การวิเคราะห์แบบจำลองสมการโครงสร้างของปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อการพัฒนาเมืองอัจฉริยะอย่างยั่งยืนในจังหวัดหนองคาย

พนธ์ พุทธานุกรณ์; สมบัติ กันบุตร; วีณา นิลวงศ์; ภาวิณี อารีศรีสม

ผู้แต่ง

พนธ์ พุทธานุกรณ์ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการและพัฒนาทรัพยากร มหาวิทยาลัยแม่โจ้
สมบัติ กันบุตร ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการและพัฒนาทรัพยากร มหาวิทยาลัยแม่โจ้
วีณา นิลวงศ์ ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการและพัฒนาทรัพยากร มหาวิทยาลัยแม่โจ้
ภาวิณี อารีศรีสม ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาการจัดการและพัฒนาทรัพยากร มหาวิทยาลัยแม่โจ้

คำสำคัญ:

เมืองอัจฉริยะอย่างยั่งยืน, นโยบายภาครัฐ, นวัตกรรมการจัดการ

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ทดสอบแบบจำลองสมการโครงสร้างของปัจจัยเชิงสาเหตุที่มีอิทธิพลต่อการพัฒนาเมืองอัจฉริยะอย่างยั่งยืน และ (2) วิเคราะห์อิทธิพลทางตรงและทางอ้อมของนโยบายภาครัฐ การยอมรับเทคโนโลยี นวัตกรรมการจัดการ และการมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการพัฒนาเมืองอัจฉริยะอย่างยั่งยืน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงปริมาณแบบสำรวจ ประชากรคือ ประชาชนที่อาศัยอยู่ในจังหวัดหนองคาย อายุ 18 ปีขึ้นไป กลุ่มตัวอย่างจำนวน 450 คน ได้จากการสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยเป็นแบบสอบถาม ผ่านการตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหาและความเชื่อมั่นด้วยค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาของครอนบาค สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติเชิงพรรณนา การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (CFA) และการวิเคราะห์แบบจำลองสมการโครงสร้าง (SEM)

ผลการวิจัยพบว่า แบบจำลองมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ในระดับดีมาก โดยสามารถอธิบายความแปรปรวนของการพัฒนาเมืองอัจฉริยะอย่างยั่งยืนได้ร้อยละ 68 การมีส่วนร่วมของประชาชนมีค่าการอธิบายสูงที่สุด รองลงมาคือนวัตกรรมการจัดการ และการยอมรับเทคโนโลยี นอกจากนี้ ผลการวิเคราะห์อิทธิพลเชิงโครงสร้างพบว่า นโยบายภาครัฐมีอิทธิพลรวมสูงที่สุดต่อการพัฒนาเมืองอัจฉริยะอย่างยั่งยืน ทั้งทางตรงและทางอ้อม รองลงมาคือการยอมรับเทคโนโลยี การมีส่วนร่วมของประชาชน และนวัตกรรมการจัดการ ตามลำดับ องค์ความรู้จากการวิจัยชี้ให้เห็นว่า การพัฒนาเมืองอัจฉริยะอย่างยั่งยืนในระดับจังหวัดจำเป็นต้องอาศัยการบูรณาการเชิงระบบ ระหว่างกรอบนโยบายภาครัฐที่ชัดเจน การส่งเสริมการยอมรับเทคโนโลยีของประชาชน การพัฒนานวัตกรรมการจัดการภาครัฐ และการมีส่วนร่วมของประชาชนอย่างต่อเนื่อง ในเชิงข้อเสนอแนะ ภาครัฐควรกำหนดยุทธศาสตร์และกลไกสนับสนุนที่ชัดเจน พร้อมทั้งส่งเสริมการพัฒนาศักยภาพดิจิทัลของประชาชนและการมีส่วนร่วมเชิงรุก เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาเมืองอัจฉริยะอย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล. (2563). แผนพัฒนาเมืองอัจฉริยะประเทศไทย. กรุงเทพฯ: สำนักงานส่งเสริมเศรษฐกิจดิจิทัล.

Albino, V., Berardi, U. & Dangelico, R. M. (2015). Smart cities: Definitions, dimensions, performance, and initiatives. Journal of Urban Technology, 22(1), 3–21.

Caragliu, A., Del Bo, C. & Nijkamp, P. (2011). Smart cities in Europe. Journal of Urban Technology, 18(2), 65–82.

Davis, F. D. (1989). Perceived usefulness, perceived ease of use, and user acceptance of information technology. MIS Quarterly, 13(3), 319–340.

Jung, K. & Wu, Y. (2016). Smart cities and management innovation: Implications for governance. Public Management Review, 18(4), 512–535.

Lu, J. & Deng, X. (2022). Government support, trust, and technology acceptance in smart city systems. Technological Forecasting and Social Change, 175, 121373.

Meijer, A. & Bolívar, M. P. R. (2016). Governing the smart city: A review of the literature on smart urban governance. International Review of Administrative Sciences, 82(2), 392–408.

Nam, T. & Pardo, T. A. (2011). Conceptualizing smart city with dimensions of technology, people, and institutions. In Proceedings of the 12th Annual International Digital Government Research Conference (pp. 282–291). ACM.

Sumalee, S. & Tanchai, K. (2019). Citizen participation and smart city development in Thailand. Journal of Public Administration and Development, 9(2), 45–62.

United Nations. (2019). World urbanization prospects: The 2018 revision. United Nations Department of Economic and Social Affairs.