของสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญ (t=-14.618, df=39, p<.001) โดยทักษะการคิดเชิงระบบจากคะแนนเต็ม 18 ก่อนเรียนมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 8.41 (S.D.=3.11) หลังเรียนมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ 14.90 (S.D.=2.94)
Downloads
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
ทิศนา แขมมณี. (2567). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ (พิมพ์ครั้งที่ 27). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
เบญจวรรณ ถนอมชยธวัช, ผ่องศรี วาณิชย์ศุภวงศ์, วุฒิชัย เนียมเทศ, และณัฐวิทย์ พจนตันติ. (2559). ทักษะแห่งศตวรรษที่ 21: ความท้าทายในการพัฒนานักศึกษา. วารสารเครือข่ายวิทยาลัยพยาบาลและการสาธารณสุขภาคใต้, 3(2), 208–222.
ปิยะพรรณ ปลาโสม, และสมสงวน ปัสสาโก. (2564). การจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบแผนผังมโนทัศน์ เรื่องระบบย่อยอาหารเพื่อส่งเสริมการคิดเชิงระบบและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5. วารสารราชพฤกษ์, 19(3), 62–71.
ผุสดี เพ็ชรศิลา, กรัณย์พล วิวรรธมงคล, และศุภลักษณ์ สัตย์เพริศพราย. (2565). การจัดการเรียนรู้โดยการใช้ปัญหาเป็นฐานบูรณาการสาระท้องถิ่นเพื่อส่งเสริมความสามารถการคิดเชิงระบบและทักษะชีวิตสำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5. วารสารวิชาการสถาบันพัฒนาพระวิทยากร, 5(3), 102–113.
พชรมณฑ์ หมวดนุ่ม, และสุเทพ อ่วมเจริญ. (2557). การพัฒนาความสามารถในการคิดเชิงระบบเพื่อเชื่อมโยงการเขียนโดยใช้เทคนิคผังกราฟิกของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์วิจัย, 6(2), 195–207.
พิมพ์พธู สุตานันต์. (2565). การพัฒนากิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการคิดเป็นภาพเพื่อส่งเสริมทักษะการฟังและการพูดภาษาอังกฤษของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. วารสารนวัตกรรมและวัฒนธรรมองค์การ, 13(2), 98–112.
ไพศาล สุวรรณน้อย. (2559). การเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน. เอกสารประกอบการบรรยาย โครงการพัฒนาการเรียนการสอน สถาบันพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ ฝ่ายวิชาการ มหาวิทยาลัยขอนแก่น. https://ph.kku.ac.th/thai/images/file/km/pbl-he-58-1.pdf
มนตรี วงษ์สะพาน. (2564). การส่งเสริมการเรียนรู้ด้วยการคิดฉายภาพ. e-Journal of Education Studies, Burapha University, 3(4), 1–14.
รุ่งทิวา นาวีพัฒนา. (2564). การพัฒนาทักษะการคิดอย่างเป็นระบบโดยใช้เทคนิคแผนที่ความคิด. ครุศาสตร์สาร, 15(2), 31–41.
ฤทัยรัตน์ ชิดมงคล, และสมยศ ชิดมงคล. (2560). การคิดเชิงระบบ: ประสบการณ์การสอนเพื่อพัฒนาการคิดเชิงระบบ. Journal of Education Studies, Chulalongkorn University, 45(2), 209–224.
วรรณละออ ตังสุข. (2565). การจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐานเพื่อพัฒนาการคิดอย่างเป็นระบบเรื่อง การเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 [วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].
วรรณี แกมเกตุ. (2555). วิธีวิทยาการวิจัยทางพฤติกรรมศาสตร์ (พิมพ์ครั้งที่ 3). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2550). แนวทางการจัดการเรียนรู้ที่เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ: การจัดการเรียนรู้แบบใช้ปัญหาเป็นฐาน. ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.
สุมนา โสตถิผลอนันต์. (2560). การพัฒนาความสามารถในการคิดอย่างเป็นระบบโดยใช้การเรียนรู้แบบระดมสมองในการจัดทำผังมโนทัศน์ของนักศึกษาชั้นปีที่ 1 หลักสูตรครุศาสตรบัณฑิต วิทยาลัยการฝึกหัดครู มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร. วารสารวิชาการครุศาสตร์อุตสาหกรรม พระจอมเกล้าพระนครเหนือ, 8(1), 170–177.
เสาวลักษณ์ สุวรรณรงค์, อัคพงศ์ สุขมาตย์, และไพฑูรย์ พิมดี. (2558). การพัฒนาชุดการสอนเพื่อเสริมสร้างการคิดอย่างเป็นระบบโดยใช้การจัดการเรียนรู้แบบร่วมมือและใช้ปัญหาเป็นฐาน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนบดินทรเดชา (สิงห์ สิงหเสนี). วารสารครุศาสตร์อุตสาหกรรม, 14(3), 77–84.
Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday/Currency.
Sword, L. K. (2005). The power of visual thinking. https://emat634languageandliteracy.pbworks.com/f/The+Power+of+Visual+
Thinking.pdf
Yenawine, P. (1997). Thoughts on visual literacy. Visual Thinking Strategies. https://vtshome.org/wp-content/uploads/2016/08/12Thoughts-On-Visual-Literacy.pdf
Zambo, D. M. (2009). Using visual literacy to help adolescents understand how images influence their lives. Teaching Exceptional Children, 41(6), 60–64.