แนวคิดการปกครองตนเองของท้องถิ่น : บทบาทของนายอำเภอ ภายใต้การเปลี่ยนแปลงทางการเมือง - สิงห์ทองชัย, พีรพันธุ์; โคตรสุโพธิ์, พิสิฏฐ์ (วารสารปรัชญาอาศรม, 2025)
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) เพื่อศึกษาพัฒนาการแนวคิดปรัชญาการปกครองตนเองของท้องถิ่นในสังคมไทยและ 2) เพื่อวิเคราะห์บทบาทและหน้าที่ของนายอำเภอกับแนวคิดปรัชญาการปกครองตนเองของท้องถิ่นภายใต้การเปลี่ยนแปลงทางการเมือง ผลการวิจัยพบว่า 1) พัฒนาการแนวคิดปรัชญาการปกครองตนเองในสังคมไทย เริ่มจาก หลักการปกครองที่ส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการชุมชนของตนเอง เพื่อตอบสนองต่อความต้องการและปัญหาในพื้นที่ได้อย่างเหมาะสม แนวทางดังกล่าวมุ่งเน้นการกระจายอำนาจจากส่วนกลางสู่ท้องถิ่น เพื่อสร้างความเป็นธรรมลดความเหลื่อมล้ำและพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน 2) บทบาทและหน้าที่ของนายอำเภอกับแนวคิดปรัชญาการปกครองตนเองในสังคมไทยภายใต้การเปลี่ยนแปลงทางการเมือง การปฏิรูปการกระจายอำนาจ การแก้ไขกฎหมายท้องถิ่น การปฏิบัตินายอำเภอในฐานะผู้ดำรงตำแหน่งเป็นตัวแทนของรัฐในพื้นที่ต้องปรับตัว เพื่อปฏิบัติหน้าที่ให้เหมาะสมตามบทบาทและหน้าที่ใหม่ ให้สอดคล้องกับความต้องการของท้องถิ่นและบริบททางการเมืองที่เปลี่ยนแปลง นั่นคือ นายอำเภอมีบทบาทสำคัญในกระบวนการส่งเสริมการปกครองตนเองของท้องถิ่น รวมถึงการเชื่อมโยงระหว่างรัฐบาลกลางและประชาชน มีหน้าที่สนับสนุนการดำเนินงานขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) ให้เป็นไปตามกฎหมาย ควบคุมดูแลความเรียบร้อยในพื้นที่และประสานความร่วมมือกับชุมชน