แนวทางการประยุกต์หลักวุฒิธรรมในการปฏิบัติงานของบุคลากร สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาหลักวุฒิธรรมที่สนับสนุนการปฏิบัติงานในองค์กร 2) เพื่อศึกษาการปฏิบัติงานตามภาระหน้าที่ของบุคลากร 3) เพื่อเสนอแนวทางการประยุกต์หลักวุฒิธรรมในการปฏิบัติงานของบุคลากร เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ สัมภาษณ์เชิงลึกบุคลากรสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน จำนวน 11 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีพรรณนาเนื้อหา
ผลการวิจัยพบว่า 1) หลักวุฒิธรรม 4 ประการ ที่สนับสนุนการปฏิบัติงานในองค์กรอย่างเป็นระบบ คือ (1) สัปปุริสสังเสวะ คบผู้เชี่ยวชาญผ่านระบบพี่เลี้ยงเพื่อให้ได้รับข้อมูลเชิงลึก (2) สัทธัมมัสสวนะ ตั้งใจฟังอย่างมีสติปัญญาเพื่อลดความผิดพลาดในการปฏิบัติงาน (3) โยนิโสมนสิการ คิดวิเคราะห์อย่างเป็นระบบเพื่อเพิ่มคุณภาพการตัดสินใจ (4) ธัมมานุธัมมปฏิปัตติ ปฏิบัติจริงอย่างมีวินัย ถูกกฎหมาย ซื่อสัตย์โปร่งใส คำนึงถึงประโยชน์ส่วนรวม 2) การปฏิบัติงานตามภาระหน้าที่ของบุคลากร แบ่งเป็น 5 กลุ่มงาน ภายใต้ภารกิจที่หลากหลาย องค์กรมีปัญหาสำคัญคือ ต้องเผชิญกับข้อจำกัดด้านทรัพยากรบุคคล ข้อจำกัดด้านอุปกรณ์ บุคลากรมีปริมาณงานที่สูง การสื่อสารระหว่างทีมที่น้อยเกินไป และความไม่ชัดเจนในการประสานงานกับภาคเอกชน 3) แนวทางการประยุกต์หลักวุฒิธรรมในการปฏิบัติงาน เน้นการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่สนับสนุนการทำงานอย่างมีปัญญาและมีธรรมาภิบาล คือ (1) สัปปุริสสังเสวะ ควรเน้นการจัดทำโครงการพี่เลี้ยงและการสร้างเครือข่ายกับปราชญ์ชาวบ้าน (2) สัทธัมมัสสวนะ ควรรับฟังจากผู้สูงอายุและชนเผ่าอย่างตั้งใจเพื่อสืบสานภูมิปัญญา (3) โยนิโสมนสิการ ควรสร้างวัฒนธรรมการวิเคราะห์ต้นเหตุของปัญหาอย่างรอบด้าน (4) ธัมมานุธัมมปฏิปัตติ ควรปฏิบัติจริงที่สอดคล้องกับบริบททางวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างเหมาะสมที่สุดเพื่อต่อยอดมรดกทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน
Article Details

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
เอกสารอ้างอิง
กิตติ สมอุ่มจารย์ และคณะ. (2568). หลักวุฒิธรรม 4 กับภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน.
จุฑาภัค มีฉลาด และพระราชปริยัติมุนี. (2564). การบูรณาการหลักวุฒิธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วม
ของผู้ปกครองและครูในการจัดการศึกษาพิเศษเรียนร่วม. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. (พิมพ์ครั้งที่ 15). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
พระมหาทัพยา ปิยวณฺโณ (แจ่มจำรัส). (2565). กระบวนการพัฒนาปัญญาตามหลักวุฑฒิธรรม. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สาริณี อาษา. (2564). วุฒิธรรม 4: พุทธธรรมส่งเสริมการมีส่วนร่วม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬา-
ลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานปลัดกระทรวงวัฒนธรรม. (2565). ข้อกำหนดจริยธรรมสำนักปลัดกระทรวงวัฒนธรรมและสำนักงานรัฐมนตรี ลงวันที่ 3 พฤศจิกายน 2565. สืบค้นเมื่อ 8 กันยายน 2568. จาก https://hrd.m-culture.go.th.
อนุกูล ป้อพันธุ์ตุง. (2562). ความสำคัญของวัฒนธรรมองค์การในการปฏิบัติงานของบุคลากร: กรณีศึกษาสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดชัยภูมิ. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.