การส่งเสริมภาวะผู้นำทางการเมืองตามแนวพระพุทธศาสนาของนักปกครองท้องที่แบบมีส่วนร่วมของตำบลแม่คำมี อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่

สายัณห์ อินนันใจ; พระครูโสภณกิตติบัณฑิต

ผู้แต่ง

สายัณห์ อินนันใจ สาขาวิชารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่
พระครูโสภณกิตติบัณฑิต สาขาวิชารัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่

คำสำคัญ:

การส่งเสริม, ภาวะผู้นำทางการเมือง, การมีส่วนร่วม, นักปกครองท้องที่

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพการณ์เกี่ยวกับภาวะผู้นำทางการเมืองของนักปกครองท้องที่แบบมีส่วนร่วม 2) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีภาวะผู้นำทางการเมืองของนักปกครองท้องที่แบบมีส่วนร่วม 3) เพื่อศึกษาพัฒนาภาวะผู้นำทางการเมืองตามแนวพระพุทธศาสนาของนักปกครองท้องที่แบบมีส่วนร่วม 4) เพื่อนำเสนอรูปแบบการส่งเสริมภาวะผู้นำทางการเมืองตามแนวพระพุทธศาสนาของนักปกครองท้องที่แบบมีส่วนร่วม การวิจัยนี้ เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี โดยการวิจัยเชิงปริมาณใช้แบบสอบถามกับกลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ประชาชนในเขตตำบลแม่คำมี 376 คน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ค่าการถดถอยพหุคูณ ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้แบบสัมภาษณ์กับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 25 รูปหรือคน และการสนทนาเฉพาะกลุ่มของผู้ทรงคุณวุฒิ 9 รูปหรือคน และการวิจัยเชิงปฏิบัติการ 45 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการพรรณนาความ

ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการณ์เกี่ยวกับภาวะผู้นำทางการเมืองของนักปกครองท้องที่ตำบลแม่คำมีอยู่ในระดับมาก มีจุดเด่นภาวะผู้นำแบบชี้แนะ สะท้อนถึงการแนะแนวทางให้ประชาชนเข้าร่วมในการพัฒนาชุมชน ติดตามการพัฒนาชุมชน รวมทั้งมีจิตสำนึกที่ดีต่อการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชน 2) ปัจจัยที่ส่งผลต่อการมีภาวะผู้นำทางการเมือง โดยมีปัจจัยที่เกี่ยวกับปัจจัยส่วนบุคคลและปัจจัยด้านวิริยะ พากเพียรในการงานอิทธิพลสูงสุดต่อการเกิดภาวะผู้นำ แสดงให้เห็นถึงการมีทัศนคติที่ดีต่อการมีส่วนร่วมในการพัฒนาชุมชนของประชาชนในพื้นที่อย่างสม่ำเสมอ ตลอดถึงการไม่ย่อท้อต่อความลำบากในการติดตามการพัฒนาชุมชนของผู้ปกครองท้องที่ 3) การพัฒนาภาวะผู้นำทางการเมืองตามแนวพระพุทธศาสนาของนักปกครองท้องที่แบบมีส่วนร่วมที่พัฒนาขึ้นประกอบด้วยผู้นำแบบชี้แนะ สนับสนุน มีส่วนร่วม และมุ่งความสำเร็จ ทั้งนี้เพราะมีความพากเพียรพยายามอย่างสูงที่ มุ่งมั่นในการทำงาน รวมทั้งตรวจสอบการทำงานที่ผ่านมาว่ามีประโยชน์ต่อชุมชน 4) การนำเสนอรูปแบบการประยุกต์หลักพุทธธรรม ประกอบด้วย ความรู้ ความเข้าใจ กระบวนการการส่งเสริม รวมทั้ง ผลลัพธ์การส่งเสริมภาวะผู้นำทางการเมืองตามแนวพระพุทธศาสนา และผลการทดลองใช้ชุดกิจกรรมพบว่าระดับความรู้และการมีส่วนร่วมของประชาชนเพิ่มขึ้นจากระดับปานกลางเป็นระดับมาก สะท้อนศักยภาพของรูปแบบในการพัฒนาผู้นำท้องที่อย่างยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

กรมการปกครอง กระทรวงมหาดไทย. (2564). คู่มือปฏิบัติงานสำหรับกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน. กรุงเทพฯ: อาสาอารักษาดินแดน.

ไกรลาศ พลไชย. (2562). ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจของประชาชนในการเลือกตั้งนายกองค์การบริหารส่วนตำบลดงมะไฟ อำเภอเมืองสกลนคร จังหวัดสกลนคร. วารสารธาตุพนมปริทรรศน์, 3(1), 1-15.

เทศบาลตำบลแม่คำมี. (2567). ข้อมูลสภาพทั่วไปและสภาพสังคมตำบลแม่คำมี. สืบค้นเมื่อ 30 เมษายน 2567, จาก https://www.maekummee.go.th/social

ธนัชพร พรหมเสนา. (2565). ประสิทธิผลการบริหารจัดการปัญหาของประชาชนที่มาร้องเรียนต่อ ศูนย์ดำรงธรรมจังหวัดแพร่. รายงานสืบจากการประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 8 และระดับนานาชาติ ครั้งที่ 1 (น. 1256 – 1268). ลำพูน: มจร วิทยาลัยสงฆ์ลำพูน.

บุญศรี ไพรัตน์. (2560). รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช 2560. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ พ.ศ. พัฒนา.

พระปัญญาฤทธิ์ สิริวฑฺฒโก (ฟ้าสกุล). (2565). ปัจจัยที่มีผลต่อการตัดสินใจเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฏรของประชาชนในอำเภอเลิกนกทา จังหวัดยโสธร. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 12(3), 331-342.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). (2557). พุทธธรรม ฉบับขยายความ. พิมพ์ครั้งที่ 39. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระเมธี สิริปญฺโญ (วังใน). (2565). ภาวะผู้นำทางการเมืองตามหลักพุทธธรรมของผู้ปกครองท้องที่ในตำบลป่าแมต อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่. รายงานสืบจากการประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 8 และระดับนานาชาติ ครั้งที่ 1 (น. 573-588). ลำพูน: มจร วิทยาลัยสงฆ์ลำพูน.

พระอธิการธนิต ธมฺมสาโร (รามโพ). (2563). ภาวะผู้นำเชิงพุทธของกำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ตำบลห้วยร่วม อำเภอดงเจริญ จังหวัดพิจิตร. วารสารวิจัยวิชาการ, 3(2), 15-26.

พุทธทาสภิกขุ. (2537). ฆราวาสธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 4. กรุงเทพฯ: สุขภาพใจ.

มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

วัลลภัช สุขสวัสดิ์. (2561). การวิจัยเชิงปริมาณทางรัฐศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 2. พิษณุโลก: สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยนเรศวร.

สายัณห์ อินนันใจ, รวีโรจน์ ศรีคำภา, ธนนันท์ คุ้มถิ่นแก้ว, พรสวรรค์ สุขไมตรี และคำเกี้ยว เมืองเอก. (2564). การส่งเสริมการเรียนรู้ด้านศิลปะเชิงสร้างสรรค์ผ้าหม้อห้อมของเยาวชนและผู้สูงอายุในกลุ่มจังหวัดล้านนา, วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 7(1), 14-27.

สิริกาญจน์ เอี่ยมอาจหาญ. (2564). สถานภาพและบทบาทของกำนัน ผู้ใหญ่บ้านในการพัฒนาท้องถิ่นร่วมกับเทศบาลตำบล จังหวัดนครนายก. วารสารวิชาการคณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, 12(2), 56-61.

อรทัย ก๊กผล. (2552). การมีส่วนร่วมของประชาชน: คู่มือการมีส่วนร่วมของประชาชน. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

Cronbach, L. J. (1990). Essentials of psychological testing. 5th ed. New York: Harper Collins Publishers.