ความเป็นไปได้ในการฟ้องขอให้เพิกถอน “คำวินิจฉัยของคณะกรรมการให้เป็นที่สุด” ตามพระราชบัญญัติสัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ พ.ศ. 2558 ต่อศาลปกครอง : ศึกษากรณีคำสั่งไม่ออกใบอนุญาตให้ใช้หรือผลิตสัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ - งามนิยม วันรัฐ (วารสารวิชาการศาลปกครอง, 2023)
บทความนี้มุ่งหมายศึกษาถึงสถานะของคำวินิจฉัยของคณะกรรมการกำกับและส่งเสริมการดำเนินการต่อสัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ ซึ่งมีความเป็นไปได้ทางกฎหมายในการฟ้องคดีขอให้เพิกถอนคำวินิจฉัยของคณะกรรมการต่อศาลปกครอง ในเรื่องของการดำเนินการต่อสัตว์และซากของสัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์เกี่ยวกับ “การไม่ออกใบอนุญาต” แม้พระราชบัญญัติสัตว์เพื่องานทางวิทยาศาสตร์ พ.ศ. 2558 บัญญัติว่า “คำวินิจฉัยของคณะกรรมการให้เป็นที่สุด” ก็ตาม แต่หากพิจารณาตามระบบกฎหมายแล้ว ผลของการเป็นที่สุดนั้นเป็นเพียงที่สุดในฝ่ายปกครอง แต่ไม่ตัดสิทธิของผู้ขอใบอนุญาตที่จะฟ้องคดี ต่อศาลปกครองได้ เป็นไปตามหลักนิติรัฐ/นิติธรรมที่ศาลปกครองเป็นองค์กรตุลาการควบคุมตรวจสอบความชอบด้วยกฎหมายของการกระทำทางปกครอง ทั้งนี้ ผู้ฟ้องคดีต้องปฏิบัติตามเงื่อนไขในการฟ้องคดีต่อศาลปกครองให้ครบถ้วน ผู้เขียนจึงมีข้อเสนอว่า บรรดากฎหมายที่บัญญัติในอนาคตไม่สมควรใช้คำว่า “ให้เป็นที่สุด” เพราะจะก่อให้เกิดความสับสนของผู้อยู่ภายใต้บังคับของกฎหมายที่ไม่ได้จบการศึกษานิติศาสตร์ว่าอาจจะเข้าใจว่าเป็นที่สุดและไม่อาจฟ้องต่อศาลปกครองได้อีก