การกำกับดูแลเชิงกลยุทธ์และความเป็นเลิศของหลักสูตรนักบินพาณิชย์ แบบจำลองเชิงสาเหตุเพื่อการพัฒนานโยบายการศึกษาการบิน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาระดับการจัดแนวหลักสูตรระหว่างกรอบสมรรถนะ ICAO Competency-Based Training and Assessment (ICAO CBTA) และกรอบคุณวุฒิแห่งชาติ (Thailand Qualifications Framework: TQF) ในบริบทหลักสูตรนักบินพาณิชย์ระดับปริญญาตรี 2) เพื่อพัฒนาและทดสอบแบบจำลองเชิงสาเหตุของการกำกับดูแลเชิงกลยุทธ์ที่ส่งผลต่อความเป็นเลิศของหลักสูตรนักบินพาณิชย์ และ 3) เพื่อเสนอข้อเสนอเชิงนโยบายสำหรับการพัฒนาการศึกษาการบินบนฐานหลักฐานเชิงประจักษ์ รูปแบบการวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ใช้แนวคิดการกำกับดูแลเชิงกลยุทธ์ร่วมกับกรอบ ICAO CBTA และ TQF เป็นกรอบการวิจัย พื้นที่วิจัยคือหน่วยงาน/สถาบันที่เกี่ยวข้องกับการบริหารและดำเนินหลักสูตรการบินในระดับอุดมศึกษา กลุ่มตัวอย่างคือผู้มีส่วนได้ส่วนเสียด้านการจัดการหลักสูตรการบิน จำนวน 407 คน ใช้วิธีคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยมี 1 ชนิด คือแบบสอบถาม ประกอบด้วย 6 องค์ประกอบ รวม 29 ตัวแปรสังเกตได้ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติพื้นฐาน และแบบจำลองสมการโครงสร้าง (SEM)
ผลการวิจัยพบว่า 1) แบบจำลองมีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ในระดับดีมาก (χ²/df = 1.85, CFI = 0.97, RMSEA = 0.041) 2) แบบจำลองสามารถอธิบายความแปรปรวนของความเป็นเลิศของหลักสูตรได้สูง (R² = 0.83) และ 3) การจัดแนวหลักสูตร (Curriculum Alignment) มีอิทธิพลสูงสุดต่อความเป็นเลิศของหลักสูตร (β = 0.38) รองลงมาคือ การกำกับดูแลเชิงกลยุทธ์ (β = 0.31) การมีส่วนร่วมของผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย (β = 0.27) และระบบประกันคุณภาพ (β = 0.25) องค์ความรู้จากงานวิจัยนี้สามารถใช้เป็นกรอบกำกับเชิงนโยบายเพื่อยกระดับคุณภาพการผลิตนักบินและสร้างความสอดคล้องมาตรฐานอย่างเป็นระบบ.
Article Details
เอกสารอ้างอิง
Barney, J. (1991). Firm resources and sustained competitive advantage. Journal of Management, 17(1), 99–120.
Bentler, P. M. (1990). Comparative fit indexes in structural models. Psychological Bulletin, 107(2), 238–246.
Biggs, J., & Tang, C. (2011). Teaching for quality learning at university: What the student does (4th ed.). Open University Press.
Bollen, K. A. (1989). Structural equations with latent variables. Wiley.
Browne, M. W., & Cudeck, R. (1993). Alternative ways of assessing model fit. In K. A. Bollen & J. S. Long (Eds.), Testing structural equation models (pp. 136–162). SAGE Publications.
Bryson, J. M. (2004). What to do when stakeholders matter: Stakeholder identification and analysis techniques. Public Management Review, 6(1), 21–53
Bush, T. (2011). Theories of educational leadership and management (4th ed.). SAGE Publications.
Byrne, B. M. (2016). Structural equation modeling with AMOS: Basic concepts, applications, and programming (3rd ed.). Routledge.
Caffarella, R. S., & Zinn, L. F. (1999). Professional development for faculty: A conceptual framework of barriers and supports. Innovative Higher Education, 23(4), 241–254.
Cronbach, L. J. (1951). Coefficient alpha and the internal structure of tests. Psychometrika, 16(3), 297–334.
Davies, B., & Davies, B. J. (2010). Strategic leadership (2nd ed.). SAGE Publications.
Deming, W. E. (1986). Out of the crisis. MIT Press.
DeVellis, R. F. (2016). Scale development: Theory and applications (4th ed.). SAGE Publications.
Fornell, C., & Larcker, D. F. (1981). Evaluating structural equation models with unobservable variables and measurement error. Journal of Marketing Research, 18(1), 39–50.
Freeman, R. E. (1984). Strategic management: A stakeholder approach. Pitman.
Graham, A. (2018). Managing airports: An international perspective (5th ed.). Routledge.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010). Multivariate data analysis (7th ed.). Pearson.
Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2021). Multivariate data analysis (8th ed.). Cengage Learning.
Harden, R. M. (2001). AMEE Guide No. 21: Curriculum mapping: A tool for transparent and authentic teaching and learning. Medical Teacher, 23(2), 123–137.
Hu, L. T., & Bentler, P. M. (1999). Cutoff criteria for fit indexes in covariance structure analysis: Conventional criteria versus new alternatives. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 6(1), 1–55.
International Civil Aviation Organization. (2013). Competency-based training and assessment (ICAO Doc 9995). ICAO.
International Civil Aviation Organization. (2016). Manual on competency-based training and assessment (Doc 9995). ICAO.
International Civil Aviation Organization. (2020). Next generation of aviation professionals (NGAP). ICAO.
Jensen, M. C., & Meckling, W. H. (1976). Theory of the firm: Managerial behavior, agency costs and ownership structure. Journal of Financial Economics, 3(4), 305–360.
Jöreskog, K. G., & Sörbom, D. (1993). LISREL 8: Structural equation modeling with the SIMPLIS command language. Scientific Software International.
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (2004). Strategy-focused organization: How balanced scorecard companies thrive in the new business environment. Harvard Business School Press.
Kearns, S. K. (2016). E-learning in aviation. Routledge.
Kline, R. B. (2016). Principles and practice of structural equation modeling (4th ed.). The Guilford Press.
Krejcie, R. V., & Morgan, D. W. (1970). Determining sample size for research activities. Educational and Psychological Measurement, 30(3), 607–610.
Marsh, H. W., Hau, K. T., & Wen, Z. (2004). In search of golden rules: Comment on hypothesis-testing approaches to setting cutoff values for fit indexes and dangers in overgeneralizing Hu and Bentler’s (1999) findings. Structural Equation Modeling: A Multidisciplinary Journal, 11(3), 320–341.
Mintzberg, H. (1994). The rise and fall of strategic planning. Free Press.
Moore, M. H. (1995). Creating public value: Strategic management in government. Harvard University Press.
Nullmeyer, R. T., Spiker, V. A., & Cokely, T. M. (2006). Best practices in aviation training and assessment. Ashgate.
Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McGraw-Hill.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2018). The future of education and skills: Education 2030. OECD Publishing. https://www.oecd.org/education/2030/
Podsakoff, P. M., MacKenzie, S. B., Lee, J. Y., & Podsakoff, N. P. (2003). Common method biases in behavioral research: A critical review of the literature and recommended remedies. Journal of Applied Psychology, 88(5), 879–903.
Reason, J. (1997). Managing the risks of organizational accidents. Ashgate.
Schumacker, R. E., & Lomax, R. G. (2016). A beginner’s guide to structural equation modeling (4th ed.). Routledge.
Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday.
Shattock, M. (2010). Managing successful universities. Open University Press.
Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson.
Tucker, L. R., & Lewis, C. (1973). A reliability coefficient for maximum likelihood factor analysis. Psychometrika, 38(1), 1–10.
Vandenberg, R. J., & Lance, C. E. (2000). A review and synthesis of the measurement invariance literature: Suggestions, practices, and recommendations for organizational research. Organizational Research Methods, 3(1), 4–70.
Vincent, C. (2006). Patient safety (2nd ed.). Wiley-Blackwell.
World Health Organization. (2011). Guidelines on quality assurance and quality control of laboratory tests. WHO.
Yamane, T. (1967). Statistics: An introductory analysis (2nd ed.). Harper & Row.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2552). กรอบคุณวุฒิแห่งชาติ: แนวทางการพัฒนาคุณภาพการอุดมศึกษา. กระทรวงศึกษาธิการ.
