การมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ประเพณีพื้นถิ่นขององค์การบริหารส่วนตำบลตากตก อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก ตามหลักพุทธธรรม

Main Article Content

พระสมุห์ชัชชัย นฏฺฐิโก (คันธะเนตร์)
สมคิด พุ่มทุเรียน
พระครูนิวิฐศีลขันธ์

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาระดับการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ประเพณีพื้นถิ่นขององค์การบริหารส่วนตำบลตากตก อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก 2) วิเคราะห์ความสัมพันธ์ระหว่างหลักสัมมัปปธาน 4 กับการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ประเพณีพื้นถิ่น และ 3) เสนอแนวทางในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ประเพณีพื้นถิ่นขององค์การบริหารส่วนตำบลตากตกตามหลักสัมมัปปธาน 4 การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี โดยประกอบด้วยการวิจัยเชิงปริมาณและการวิจัยเชิงคุณภาพ การวิจัยเชิงปริมาณใช้กรอบแนวคิดทฤษฎีการมีส่วนร่วมของโคเฮนและอัฟโฮฟ ประชากรที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ ประชาชนที่อาศัยอยู่ในตำบลตากตก จำนวน 1,197 คน กลุ่มตัวอย่างคำนวณด้วยสูตรของทาโร ยามาเน ได้จำนวน 300 คน เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลคือแบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 20 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ประเพณีพื้นถิ่นขององค์การบริหารส่วนตำบลตากตกตามหลักสัมมัปปธาน 4 โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (equation = 3.12, S.D. = 0.31) และระดับการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ประเพณีพื้นถิ่นตามทฤษฎีของโคเฮนและอัฟโฮฟทั้ง 4 ด้าน โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง (equation = 3.40, S.D. = 0.27) 2) ผลการวิเคราะห์หลักสัมมัปปธาน 4 มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ประเพณีพื้นถิ่นขององค์การบริหารส่วนตำบลตากตกในระดับปานกลาง (r = 0.303) และ 3) แนวทางในการส่งเสริมการมีส่วนร่วมตามหลักสัมมัปปธาน 4 ควรส่งเสริมการเปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนร่วมในการตัดสินใจ การวางแผนและดำเนินงาน การรับผลประโยชน์จากกิจกรรม รวมถึงการติดตามและประเมินผลผ่านกระบวนการมีส่วนร่วมของชุมชนอย่างเป็นระบบ

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
คันธะเนตร์ พ. ., พุ่มทุเรียน ส. ., & พระครูนิวิฐศีลขันธ์. (2026). การมีส่วนร่วมในการอนุรักษ์ประเพณีพื้นถิ่นขององค์การบริหารส่วนตำบลตากตก อำเภอบ้านตาก จังหวัดตาก ตามหลักพุทธธรรม. วารสารวิจัยและวิชาการบวรพัฒน์, 4(2), R7214. สืบค้น จาก https://so09.tci-thaijo.org/index.php/rabij/article/view/7214
ประเภทบทความ
บทความวิจัย

เอกสารอ้างอิง

ชัยรัตน์ มาสอน และคณะ. (2565). การมีส่วนร่วมของประชาชนต่อการปกครองส่วนท้องถิ่นอำเภอน้ำพอง จังหวัดขอนแก่น. Journal of Roi Kaensarn Acodemi, 7(1), 336-354.

ธนรัตน์ รัตนพงศ์ธระและคณะ. (2560). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการพัฒนาการท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์ชุมชนอโยธยาจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. วารสารวิชาการนวัตกรรมสื่อสารสังคม, 5(2), 8-16.

ผ่องพรรณ เทียมเกาะ และ ราเชนทร์ นพณีธวงศกร. (2563). การมีส่วนร่วมของประชาชนในการจัดทำแผนพัฒนา ท้องถิ่น (พ.ศ. 2561-2565) ขององค์การบริหารส่วนตำบลอำแพง อำเภอบ้านแพ้ว จังหวัดสมุทรสาคร. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 7(1), 146-159.

พระคันธสารภิวงศ์. (2549). โพธิปักขิยธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 1. กรุงเทพฯ: บริษัทบุญศิริการพิมพ์ จำกัด.

พระพงศ์ตระกูล พนฺธมุตฺโต. (2560). การประยุกต์หลักปธาน 4 กับการส่งเสริมประเพณีโคมลอยของชุมชนชาวพุทธตำบลบะ อำเภอท่าตูม จังหวัดสุรินทร์. วารสารมหาจุฬาคชสาร, 8(2), 154-160.

สมบัติ นามบุรีและ ธิติวุติ หมั่นมี. (2564). การมีส่วนร่วมของประชาชนใน การอนุรักษ์ฟื้นฟูประเพณีวัฒนธรรมท้องถิ่นจังหวัดชัยภูมิ. (รายงานการวิจัย). สถาบันวิจัยพุทธศาสตร์ : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สุพัตรา คงขำ. (2565). การมีส่วนร่วมของชุมชนในการอนุรักษ์และสืบทอดประเพณีการลากพระบกของอำเภอพิปูน จังหวัดนครศรีธรรมราช. วารสารนาคบุตรปริทรรศน์, 14(1), 129-130.

องค์การบริหารส่วนจังหวัดตาก. (2567). แผนพัฒนาท้องถิ่น (พ.ศ. 2566 - 2570) เพิ่มเติม ครั้งที่4/2568. เข้าถึงได้จาก https://www.takpao.go.th/frontend/images/grouppage/file_document/th/10153.pdf?1052

องค์การบริหารส่วนตำบลตากตก. (2566). แผนพัฒนาท้องถิ่น พ.ศ. 2566-2570. เข้าถึงได้จาก https://www.abt-taktok.go.th/file_download/file_20230330160009.pdf

Cohen, J.M., & Uphoff, N.T. (1981). Rural Development Participation: Concept and Measure for Project Design Implementation and Evaluation: Rural Development Committee Center for international Studies. New York: Cornell University Press.

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis. (3rd ed.). New York: Harper & Row.