การพัฒนารูปแบบการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาเพื่อเสริมสร้างคุณธรรมจริยธรรม

ณัฏฐา วันจันทร์; ณิรดา เวชญาลักษณ์

ผู้แต่ง

ณัฏฐา วันจันทร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม
ณิรดา เวชญาลักษณ์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม

คำสำคัญ:

การพัฒนาเศรษฐกิจฐานราก, การสร้างชุมชนเข้มแข็ง, การพัฒนายั่งยืน

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพและแนวทางในการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม 2) พัฒนารูปแบบการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาเพื่อเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม การวิจัยครั้งนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา การดำเนินการวิจัยโดยใช้แบบสอบถาม การสัมภาษณ์ และการสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญ โดยศึกษาจากกลุ่มตัวอย่าง 92 แห่ง ประกอบด้วยผู้บริหารครู ทั้งสิ้น 184 คน

ผลการวิจัยพบว่า สภาพการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหารสถานศึกษาเพื่อเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม ภาพรวมอยู่ในระดับมาก โดยพบว่า หลักนิติธรรมมีค่าเฉลี่ยสูงสุด และหลักความเสมอภาค มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด และผลการสัมภาษณ์เพื่อหาแนวทางการบริหารการศึกษา พบว่า ควรให้โอกาส แก่บุคลากรและนักเรียนอย่างเท่าเทียม ควรมีการประเมินที่หลากหลายและเป็นธรรม รูปแบบการบริหาร ตามหลักธรรมาภิบาลของผู้บริหาสถานศึกษา เพื่อเสริมสร้างคุณธรรม จริยธรรม ประกอบด้วย 1) หลักการของรูปแบบ 2) วัตถุประสงค์ 3) โครงสร้าง 4) กระบวนการจัดการ และ 5) กลไกของรูปแบบ โดยรูปแบบที่สร้างขึ้นมีความถูกต้อง และเหมาะสมอยู่ในระดับมากที่สุด

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

กัมปนาท วัชรธนาคม. (2553). การพัฒนารูปแบบการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ช่วงชั้นที่ 1–2. (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา, ชลบุรี.

เกรียงศักดิ์ เจริญวงศ์ศักดิ์. (2541). ธรรมาภิบาลและการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี. กรุงเทพฯ: ซัคเซสมีเดีย.

คัมภีร์ สุดแท้. (2553). การพัฒนารูปแบบการบริหารงานวิชาการสำหรับโรงเรียนขนาดเล็ก. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, มหาสารคาม.

จักรภพ ใสกระจ่าง. (2560). รูปแบบการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลในโรงเรียนต้นแบบโรงเรียนสุจริต สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ, ศรีสะเกษ.

ณัฏฐพรณ์ หลาวทอง. (2559). การสังเคราะห์องค์ประกอบของรูปแบบการบริหารสถานศึกษา. วารสารการศึกษาและการพัฒนา, 13(2), 90–102.

ทัศนียา วงศ์มาศ. (2558). การบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาล. ม.ป.ท.: มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม.

ธีระ รุญเจริญ. (2550). ความเป็นมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษายุคปฏิรูปการศึกษา. กรุงเทพฯ: ข้าวฟ่าง.

บรรจง เจริญสุข. (2552). การพัฒนารูปแบบการบริหารสถานศึกษาตามหลักธรรมาภิบาลในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน เขตจังหวัดภาคใต้ตอนบน. (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยรามคำแหง, กรุงเทพฯ.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น. พิมพ์ครั้งที่ 10. กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

ปธาน สุวรรณมงคล. (2558). ธรรมาภิบาล: แนวคิดและการปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: สถาบันพระปกเกล้า.

มีศิลป์ ชินภักดี. (2555). การพัฒนารูปแบบการบริหารการปฏิรูปการศึกษาสำหรับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยรามคำแหง, กรุงเทพฯ.

ไมตรี บุญทศ. (2554). การพัฒนารูปแบบการบริหารเพื่อการประกันคุณภาพภายในที่ส่งผลต่อคุณภาพโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี, อุบลราชธานี.

วาโร เพ็งสวัสดิ์. (2553). การวิจัยพัฒนารูปแบบ. วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 2(4), 1–15.

วีระ แข็งกสิการ. (2560). รูปแบบการบริหารตามหลักธรรมาภิบาลของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์, นครสวรรค์.

วีระยุทธ พรพจน์ธนมาศ. (2557). ธรรมาภิบาลในองค์การภาครัฐ: ศึกษากรณีโรงเรียนสังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, กรุงเทพฯ.

ศรีพัชรา สิทธิกำจร แก้วพิจิตร. (2551). การใช้หลักธรรมาภิบาลในสถาบันอุดมศึกษาเอกชน. ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศิลปากร, กรุงเทพฯ.

สถาบันพระปกเกล้า สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2561). ยุทธศาสตร์ชาติ พ.ศ. 2561–2580. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สมชัย จรรยาไพบูลย์. (2555). องค์ประกอบของรูปแบบการบริหารที่มีประสิทธิภาพ. วารสารวิชาการ, 15(1), 10–22.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1. (2565). รายงานผลการดำเนินงานประจำปี พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาสุโขทัย เขต 1.

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ. (2561). แผนแม่บทภายใต้ยุทธศาสตร์ชาติ ประเด็นการต่อต้านการทุจริตและประพฤติมิชอบ พ.ศ. 2561–2580. กรุงเทพฯ: สำนักงาน ป.ป.ช.

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ. (2564). รายงานผลการประเมินคุณธรรมและความโปร่งใสในการดำเนินงานของหน่วยงานภาครัฐ (ITA) ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2564. กรุงเทพฯ: สำนักงาน ป.ป.ช.

สำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ. (2565). รายงานสถานการณ์การทุจริตในประเทศไทย ประจำปี พ.ศ. 2565. กรุงเทพฯ: สำนักงาน ป.ป.ช.

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2555). พระราชกฤษฎีกาว่าด้วยหลักเกณฑ์และวิธีการบริหารกิจการบ้านเมืองที่ดี พ.ศ. 2546 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. กรุงเทพฯ: สำนักงาน ก.พ.ร.

อุทุมพร จามรมาน. (2541). การประเมินและการตรวจสอบรูปแบบทางการศึกษา. กรุงเทพฯ: ฟันนี่พับบลิชชิ่ง.

Bardo, J. W. & Hartman, J. J. (1982). Urban sociology: A systematic introduction. F. E. India: Peacock Publishers.

Eisner, E. W. (1976). Educational connoisseurship and criticism: Their form and functions in educational evaluation. Journal of Aesthetic Education, 10(3–4), 135–150.

Krejcie, R. V. & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.

Transparency International. (2023). Corruption perceptions index 2023. from https://www.transparency.org/en/cpi/2023