สิทธิในการผ่านช่องแคบฮอร์มุซในภาวะความขัดแย้งทางอาวุธ: การปะทะกันระหว่างอำนาจกฎหมายทะเล กฎหมายสงครามทางทะเล และสิทธิในการป้องกันตนเอง

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์ขอบเขตของสิทธิในการผ่านช่องแคบฮอร์มุซในภาวะความขัดแย้งทางอาวุธ โดยมุ่งศึกษาปฏิสัมพันธ์ระหว่างกฎหมายทะเล กฎหมายสงครามทางทะเล และกฎหมายว่าด้วยการใช้กำลัง ซึ่งพบว่าช่องแคบฮอร์มุซมีสถานะเป็นช่องแคบที่ใช้ในการเดินเรือระหว่างประเทศ ส่งผลให้สิทธิในการผ่านได้รับการรับรองภายใต้ระบอบการผ่านทางผ่านแดนทางทะเลตามอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล( United Nations Convention on the Law of the Sea) แต่อย่างไรก็ตามสิทธิดังกล่าวมิได้มีลักษณะเป็นสิทธิสัมบูรณ์ หากแต่ถูกจำกัดโดยกฎหมายสงครามทางทะเลและการอ้างสิทธิในการป้องกันตนเองของรัฐ ซึ่งเปิดโอกาสให้รัฐสามารถใช้มาตรการด้านความมั่นคงเพื่อควบคุมการเดินเรือได้ในบางสถานการณ์ นอกจากนี้การศึกษายังพบว่า แม้สิทธิในการผ่านจะยังคงมีอยู่ในเชิงกฎหมาย แต่ในทางปฏิบัติกลับถูกทำให้ “อ่อนแรง” ผ่านการใช้มาตรการทางทหารและความเสี่ยงด้านความมั่นคง ซึ่งนำไปสู่ภาวะที่เรียกว่า “การปิดช่องแคบในเชิงหน้าที่” กล่าวคือช่องแคบยังคงเปิดในเชิงกฎหมาย แต่ไม่สามารถใช้ได้อย่างมีประสิทธิภาพในทางปฏิบัติ  ชี้ให้เห็นว่ากฎหมายระหว่างประเทศมิได้มีเอกภาพ หากแต่เป็นระบบของกฎเกณฑ์ที่ทับซ้อนและแข่งขันกัน ส่งผลให้เกิดความไม่แน่นอนเชิงกฎหมายในการคุ้มครองเสรีภาพในการเดินเรือในบริบทของความขัดแย้งร่วมสมัย