ท่าทีของพุทธศาสนิกชนชาวไทลื้อที่มีต่อพิธีกรรมเลี้ยงเทวดาหลวงบ้านมาง ตำบลหย่วน อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสถานะของเทวดาตามหลักพระพุทธศาสนา 2) เพื่อศึกษาพิธีกรรมเลี้ยงเทวดาหลวงเมืองมางของชาวไทลื้อ ตำบลหย่วน อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา และ 3) เพื่อศึกษาท่าทีของพุทธศาสนิกชนของชาวไทลื้อ ตำบลหย่วน อำเภอเชียงคำ จังหวัดพะเยา ที่มีต่อพิธีกรรมเลี้ยงเทวดาหลวงเมืองมาง เป็นวิจัยเชิงคุณภาพแบบภาคสนาม ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 รูป/คน วิเคราะห์ข้อมูลโดยวิธีการพรรณนาความ 

ผลการวิจัยพบว่า 1) เทวดาเป็นผู้มีสถานะพิเศษ หมายถึง ผู้เพลิดเพลินในกามคุณฌาน อภิญญา
และความเป็นใหญ่ในจิต 2) พิธีกรรมเลี้ยงเทวดาหลวงเมืองมางจัดขึ้นในวันขึ้น 6 ค่ำ เดือน 8 ตามปฏิทินไทลื้อ มีลำดับขั้นตอนสำคัญ 5 ขั้น ได้แก่ (1) ชุมชนร่วมประชุมกำหนดวันโดยมี “หมอหลวง” เป็นผู้นำพิธี (2) หมอหลวงนำคณะประกอบพิธี (3) มีการเสี่ยงทายความสำเร็จของพิธี (4) หมอหลวงกล่าวปิดพิธีและรายงานผลต่อผู้นำชุมชน และ (5) ผู้ประกอบพิธีลาออกจากตำแหน่งเพื่อกลับสู่ชีวิตปกติ 3) ท่าทีของพุทธศาสนิกชนชาวไทลื้อที่มีต่อพิธีกรรมเลี้ยงเทวดาหลวงเมืองมาง 4 ประการ ได้แก่ (1) ชุมชนยึดมั่นในความเชื่อว่าบรรพบุรุษผู้ล่วงลับได้กลายเป็นเทวดาปกปักรักษาหมู่บ้าน (2) พิธีกรรมมีบทบาทเป็นกลไกสร้างความสามัคคี (3) ชุมชนให้ความสำคัญกับการรักษาขั้นตอนดั้งเดิมทุกประการ (4) บุคคลในพิธีกรรม เช่น หมอหลวง และพ่อพญา ต้องได้รับการแต่งตั้งจากชุมชน