Conflict and the Management of Buddhist Conflicts
Article Sidebar
Main Article Content
Abstract
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาแนวคิดความขัดแย้งในพระพุทธศาสนา และ 2) เพื่อศึกษาวิเคราะห์การจัดการปัญหาความขัดแย้งในพระพุทธศาสนา การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ (แบบเอกสาร) การวิเคราะห์ข้อมูลโดยอุปนัยวิธีและสรุปผล ผลการศึกษาพบว่า 1) แนวคิดความขัดแย้งในพระพุทธศาสนาแบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ (1) ความขัดแย้งในแง่ของธรรมนั้นเป็นความขัดแย้งในหลักการความเห็น (2) ส่วนความขัดแย้งในแง่วินัยนั้นเป็นความขัดแย้งในความประพฤติปฏิบัติ ในความขัดแย้งทั้งสองด้านนั้น พระพุทธศาสนามีมุมมองเช่นเดียวกับนักวิชาการทั่วไป คือ ความขัดแย้งไม่ได้ก่อให้เกิดผลลบเสมอไปแต่อาจเป็นสิ่งที่เกิดขึ้นท่ามกลางกระบวนการแห่งการเปลี่ยนแปลงจากสิ่งเก่าไปสู่สิ่งใหม่ จากความเลวไปสู่ความดีเพราะความขัดแย้งเป็นธรรมชาติของมนุษย์ พระพุทธศาสนามีทัศนะว่าความขัดแย้งก่อให้เกิดการพัฒนาศักยภาพมนุษย์ในเชิงบุคคล 2) แนวทางการจัดการปัญหาความขัดแย้งในพระพุทธศาสนา จะต้องดำเนินไปใน 2 แนวทางที่สำคัญก็คือ (1) การจัดการความขัดแย้งภายใน (ตัวมนุษย์) (2) การจัดการความขัดแย้งภายนอก (สังคม) วิธีการจัดการปัญหาความขัดแย้งในพระพุทธศาสนา คือ การเจรจาไกล่เกลี่ยคนกลาง และบุคคลที่ทำหน้าที่ในการเป็นนักเจรจาไกล่เกลี่ยคนกลางคือพระพุทธเจ้า และในการจัดการความขัดแย้งตามที่ปรากฏในพระวินัยนั้น จะมุ่งเน้นไปที่อธิกรณสมถะ 7 ประการ อันเป็นเครื่องมือเพื่อใช้ระงับอธิกรณ์ต่างๆ ที่เกิดขึ้นในสังคมสงฆ์เพียงประการเดียว แต่ในปัจจุบันพบว่าหลักการดังกล่าวก็ได้นำมาประยุกต์ใช้ในจัดการความขัดแย้งในสังคมฆราวาสด้วย
Article Details
References
กษิรา เทียนส่องใจ. (2550). การศึกษาวิเคราะห์อภัยทานเพื่อจัดการความขัดแย้งในสังคมไทยปัจจุบัน. (พุทธศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย).
จันทนา แสนสุข. (2559). ภาวะผู้นำ. กรุงเทพฯ: ทริปเพิ้บ กรุ๊ป.
ชลากร เทียนส่องใจ. (2553). การเจรจาไกล่เกลี่ยคนกลางเชิงพุทธ: หลักการและเครื่องมือสำหรับการจัดการ ความขัดแย้ง. (พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย).
พระครูอุดม ญาณาภิรัต. (2555). การศึกษาทรรศนะของพระพุทธศาสนาที่มีต่อลัทธิครูทั้ง 6. (พุทธศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย).
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พจนานุกรมพุทธศาสน์ฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพฯ: บริษัท เอส. อาร์. พริ้นติ้งโปรดักส์ จำกัด.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต).. (2548). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระไพศาล วิสาโล. (2550). สร้างสันติด้วยมือเรา. กรุงเทพฯ: ศูนย์ศึกษาและพัฒนาสันติวิธี (ศพส) มหาวิทยาลัยมหิดล.
พระมหากิตติ์ธเนศ อานนฺโท (พงษกุลภัสสร). (2557). การประยุกต์หลักการมีส่วนร่วมเชิงพุทธในการจัดการความขัดแย้งของชุมชนวัดนอยนางหงษ จังหวัดสิงหบุรี. (พุทธศาสตรมหาบัณฑิต, มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย).
พระมหาศิวะเสน ญาณเมธี. (2561). รูปแบบการบริหารจัดการความขัดแย้งในพระพุทธศาสนา : วิเคราะห์จากพระไตรปิฎก. (ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสยาม).
พระมหาหรรษา ธมฺมหาโส. (2547). รูปแบบการจัดการความขัดแย้งโดยพุทธสันติวิธี: ศึกษาวิเคราะห์กรณีลุ่มน้ำแม่ตาช้าง จ.เชียงใหม่. (พุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย).
มนตรี คงเตี้ย. (2557). กระบวนการจัดการความขัดแย้งตามหลักสาราณียธรรม: กรณีศึกษาประชาชนบุกรุกที่ดินสาธารณะชุมชนชะแมบพัฒนาอำเภอวังน้อย จังหวัดพระนครศรีอยุธยา. (พุทธศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย).
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
แมคคอลแนล. (2538). ศาสตร์และศิลป์แห่งการระงับความขัดแย้ง: คู่มือสำหรับชาวพุทธผู้ใฝ่สันติ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์เรือนแก้วการพิมพ์.
อรปรียา วสุมหันต์. (2553). พุทธวิธีการจัดการความขัดแย้งในทัศนะของพระไพศาล วิสาโล. (พุทธศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย).
Collins, R. (1974). Reassessments of sociological history: The empirical validity of the conflict tradition. Theory and Society, 1, 147-178.
Marx, K. (1859). Preface to a Contribution to the Critique of Political Economy. The Marx-Engels Reader, 2, 3-6.
