แนวทางการประยุกต์หลักวุฒิธรรมในการปฏิบัติงานของบุคลากร สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน

Main Article Content

เดือนวิสาข์ หนูหงษ์
พระมหาวิเศษ ปญฺญาวชิโร เสาะพบดี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาหลักวุฒิธรรมที่สนับสนุนการปฏิบัติงานในองค์กร 2) เพื่อศึกษาการปฏิบัติงานตามภาระหน้าที่ของบุคลากร 3) เพื่อเสนอแนวทางการประยุกต์หลักวุฒิธรรมในการปฏิบัติงานของบุคลากร เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ สัมภาษณ์เชิงลึกบุคลากรสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน จำนวน 11 คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีพรรณนาเนื้อหา 


ผลการวิจัยพบว่า 1) หลักวุฒิธรรม 4 ประการ ที่สนับสนุนการปฏิบัติงานในองค์กรอย่างเป็นระบบ คือ (1) สัปปุริสสังเสวะ คบผู้เชี่ยวชาญผ่านระบบพี่เลี้ยงเพื่อให้ได้รับข้อมูลเชิงลึก (2) สัทธัมมัสสวนะ ตั้งใจฟังอย่างมีสติปัญญาเพื่อลดความผิดพลาดในการปฏิบัติงาน (3) โยนิโสมนสิการ คิดวิเคราะห์อย่างเป็นระบบเพื่อเพิ่มคุณภาพการตัดสินใจ (4) ธัมมานุธัมมปฏิปัตติ ปฏิบัติจริงอย่างมีวินัย ถูกกฎหมาย ซื่อสัตย์โปร่งใส คำนึงถึงประโยชน์ส่วนรวม 2) การปฏิบัติงานตามภาระหน้าที่ของบุคลากร แบ่งเป็น 5 กลุ่มงาน ภายใต้ภารกิจที่หลากหลาย       องค์กรมีปัญหาสำคัญคือ ต้องเผชิญกับข้อจำกัดด้านทรัพยากรบุคคล ข้อจำกัดด้านอุปกรณ์ บุคลากรมีปริมาณงานที่สูง การสื่อสารระหว่างทีมที่น้อยเกินไป และความไม่ชัดเจนในการประสานงานกับภาคเอกชน 3) แนวทางการประยุกต์หลักวุฒิธรรมในการปฏิบัติงาน เน้นการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่สนับสนุนการทำงานอย่างมีปัญญาและมีธรรมาภิบาล คือ (1) สัปปุริสสังเสวะ ควรเน้นการจัดทำโครงการพี่เลี้ยงและการสร้างเครือข่ายกับปราชญ์ชาวบ้าน (2) สัทธัมมัสสวนะ ควรรับฟังจากผู้สูงอายุและชนเผ่าอย่างตั้งใจเพื่อสืบสานภูมิปัญญา (3) โยนิโสมนสิการ ควรสร้างวัฒนธรรมการวิเคราะห์ต้นเหตุของปัญหาอย่างรอบด้าน (4) ธัมมานุธัมมปฏิปัตติ ควรปฏิบัติจริงที่สอดคล้องกับบริบททางวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างเหมาะสมที่สุดเพื่อต่อยอดมรดกทางวัฒนธรรมอย่างยั่งยืน 

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
หนูหงษ์ เ., & เสาะพบดี พ. ป. (2025). แนวทางการประยุกต์หลักวุฒิธรรมในการปฏิบัติงานของบุคลากร สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดแม่ฮ่องสอน. วารสารธรรมวัตร, 6(2), 48–58. สืบค้น จาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/tmwj/article/view/7806
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

กิตติ สมอุ่มจารย์ และคณะ. (2568). หลักวุฒิธรรม 4 กับภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคปัญญาประดิษฐ์. ขอนแก่น: มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย วิทยาเขตอีสาน.

จุฑาภัค มีฉลาด และพระราชปริยัติมุนี. (2564). การบูรณาการหลักวุฒิธรรมเพื่อส่งเสริมการมีส่วนร่วม

ของผู้ปกครองและครูในการจัดการศึกษาพิเศษเรียนร่วม. พระนครศรีอยุธยา: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ์ราชวิทยาลัย.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2551). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลศัพท์. (พิมพ์ครั้งที่ 15). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

พระมหาทัพยา ปิยวณฺโณ (แจ่มจำรัส). (2565). กระบวนการพัฒนาปัญญาตามหลักวุฑฒิธรรม. นครปฐม: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สาริณี อาษา. (2564). วุฒิธรรม 4: พุทธธรรมส่งเสริมการมีส่วนร่วม. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยมหาจุฬา-

ลงกรณราชวิทยาลัย.

สำนักงานปลัดกระทรวงวัฒนธรรม. (2565). ข้อกำหนดจริยธรรมสำนักปลัดกระทรวงวัฒนธรรมและสำนักงานรัฐมนตรี ลงวันที่ 3 พฤศจิกายน 2565. สืบค้นเมื่อ 8 กันยายน 2568. จาก https://hrd.m-culture.go.th.

อนุกูล ป้อพันธุ์ตุง. (2562). ความสำคัญของวัฒนธรรมองค์การในการปฏิบัติงานของบุคลากร: กรณีศึกษาสำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดชัยภูมิ. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยรามคำแหง.