การรับรู้และทัศนคติต่อกฎหมายป่าไม้ของประชาชนที่ใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่ตื่น จังหวัดตาก
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาข้อมูลสภาพเศรษฐกิจและสังคมของประชาชน (2) ศึกษาระดับการรับรู้และทัศนคติต่อกฎหมายป่าไม้ (3) วิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อการรับรู้และทัศนคติ และ (4) ศึกษาผลกระทบจากการใช้ประโยชน์ที่ดินในการเลี้ยงปศุสัตว์ การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ประชากรคือประชาชนที่ถือครองพื้นที่อยู่อาศัยหรือทำกินในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่ตื่น จำนวน 622 ราย กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของ Yamane ได้จำนวน 244 ราย และใช้วิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิอย่างเป็นสัดส่วน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถาม แบ่งออกเป็น 5 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลทั่วไป การรับรู้ข่าวสาร การรับรู้กฎหมายป่าไม้ ทัศนคติต่อกฎหมายป่าไม้ และผลกระทบจากการใช้ประโยชน์ที่ดิน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที (t-test) การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-Way ANOVA) และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05
ผลการวิจัยพบว่า (1) ประชาชนส่วนใหญ่มีลักษณะทางเศรษฐกิจและสังคมเป็นเพศหญิง อายุ 41–50 ปี การศึกษาระดับประถมศึกษา ประกอบอาชีพเลี้ยงปศุสัตว์ มีรายได้ต่ำกว่า 10,000 บาท และอาศัยอยู่ในพื้นที่มากกว่า 20 ปี (2) ระดับการรับรู้ข่าวสารเกี่ยวกับกฎหมายป่าไม้อยู่ในระดับน้อย ขณะที่การรับรู้กฎหมายป่าไม้อยู่ในระดับปานกลาง และทัศนคติอยู่ในระดับมาก (3) ปัจจัยด้านอายุ การใช้ประโยชน์พื้นที่ และการเข้าร่วมกิจกรรมของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า มีผลต่อระดับการรับรู้กฎหมายป่าไม้ ส่วนปัจจัยด้านระยะเวลาการอยู่อาศัย การถือครองและการใช้ประโยชน์ที่ดิน และการรับรู้ข่าวสาร มีผลต่อระดับทัศนคติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และ (4) ผลกระทบจากการใช้ประโยชน์ที่ดินในการเลี้ยงปศุสัตว์อยู่ในระดับปานกลาง ทั้งในด้านเชิงบวกและเชิงลบ องค์ความรู้จากการวิจัยชี้ให้เห็นว่า การรับรู้และทัศนคติต่อกฎหมายป่าไม้ของประชาชนมีความสัมพันธ์กับปัจจัยด้านโครงสร้างทางสังคม การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร และรูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดิน ซึ่งสามารถสังเคราะห์เป็นกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการในการกำหนดแนวทางเชิงนโยบาย ได้แก่ การพัฒนาการสื่อสารกฎหมายป่าไม้ การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน และการจัดการการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างสมดุลกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อมุ่งสู่เป้าหมายการอยู่ร่วมกันอย่างยั่งยืนระหว่างชุมชนกับป่าอนุรักษ์
Article Details
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กรนิภา ปัญจนันทกุล. (2553). การเปิดรับข่าวสาร ทัศนคติ และการยอมรับของวัยรุ่นที่มีต่อกฎหมายห้ามจำหน่ายเครื่องดื่มแอลกอฮอล์แก่บุคคลซึ่งมีอายุต่ำกว่า 20 ปีบริบูรณ์. (วิทยานิพนธ์ปริญญานิเทศศาสตรมหาบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.
กีรติ พันทะสาร, กฤษดา พงษ์การันยภาส, อิสรีย์ ฮาวปินใจ และปัญจพร คำโย. (2566). ทัศนคติและการรับรู้กฎหมายป่าไม้ของประชาชนต่อการใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่อุทยานแห่งชาติภูผาม่าน. (วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยแม่โจ้, เชียงใหม่.
นิรามัย สังข์เงิน. (2557). การจัดการความขัดแย้งในพื้นที่อนุรักษ์: กรณีศึกษาอุทยานแห่งชาติเขาแหลม. (วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐศาสตรมหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, กรุงเทพฯ.
พระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พ.ศ.2562. (2562, 29 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา, 136(71 ก), หน้า 104–144.
รัฐชัย สาทรกิจ. (2560). ปัญหาทางกฎหมายเกี่ยวกับการครอบครองที่ดินเพื่อใช้ทำกินในพื้นที่ป่าอนุรักษ์. (วิทยานิพนธ์ปริญญานิติศาสตร์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์, กรุงเทพฯ.
วีรวัฒน์ ฉายา, เอกสิทธิ์ ติยานันต์, สมศักดิ์ ระมั่ง, สัญญา ศิริรักษ์, พิทยา สมวงษ์อินทร์, กุศล สุวรรณาภรณ์, พรัญชัย ศิริพุฒ และณพล อนุตตรังกูร. (2558). การจัดการเชิงระบบเพื่อสร้างสมดุลระหว่างผลิตภาพและการใช้ฐานทรัพยากรในการผลิตโคธรรมชาติต้นน้ำ-กลางน้ำบริเวณเหนือเขื่อนภูมิพลจังหวัดตาก. (รายงานการวิจัย). กรุงเทพฯ: สำนักงานกองทุนสนับสนุนการวิจัย (สกว.).
สำนักงานจังหวัดตาก. (2567). แผนพัฒนาจังหวัดตาก (พ.ศ.2566 - 2570) ฉบับทบทวน ประจำปีงบประมาณ พ.ศ.2567. ตาก: สำนักงานจังหวัดตาก.
สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). รายงานการวิเคราะห์สถานการณ์ความยากจนและความเหลื่อมล้ำในประเทศไทย ปี 2564. สืบค้นเมื่อ 12 กันยายน 2566, จาก https://www.nesdc.go.th/more_news.php?cid=941&filename=social
อรประภัสร์ สร้อยเสนา, ต่อลาภ คำโย, ปัญจพร คำโย และอิสรีย์ ฮาวปินใจ. (2565). ความรู้ ความเข้าใจและทัศนคติของประชาชนในจังหวัดแพร่ที่มีต่อโครงการสร้างป่าสร้างรายได้ตามแนวพระราชดำริฯ. วารสารวนศาสตร์ไทย, 41(2), 27–38.
Pearson, K. (1920). Notes on the history of correlation. Biometrika, 13(1), 24–45.
Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis. (3rded.). New York: Harper & Row.
