การขับเคลื่อนอธิปไตยทางอาหารเพื่อการพึ่งพาตนเองของชาวบ้านในชุมชน บ้านบางปลาก่าย ตำบลหนองดินแดง อำเภอเมือง จังหวัดนครปฐม

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพอธิปไตยทางอาหารของชาวบ้านในชุมชนบ้านบางปลาก่าย 2) เพื่อส่งเสริมการพึ่งพาตนเองทางอาหารของชาวบ้านในชุมชนบ้านบางปลาก่าย และ 3) เพื่อเสนอรูปแบบการสร้างอธิปไตยทางอาหารสำหรับการพึ่งพาตนเองของชาวบ้านในชุมชนบ้านบางปลาก่าย เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เก็บรวบรวมข้อมูลด้วยการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 10 คน และการสนทนากลุ่มเฉพาะร่วมกับผู้ทรงคุณวุฒิ 8 คน ทำการวิเคราะห์เนื้อหานำเสนอเชิงพรรนา 

ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพอธิปไตยทางอาหารของชาวบ้านในชุมชนบ้านบางปลาก่ายตำบลหนองดินแดง อำเภอเมืองนครปฐม จังหวัดนครปฐม พบความมั่นคงทางอาหาร คือ การมีอาหารพอเพียง การเข้าถึงอาหาร การใช้ประโยชน์จากอาหาร และการมีเสถียรภาพทางอาหาร และพบปัจจัยสนับสนุนการสร้างความมั่นคงด้านอาหาร คือ มีแหล่งผลิต มีภูมิปัญญาการผลิต มีการพึ่งพากันของคนในชุมชน และมีการคำนึงถึงสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ 2) การส่งเสริมการพึ่งพาตนเองทางอาหารของชาวบ้านในชุมชนบ้านบางปลาก่าย โดยการจัดการพื้นที่รอบบ้านเพื่อสร้างความมั่นคงด้านอาหารตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง มีกิจกรรมคือ สำรวจสภาพดิน ออกแบบแปลงปลูก เลือกชนิดของพืชผักสวนครัว การบำรุงดูแลรักษา และการจัดการผลผลิต 3) รูปแบบการสร้างอธิปไตยทางอาหารสำหรับการพึ่งพาตนเองของชาวบ้านในชุมชนบ้านบางปลาก่าย เรียกว่า “WIN Model” ประกอบด้วย W = Wisdom คือ การประยุกต์ใช้ภูมิปัญญาความรู้กับนวัตกรรมใหม่ ๆ  I = Idols คือ การมีต้นแบบให้เรียนรู้ N = Network คือ การมีเครือข่ายขยายการมีส่วนร่วม