การสร้างอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม ที่ปรากฏในพิธีกรรมการสวดเบิกล้านนา: - ปัญญานนท์ พระกิตติชัย จิตฺตปญฺโญ; จันทร์แรง เทพประวิณ; มาศิริ พิพัฒน์พงศ์ (วารสารปรัชญาอาศรม, 2025)
บทความนี้มุ่งวิเคราะห์ พิธีกรรมการสวดเบิกล้านนา ในฐานะกระบวนการสร้าง อัตลักษณ์ทางวัฒนธรรม ของชุมชนล้านนา โดยใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการศึกษาวรรณกรรม การตีความ และการสังเคราะห์เชิงปรัชญา เพื่อสำรวจความหมายและบทบาทของพิธีกรรมต่อสังคม ผลการศึกษาพบว่า พิธีกรรมสวดเบิกมีบทบาทสำคัญต่อการสร้างอัตลักษณ์ล้านนาในสี่มิติ ได้แก่ 1) ศาสนาและพุทธปรัชญาแบบล้านนา 2) ความเป็นท้องถิ่นและชุมชน 3) ภาษาและการสื่อสารเชิงวัฒนธรรม 4) คีตศิลป์และศิลปะการขับร้องล้านนา พิธีกรรมดังกล่าวสะท้อนความเชื่อดั้งเดิมและปรับตัวเข้ากับบริบทโลกาภิวัตน์ เชื่อมโยงการปฏิบัติทางจิตวิญญาณเข้ากับการดำรงชีวิตของชุมชน เมื่อพิจารณาผ่านกรอบพุทธปรัชญา เช่น อนัตตา ไตรลักษณ์ ปฏิจจสมุปบาท และสุญญตา จะเห็นว่าอัตลักษณ์เป็นสิ่งพลวัต เกิดจากความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยต่าง ๆ สวดเบิกจึงเป็นทั้งพิธีกรรมทางศาสนาและการปฏิบัติปรัชญา ที่ธำรงคุณค่าทางวัฒนธรรมและเชื่อมโยงกับการแสวงหาความหมายชีวิตร่วมสมัย