การศึกษาความต้องการจำเป็นในการจัดการเรียนรู้แบบเชิงรุกวิชาสังคมศึกษาของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกวิชาสังคมศึกษาของครู 2) ศึกษาความต้องการจำเป็นในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกวิชาสังคมศึกษา 3) เปรียบเทียบสภาพปัจจุบันสภาพที่พึงประสงค์ในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกวิชาสังคมศึกษาของครู จำแนกตามเพศ อายุ และตำแหน่งของครูผู้สอน 4) ศึกษาข้อเสนอแนะในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกวิชาสังคมศึกษาของครู กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ กลุ่มตัวอย่าง คือ ครูผู้สอน จำนวน 302 คน ใช้วิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยประกอบด้วย แบบสอบถามเกี่ยวกับสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ในการจัดการเรียนรู้แบบเชิงรุกของครูสังคมศึกษา สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ทดสอบสมมติฐานด้วยสถิติ Independent Samples t-test และวิเคราะห์ความแปรปรวน F-test (One -way ANOVA)
ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพปัจจุบันของการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูวิชาสังคมศึกษา โดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่า ด้านการออกแบบการเรียนรู้และด้านการจัดการเรียนรู้ผ่านกระบวนการคิดและการลงมือปฏิบัติอยู่ในระดับมาก ขณะที่ด้านการใช้และพัฒนาสื่อนวัตกรรมเทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ และด้านการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ตามสภาพจริงอยู่ในระดับปานกลาง 2) สภาพพึงประสงค์โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่าทุกด้านอยู่ในระดับมากที่สุด 3) ความต้องการจำเป็นเร่งด่วนในการพัฒนาจัดลำดับได้ดังนี้ ลำดับที่ 1 การใช้และพัฒนาสื่อนวัตกรรมเทคโนโลยีเพื่อการเรียนรู้ ลำดับที่ 2 การวัดและประเมินผลตามสภาพจริง ลำดับที่ 3 การจัดการเรียนรู้ผ่านกระบวนการคิดและการลงมือปฏิบัติ และลำดับที่ 4 การออกแบบการเรียนรู้ 4) การเปรียบเทียบสภาพพึงประสงค์จำแนกตามตำแหน่งงาน พบว่ามีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ 5) ข้อเสนอแนะสำคัญคือ ควรพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกใน 4 ด้านหลัก ได้แก่ การออกแบบการเรียนรู้ การจัดกิจกรรมที่เน้นการคิดและการปฏิบัติจริง การใช้และพัฒนาสื่อนวัตกรรมเทคโนโลยี และการวัดและประเมินผลตามสภาพจริง เพื่อให้สอดคล้องกับมาตรฐานการเรียนรู้และสมรรถนะที่พึงประสงค์ของผู้เรียน
Downloads
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กมลวรรณ ศรีสุข. (2561). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับประถมศึกษา. วารสารวิจัยและพัฒนาการศึกษา, 13(2), 45–60.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2568). คู่มือการวัดและประเมินผลการเรียนรู้ ตามหลักสูตรการศึกษาประถมศึกษา ตอนต้น (ป.1–ป.3) พ.ศ. 2568. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
จิตติมา สายทอง. (2561). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนประถมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 12(2), 45–59.
เจริญ รันศรี. (2567). การพัฒนานวัตกรรมทางการสอนสังคมศึกษาเพื่อการใช้เทคโนโลยีของนักศึกษาครู: บทเรียนสำหรับการจัด Active Learning. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 18(2), 1–20.
เฉลิมพล กันทะวงค์ (2567). การศึกษาสภาพการจัดการเรียนรู้เชิงรุกขอโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาเชียงราย เขต 3. (การค้นคว้าอิสระปริญญามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยพะเยา.
ชญานิษฐ์ คำมุงคุณ. (2563). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความต้องการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูประถมศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 42(1), 99–115.
ทรรศนัย โกวิทยากร. (2564). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกระดับประถมศึกษา: กรอบคิดและแนวทางปฏิบัติ. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 41(1), 1–21.
นนทลี พรธาดาวิทย์ (2560). การพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในวิชาการจัดการเรียนรู้. วารสาร UTK ราชมงคลกรุงเทพ, 11(1): 85.
นิตยา จันทร์เพ็ง. (2562). ความต้องการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูระดับประถมศึกษา. วารสารวิชาการครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 46(2), 55–72.
บงกชรัตน์ ภูวันนา และคณะ. (2565). การจัดการเรียนรู้เชิงรุก: การสร้างแรงบันดาลใจและเพิ่มพูนทักษะของผู้เรียนในกระบวนการเรียนการสอน. วารสารบวรสหการศึกษาและมนุษยสังคมศาสตร์, 4(2), 216-227
บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยบูรพา. (ม.ป.ป.). การพัฒนามาตรฐานการประเมินตามสภาพจริงของครูโรงเรียนประถมศึกษา สังกัด สพฐ. ดุษฎีนิพนธ์.
บุญชม ศรีสะอาด. (2553). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 5 ). สุวีริยาสาส์น.
บุญชม ศรีสะอาด และคณะ. (2561). พื้นฐานการวิจัยการศึกษา. (พิมพ์ครั้งที่ 8). มหาสารคาม :
ตักสิลาการพิมพ์.
ปรัตถกร บวรกิตติเดชา และคณะ. (2568). รายงานสืบเนื่องการประชุมวิชาการศึกษาศาสตร์ระดับชาติ พ.ศ. 2568 (บท “การสำรวจสภาพปัญหาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูโรงเรียนขยายโอกาส”, น. 85–97). มหาวิทยาลัยนเรศวร.
มนตรี วงษ์สะพาน. (2556). การยกระดับการเรียนรู้ของนักเรียนด้วยกระบวนการคิดวิเคราะห์. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยทักษิณ, 13(2), 125-139.
วริษฐา บุณยัษเฐียร. (2563). การวิจัยทางการศึกษา: แนวคิดและการประยุกต์ใช้. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วาสนา พูลสวัสดิ์. (2562). ความแตกต่างของความต้องการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูจำแนกตามตำแหน่งและประสบการณ์การสอน. วารสารครุศาสตร์ปริทัศน์, 9(3), 112–127.
วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีการสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. มูลนิธิสดศรีสฤษดิ์วงศ์.
สุดารัตน์ ขวัญบาง. (2560). โปรแกรมพัฒนาการจัดการเรียนรู้ของครูเพื่อส่งเสริมการคิดวิเคราะห์ สังกัดสำนักงานเจตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาอุดรธานี เขต 2. (วิทยานิพนธ์ กศ.ม. ) .มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.มหาสารคาม.
สุพัตรา อินทรสุข. (2565). การวิเคราะห์ความต้องการการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูตามตำแหน่งงาน. วารสารวิจัยและนวัตกรรมการศึกษา, 7(1), 88–103.
เสกสันต์ ทองม่วง. (2568). การพัฒนาความสามารถของครูในการจัดการเรียนรู้เชิงรุกด้วยชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC): สังเคราะห์องค์ความรู้. วารสารวิจัยและพัฒนาท้องถิ่น, 4(1), 1–15.
สำนักงานเลขาธิการคุรุสภา. (ม.ป.ป.). กลยุทธ์การพัฒนาสมรรถนะครูในการจัดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 โรงเรียนศรีสังวาลย์ขอนแก่น: สภาพปัจจุบัน–สภาพพึงประสงค์–ความต้องการจำเป็น.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษามหาสารคาม เขต 2. (2568). รายงานผลการปฏิบัติงานประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2568. สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 2568, จากhttp:// https://mkarea2.go.th/
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษาแห่งชาติ. (2562). รายงานผลการวิจัยและพัฒนากรอบสมรรถนะ
ประถมศึกษาตอนต้น สำหรับหลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน. เซ็นจูรี่.
อรรถพล สุนทรพงษ์. (2565). ปัจจัยคัดสรรที่ส่งผลต่อการดำเนินงานระบบดูแลช่วยเหลือนักเรียนในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสกลนคร.(วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
อุดมศักดิ์ พิมพ์พาศรี และคณะ. (2568). การบูรณาการเทคโนโลยีกับบริบททางสังคมเพื่อพัฒนาคุณภาพการเรียนรู้: กรอบองค์ประกอบและข้อเสนอเชิงระบบ. วารสารนวัตกรรมสังคมเพื่อความเสมอภาค, 2(1), 1–20.
อุษณีย์ ทองใบ. (2564). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความต้องการพัฒนาการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูประถมศึกษาในภาคตะวันออกเฉียงเหนือ. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 18(3), 101–116.
อารีวรรณ ทองสุ และคณะ. (2562) สภาพการจัดการเรียนรู้วิชาวิทยาศาสตร์ที่ส่งเสริมทักษะการแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์ สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 4. วารสารมหาวิทยาลัยศิลปากร, 39(6), 175-186.
