พุทธวิธีพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอพุทธวิธีพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ ผลการศึกษาพบว่า วิธีพัฒนาความฉลาดทางอารมณ์ตามหลักสติปัฏฐาน เป็นหลักการพัฒนาชีวิตที่เน้นการทำงานสัมพันธ์กันระหว่างองค์ประกอบ ด้านอารมณ์กับองค์ประกอบด้านปัญญา การปฏิบัติสติปัฏฐานนั้นประกอบด้วย ความเพียร (อาตาปี) สติ (สติมา) เป็นองค์ประกอบด้านอารมณ์ (EQ) ส่วนสัมปชาโน (มีสัมปชัญญะ) เป็นองค์ประกอบด้านปัญญา (IQ) โดยที่องค์ประกอบทั้งสามนี้ จะทำงานสัมพันธ์กันในการกำหนดพิจารณาอารมณ์ คือ กาย เวทนา จิตและธรรม สติปัฏฐานสามารถปฏิบัติได้ทุกเวลาในการดำเนินชีวิตประจำวัน โดยมีอาการเคลื่อนไหวใหญ่ๆ ทั้ง 4 คือ ยืน เดิน นั่ง นอน และการเคลื่อนไหว ดังนั้น ความฉลาดทางอารมณ์จะส่งเสริมให้ประสบความสำเร็จในด้านการงานและครอบครัว ชีวิตส่วนตัวและสังคม เพราะความฉลาดทางอารมณ์จะสร้างให้ตนเองเกิดความเข้าใจความรู้สึกของตนเองและผู้อื่น รู้จุดเด่นจุดและด้อยของตนเอง รู้จักการจัดการด้วยการแสดงออกทางอารมณ์ความรู้สึกที่ปรากฏภายนอกได้อย่างเหมาะสม
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2550). อีคิว: ความฉลาดทางอารมณ์ (ฉบับปรับปรุง). (พิมพ์ครั้งที่ 4). นนทบุรี: สำนักพัฒนาสุขภาพจิต.
ฐิติพร ศุภสิทธิ์ธำรง. (2566). EQ (Emotional quotient) ความฉลาดทางอารมณ์. สืบค้นจาก https://www.medparkhospital.com/lifestyles/eq-emotional-quotient.
ดุษฎี สรวงขันธ์. (2542). EQ เส้นทางสู่ความสำเร็จ. กรุงเทพฯ: ศิริยอดการพิมพ์.
เทิดศักดิ์ เดชคง. (2547). ความฉลาดทางอารมณ์จากทฤษฎีสู่ปฏิบัติ. กรุงเทพฯ: Desktop.
พระเทพเวที (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2531). กรรมตามนัยพุทธธรรม. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2541). การศึกษาเครื่องมือพัฒนาที่ยังต้องพัฒนา. (พิมพ์ครั้งที่ 2). กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2541). มองอเมริกา มาแก้ปัญหาไทย. กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2545). พจนานุกรมพุทธศาสน์ฉบับประมวลศัพท์. กรุงเทพฯ: บริษัทสื่อตะวัน จำกัด.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). พุทธธรรม. (พิมพ์ครั้งที่ 11). กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2552). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2556). โยนิโสมนสิการ วิธีคิดตามหลักพุทธธรรม. (พิมพ์แยกเล่มเฉพาะบท ครั้งที่ 24). กรุงเทพฯ: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระสัทธัมมโชติกะธัมมาจริยะ. (2550). ปรมัตถโชติกะ ปริจเฉทที่ 3 และปริจเฉทที่ 7 หลักสูตรจูฬอาภิธรรมิกะโท. (พิมพ์ครั้งที่ 7). กรุงเทพฯ: ทิพยวิสุทธิ์.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
ราชบัณฑิตยสถาน. (2525). พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน. กรุงเทพฯ: อักษรเจริญทัศน์.
วีระวัฒน์ ปันนิตามัย. (2542). เชาวน์อารมณ์ EQ: ดัชนีวัดความสุข และความสำเร็จของชีวิต. กรุงเทพฯ: เอ็กซเปอร์เนทจำกัด.
อุสา สุทธิสาคร. (2544). พัฒนาอีคิวเด็กอย่างไร. (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ: แปลนพับลิชชิ่ง.
Bhalerao, H., & Sharma, K. (2017). The impact of emotional intelligence on customer satisfaction and repeat buying behavior among young consumers: An assessment of the moderating role of dental health consciousness. South Asian Journal of Management, 24(4), 88-108.
Bar-On, R. (2006). The Bar-On model of emotional-social intelligence (ESI) 1. Psicothema, 18, 13-25.
Cooper R. K., Sawaf A. (1997) Executive EQ: Emotion intelligence in leadership and organizations. New York: Grosset/Putnam.
Goleman, D. (1996). Emotional intelligence. Why it can matter more than IQ. Learning, 24(6), 49-50.
Goleman, D. (1998a). Working with emotional intelligence. New York: Bantam Books.
