วารสารภูมินิเวศพัฒนาอย่างยั่งยืน

การบวชป่ากับการพัฒนาศักยภาพชุมชนในการจัดการทรัพยากรและพื้นที่จิตวิญญาณ กรณีศึกษาอำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่

2026-02-03T15:14:41+07:00

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์และสังเคราะห์บทบาทของการบวชป่าในฐานะกลไกวัฒนธรรมที่เสริมสร้างศักยภาพชุมชนในการจัดการทรัพยากรธรรมชาติและพื้นที่จิตวิญญาณ กรณีศึกษาอำเภออมก๋อย จังหวัดเชียงใหม่ ภายใต้บริบทความขัดแย้งจากโครงการเหมืองแร่ถ่านหินซึ่งซ้อนทับพื้นที่ทำกิน แหล่งน้ำ และพื้นที่จิตวิญญาณของชุมชนชาติพันธุ์กะเหรี่ยง การศึกษาใช้กรอบแนวคิดการเสริมสร้างศักยภาพชุมชนและการพัฒนาแบบมีส่วนร่วม วิเคราะห์การบวชป่าในเชิงระบบว่าทำหน้าที่เชื่อมโยงมิติวัฒนธรรม ทุนทางสังคม การมีส่วนร่วม ธรรมาภิบาลทรัพยากร และการต่อรองเชิงนโยบายอย่างไร

ผลการวิเคราะห์ชี้ให้เห็นว่าการบวชป่ามิได้เป็นเพียงพิธีกรรมทางศาสนา หากแต่เป็นนวัตกรรมทางวัฒนธรรมที่แปรคุณค่าทางจิตวิญญาณให้เป็นบรรทัดฐานสาธารณะและกลไกกำกับการใช้ทรัพยากรอย่างมีจริยธรรม กระบวนการดังกล่าวช่วยเสริมสร้างทุนทางสังคม พัฒนาภาวะผู้นำ และยกระดับศักยภาพของชุมชนจากการเป็นผู้รับผลกระทบไปสู่การเป็นผู้มีบทบาทกำหนดทิศทางการพัฒนาอย่างมีศักดิ์ศรี บทความสังเคราะห์องค์ความรู้ใหม่ในรูปแบบโมเดลการจัดการทรัพยากรโดยชุมชนเชิงบูรณาการ 5 มิติ ได้แก่ วัฒนธรรม ศักยภาพชุมชน การมีส่วนร่วม ธรรมาภิบาล และการต่อรองเชิงนโยบาย ซึ่งสะท้อนแนวทางการพัฒนาชุมชนที่บูรณาการจิตวิญญาณ วัฒนธรรม และโครงสร้างอำนาจเข้าด้วยกันอย่างยั่งยืน

การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชาชนของเทศบาลตำบลหนองแหย่ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่

2025-08-22T19:44:24+07:00

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ระดับการส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชาชนของเทศบาลตำบลหนองแหย่ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ 2) เปรียบเทียบการส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชาชนของเทศบาลตำบลหนองแหย่ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล 3) เสนอแนวทางการพัฒนาการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชาชนของเทศบาลตำบลหนองแหย่ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ วิธีการดำเนินการวิจัยเป็นแบบผสานวิธี กลุ่มตัวอย่างการวิจัยเชิงปริมาณประกอบด้วยประชาชน จำนวน 377 คน โดยใช้แบบสอบถามในการเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ทดสอบสมมติฐานโดยการทดสอบค่าเอฟ สำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 รูปหรือคน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้เทคนิควิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา

ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับการส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชาชนของเทศบาลตำบลหนองแหย่ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ โดยภาพรวมและตามหลักภาวนา 4 อยู่ในระดับมาก 2) เปรียบเทียบการส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชาชนของเทศบาลตำบลหนองแหย่ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล พบว่า ระดับการศึกษาของประชาชนมีผลต่อการส่งเสริมคุณภาพชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จึงยอมรับสมมติฐานการวิจัย ขณะที่ปัจจัยเพศ อายุ อาชีพ และรายได้ไม่มีผลต่อการส่งเสริมคุณภาพชีวิตโดยรวม และ ตามหลักภาวนา 4 โดยรวม จึงปฏิเสธสมมติฐานการวิจัย 3) นำเสนอการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชาชนของเทศบาลตำบลหนองแหย่ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ได้แก่ (1) กายภาวนา พัฒนากาย เช่น จัดอบรมด้านสาธารณสุขและส่งเสริมการออกกำลังกาย (2) จิตตภาวนา ส่งเสริมสุขภาพจิตผ่านการฝึกสมาธิและศิลปะบำบัด (3) สีลภาวนา ส่งเสริมระเบียบวินัยในสังคมผ่านการอบรมศีลธรรมและมาตรการรักษาความปลอดภัย (4) ปัญญาภาวนา เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงข่าวสารโดยง่าย ผ่านสื่อออนไลน์และสร้างเครือข่ายความร่วมมือกันเพื่อการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน

การประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่นในองค์การบริหารส่วนตำบลหัวเมือง อำเภอสอง จังหวัดแพร่

2025-08-11T22:22:30+07:00

บทความวิจัยนี้ มุ่งศึกษาระดับการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่นในองค์การบริหารส่วนตำบลหัวเมือง อำเภอสอง จังหวัดแพร่ รวมไปถึงความสัมพันธ์ระหว่างหลักพละธรรม 4 กับการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่น และเสนอแนวทางการประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่น การวิจัยเป็นรูปแบบผสานวิธี ด้วยการเก็บข้อมูลเชิงปริมาณจากกลุ่มตัวอย่างที่มีอายุ 18 ปี ขึ้นไป จำนวน 372 คน มีเครื่องมือเป็นแบบสอบถามใช้สถิติเชิงพรรณนาในการวิเคราะห์ข้อมูลคือ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน เพื่อหาค่าความสัมพันธ์ระหว่างหลักพละธรรม 4 กับการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่น และข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึกกับผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 รูปหรือคน

ผลการวิจัยพบว่า ระดับการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่น โดยรวมอยู่ในระดับมาก ขณะที่หลักพละธรรม 4 มีความสัมพันธ์เชิงบวกกับการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่นในระดับสูง และแนวทางการประยุกต์หลักพุทธธรรมเพื่อการบริหารจัดการน้ำของผู้บริหารท้องถิ่น ได้แก่ 1) ปัญญาพละ (ความรู้ความสามารถ) ผู้บริหารท้องถิ่นมีความรู้ความสามารถและมีประสบการณ์มีการวางแผนและแก้ไขปัญหาเรื่องน้ำให้ชัดเจนได้ 2) วิริยพละ (ความเพียร) ผู้บริหารท้องถิ่นมีความขยันที่ลงตรวจสอบพื้นที่น้ำในชุมชนอย่างต่อเนื่อง 3) อนวัชชพละ (ความซื่อสัตย์สุจริต) ผู้บริหารท้องถิ่นต้องทำงานการจัดการน้ำด้วยความบริสุทธ์และยุติธรรม 4) สังคหพละ (การสงเคราะห์) ผู้บริหารท้องถิ่นเป็นตัวอย่างที่ดีในการแก้ไขปัญหา เพื่อประโยชน์ส่วนรวมในการบริหารจัดการน้ำ

การพัฒนาศักยภาพการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านในเขตพื้นที่อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก

2025-07-18T18:31:13+07:00

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ศักยภาพการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านในเขตพื้นที่อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก และ 2) แนวทางเชิงนโยบายในการพัฒนาศักยภาพการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้านในเขตพื้นที่อำเภอเมืองตาก จังหวัดตาก เป็นการศึกษาวิจัยเชิงปริมาณ ใช้กลุ่มตัวอย่างที่ได้จากการกำหนดขนาด โดยใช้ตารางสำเร็จรูปของทาโร่ยามาเน่ จำนวน 318 คน เครื่องมือที่ใช้การวิจัยคือแบบสอบถาม วิเคราะห์ข้อมูล โดยใช้สถิติ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า ระดับความคิดเห็นของผู้ตอบแบบสอบถาม ภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุดคือ ด้านการปฏิบัติหน้าที่ รองลงมาคือด้านการสื่อสารและ การมีส่วนร่วม และด้านคุณธรรม จริยธรรมในการปฏิบัติหน้าที่ ด้านการฝึกอบรมและพัฒนาอย่างต่อเนื่อง ตามลำดับ แนวทางเชิงนโยบายในการพัฒนาศักยภาพการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้าน นั้นควรได้รับการพัฒนาศักยภาพด้านการศึกษา และการเสริมสร้างทักษะ การกำหนดนโยบายมีผลต่อการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ใหญ่บ้าน ควรทำการฝึกอบรมให้ความรู้กับผู้ใหญ่บ้านเกี่ยวกับงานในหน้าที่ตามกฎหมายเพื่อให้สามารถปฏิบัติตามอำนาจหน้าที่ได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมทั้งสามารถนำองค์ความรู้ที่ได้รับไปใช้ในการให้คำปรึกษาเกี่ยวกับกฎหมายเบื้องต้นแก่ประชาชนได้ดีมากยิ่งขึ้น

การบริหารจัดการศูนย์พัฒนาราษฎรบนพื้นที่สูงจังหวัดเชียงใหม่กับการพัฒนาชุมชนบนพื้นที่สูง

2025-10-08T10:31:04+07:00

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) การบริหารจัดการและการพัฒนาชุมชนบนพื้นที่สูงของศูนย์พัฒนาราษฎรบนพื้นที่สูงจังหวัดเชียงใหม่ (2) เงื่อนไขและปัจจัยสนับสนุนการบริหารจัดการและการพัฒนาชุมชนบนพื้นที่สูง (3) รูปธรรมความสำเร็จในการบริหารจัดการการพัฒนาชุมชนบนพื้นที่สูง และ (4) แนวทางการบริหารจัดการที่เหมาะสมเพื่อการพัฒนาชุมชนบนพื้นที่สูงอย่างยั่งยืน การวิจัยนี้ เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพใช้รูปแบบการวิเคราะห์–สังเคราะห์ข้อมูลจากเอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม โดยกลุ่มผู้ให้ข้อมูลสำคัญจำนวน 41 คน ประกอบด้วย ผู้อำนวยการและเจ้าหน้าที่ศูนย์พัฒนาราษฎรบนพื้นที่สูงจังหวัดเชียงใหม่ ภาคีเครือข่ายในพื้นที่ ผู้นำท้องที่ ผู้นำชุมชน และราษฎรบนพื้นที่สูงที่เข้าร่วมกิจกรรม เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บข้อมูลคือ แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้าง และแบบบันทึกการสังเกต การวิเคราะห์ข้อมูลใช้วิธีการวิเคราะห์เนื้อหา และการสังเคราะห์เชิงเปรียบเทียบ

ผลการวิจัยพบว่า ศูนย์พัฒนาราษฎรบนพื้นที่สูงจังหวัดเชียงใหม่ มีบทบาทสำคัญในฐานะกลไกรัฐที่เชื่อมโยงนโยบายส่วนกลางสู่พื้นที่ โดยใช้แนวทางการบริหารจัดการแบบบูรณาการเชิงพื้นที่ที่ยึดประชาชนเป็นศูนย์กลาง และส่งเสริมการมีส่วนร่วมของทุกภาคส่วน ปัจจัยสนับสนุนความสำเร็จได้แก่ นโยบายภาครัฐ บุคลากรเชิงพื้นที่ การมีส่วนร่วมของชุมชน และทุนทางวัฒนธรรม ส่วนอุปสรรคสำคัญคือ ภูมิประเทศที่ทุรกันดารและข้อจำกัดด้านทรัพยากร ผลการถอดบทเรียนจากบ้านผาหมอนโมเดล พบว่า การบริหารจัดการแบบมีส่วนร่วมช่วยสร้างความเข้มแข็งและความยั่งยืนของชุมชนบนพื้นที่สูง ข้อเสนอแนะจากการวิจัย ได้แก่ (1) ภาครัฐควรกระจายอำนาจการบริหารและงบประมาณสู่พื้นที่ เพื่อให้ศูนย์พัฒนาราษฎรบนพื้นที่สูง สามารถดำเนินงานได้อย่างต่อเนื่อง (2) ควรพัฒนาศักยภาพบุคลากรและระบบการจัดการความรู้ในระดับพื้นที่ และ (3) ควรขยายผลต้นแบบชุมชนเข้มแข็ง เช่น “ผาหมอนโมเดล” สู่พื้นที่สูงอื่น ๆ เพื่อเสริมสร้างการพัฒนาอย่างยั่งยืนบนฐานทุนสังคมและวัฒนธรรมของชุมชน

แนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนเพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน จังหวัดอุทัยธานี

2025-07-31T11:02:19+07:00

บทความวิจัยนี้นี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) บริบท และสภาพปัจจุบันในการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนเพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน 2) ปัญหา และความต้องการในการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนเพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน และ 3) แนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนเพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน จังหวัดอุทัยธานี การวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากผู้ให้ข้อมูลหลัก จำนวน 20 คน ประกอบด้วย คณะกรรมการพัฒนาการเกษตรและสหกรณ์จังหวัดอุทัยธานี จำนวน 5 คน และผู้แทนภาคประชาชนจากทั้งหมด 8 อำเภอ จำนวน 15 คน คัดเลือกผู้ให้ข้อมูลด้วยวิธีการเลือกแบบเจาะจงเก็บรวบรวมข้อมูลจากเอกสาร และการสัมภาษณ์แบบเชิงลึก การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหา
แบบอุปนัย

ผลการศึกษาพบว่า บริบทของเศรษฐกิจชุมชนจังหวัดอุทัยธานี มุ่งเน้นการพัฒนาเกษตรปลอดภัย การท่องเที่ยวเชิงนิเวศ และการยกระดับเศรษฐกิจชุมชน เพื่อนำไปสู่ความยั่งยืนและความสุขของประชาชนในจังหวัด กรอบทิศทางการพัฒนาจังหวัดอุทัยธานีมุ่งสู่การพัฒนาที่ยั่งยืน พบว่าปัญหา และความต้องการในการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนเพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน พบปัญหา ดังนี้ 1) ปัญหาด้านการวางแผน 2) ปัญหาด้านการจัดการองค์กร 3) ปัญหาและความต้องการด้านผู้นำ
4) ปัญหาด้านการควบคุม 5) ปัญหาด้านการควบคุม ซึ่งแนวทางการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนเพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยั่งยืน จังหวัดอุทัยธานี มีดังนี้ 1) ด้านการวางแผน การวางแผนร่วมกับชุมชน การพัฒนาข้อมูลที่ถูกต้องและเพียงพอ และการวางแผนให้สอดคล้องกับบริบทของชุมชน 2) ด้านการจัดการองค์กร การพัฒนาการเงินและการบริหารงบประมาณ การพัฒนาองค์ความรู้และการฝึกอบรม และการหาช่องทางการตลาด 3) ด้านผู้นำ การพัฒนาวิสัยทัศน์และความสามารถในการบริหาร และการพัฒนาเครือข่าย และการปรับตัวและการนำเทคโนโลยีมาใช้ 4) ด้านการควบคุม การพัฒนาระบบติดตามและประเมินผลที่มีประสิทธิภาพ การบังคับใช้กฎระเบียบและมาตรฐานการทำงาน 5) ด้านการมีส่วนร่วม การพัฒนาความตระหนักและความสนใจของประชาชน การส่งเสริมการมีส่วนร่วม การพัฒนากลไกการสื่อสารที่มีประสิทธิภาพ

การพัฒนาคุณภาพการให้บริการเชิงพุทธบูรณาการของเทศบาลตำบลป่าบง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่

2025-08-12T18:36:37+07:00

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ระดับการให้บริการของเทศบาลตำบลป่าบง อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ 2) เปรียบเทียบความคิดเห็นของประชาชนเกี่ยวกับคุณภาพการให้บริการเชิงพุทธบูรณาการ โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล และ 3) เสนอแนวทางการพัฒนาคุณภาพการให้บริการเชิงพุทธบูรณาการของเทศบาลฯ โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน ทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ในการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มตัวอย่างคือประชาชนผู้รับบริการงานสาธารณะ จำนวน 370 คน ใช้แบบสอบถามในการเก็บข้อมูล และวิเคราะห์ด้วยสถิติพื้นฐาน เช่น ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าที ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ 9 คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยวิธีวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับการให้บริการของเทศบาลอยู่ในระดับมาก ครอบคลุม 5 ด้าน ได้แก่ ความเสมอภาค ความทันเวลา ความเพียงพอ ความต่อเนื่อง และความก้าวหน้า โดยประชาชนมีความเห็นเชิงบวกต่อการให้บริการเชิงพุทธบูรณาการในทุกด้าน 2) การเปรียบเทียบความคิดเห็นพบว่า ปัจจัยส่วนบุคคล ได้แก่ อายุ อาชีพ ระดับการศึกษา และรายได้ มีผลต่อความคิดเห็นต่อคุณภาพการให้บริการอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 ยกเว้นปัจจัยด้านเพศที่ไม่มีความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ 3) แนวทางการพัฒนาคุณภาพการให้บริการของเทศบาลป่าบงภายใต้กรอบพุทธบูรณาการ มุ่งเน้นการประยุกต์ใช้หลักสังคหวัตถุ 4 ได้แก่ ทาน ปิยวาจา อัตถจริยา และ สมานัตตตา ให้สอดคล้องกับภารกิจบริการสาธารณะทั้ง 5 ด้าน เพื่อส่งเสริมความเสมอภาค ความโปร่งใส ความใส่ใจ และความยั่งยืนในการให้บริการแก่ประชาชน ฉะนั้นการบูรณาการหลักพุทธธรรมจึงไม่เพียงเป็นแนวทางด้านศีลธรรม หากยังเป็นเครื่องมือเชิงยุทธศาสตร์ที่ช่วยยกระดับคุณภาพการบริหารภาครัฐให้มีทั้งประสิทธิภาพและความมีเมตตาธรรม นำไปสู่ความพึงพอใจ ความไว้วางใจ และความร่วมมือระหว่างภาครัฐกับประชาชนอย่างยั่งยืน

การส่งเสริมการจัดการด้านศาสนาและวัฒนธรรมตามแนวพุทธบูรณาการของเทศบาลตำบลไชยสถาน อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่

2025-08-12T18:37:41+07:00

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาระดับการจัดการด้านศาสนาและวัฒนธรรมของเทศบาลตำบลไชยสถาน อำเภอสารภี จังหวัดเชียงใหม่ (2) เปรียบเทียบความคิดเห็นของประชาชนตามปัจจัยส่วนบุคคล และ (3) เสนอแนวทางพุทธบูรณาการเพื่อส่งเสริมการจัดการด้านศาสนาและวัฒนธรรม โดยใช้ระเบียบวิธีวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่างเชิงปริมาณ ได้แก่ ประชาชนในเขตเทศบาล จำนวน 378 คน ใช้แบบสอบถามเป็นเครื่องมือ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยสถิติเชิงพรรณนาและการทดสอบค่าที ส่วนการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 10 คน และวิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า การจัดการด้านศาสนาและวัฒนธรรมโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยด้านการกำหนดนโยบายและแผนมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด ขณะที่ด้านการนำนโยบายไปปฏิบัติ การควบคุมตรวจสอบ และการประเมินผลยังอยู่ในระดับปานกลาง สะท้อนข้อจำกัดเชิงการดำเนินงานและการติดตามผล เมื่อพิจารณาตามหลักสังคหวัตถุ 4 พบว่า ประชาชนมีการรับรู้และมีส่วนร่วมในระดับปานกลาง โดยด้านปิยวาจามีระดับสูงสุด และด้านสมานัตตตาต่ำสุด นอกจากนี้ ปัจจัยเพศ อายุ และรายได้มีผลต่อความคิดเห็นของประชาชนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 ขณะที่ระดับการศึกษาและอาชีพไม่ส่งผลอย่างมีนัยสำคัญ ข้อเสนอเชิงนโยบายจากการวิจัย ได้แก่ แนวทางพุทธบูรณาการเพื่อพัฒนาการจัดการด้านศาสนาและวัฒนธรรมในท้องถิ่น ประกอบด้วย 6 แนวทางสำคัญ คือ การบูรณาการหลักธรรมในการกำหนดนโยบาย การสนับสนุนกิจกรรมทางศาสนา การฟื้นฟูประเพณีท้องถิ่น การส่งเสริมการศึกษาและการถ่ายทอดองค์ความรู้ทางพระพุทธศาสนา การสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน และการอนุรักษ์ศาสนสถานเชื่อมโยงการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม ทั้งนี้เพื่อเสริมสร้างความเข้มแข็งทางวัฒนธรรมและคุณภาพพลเมืองในระดับท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

การรับรู้และทัศนคติต่อกฎหมายป่าไม้ของประชาชนที่ใช้ประโยชน์ที่ดินในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่ตื่น จังหวัดตาก

2025-08-17T18:25:50+07:00

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาข้อมูลสภาพเศรษฐกิจและสังคมของประชาชน (2) ศึกษาระดับการรับรู้และทัศนคติต่อกฎหมายป่าไม้ (3) วิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อการรับรู้และทัศนคติ และ (4) ศึกษาผลกระทบจากการใช้ประโยชน์ที่ดินในการเลี้ยงปศุสัตว์ การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ ประชากรคือประชาชนที่ถือครองพื้นที่อยู่อาศัยหรือทำกินในพื้นที่เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าแม่ตื่น จำนวน 622 ราย กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของ Yamane ได้จำนวน 244 ราย และใช้วิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิอย่างเป็นสัดส่วน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสอบถาม แบ่งออกเป็น 5 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลทั่วไป การรับรู้ข่าวสาร การรับรู้กฎหมายป่าไม้ ทัศนคติต่อกฎหมายป่าไม้ และผลกระทบจากการใช้ประโยชน์ที่ดิน สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที (t-test) การวิเคราะห์ความแปรปรวนทางเดียว (One-Way ANOVA) และค่าสัมประสิทธิ์สหสัมพันธ์แบบเพียร์สัน โดยกำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05

ผลการวิจัยพบว่า (1) ประชาชนส่วนใหญ่มีลักษณะทางเศรษฐกิจและสังคมเป็นเพศหญิง อายุ 41–50 ปี การศึกษาระดับประถมศึกษา ประกอบอาชีพเลี้ยงปศุสัตว์ มีรายได้ต่ำกว่า 10,000 บาท และอาศัยอยู่ในพื้นที่มากกว่า 20 ปี (2) ระดับการรับรู้ข่าวสารเกี่ยวกับกฎหมายป่าไม้อยู่ในระดับน้อย ขณะที่การรับรู้กฎหมายป่าไม้อยู่ในระดับปานกลาง และทัศนคติอยู่ในระดับมาก (3) ปัจจัยด้านอายุ การใช้ประโยชน์พื้นที่ และการเข้าร่วมกิจกรรมของเขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่า มีผลต่อระดับการรับรู้กฎหมายป่าไม้ ส่วนปัจจัยด้านระยะเวลาการอยู่อาศัย การถือครองและการใช้ประโยชน์ที่ดิน และการรับรู้ข่าวสาร มีผลต่อระดับทัศนคติอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ และ (4) ผลกระทบจากการใช้ประโยชน์ที่ดินในการเลี้ยงปศุสัตว์อยู่ในระดับปานกลาง ทั้งในด้านเชิงบวกและเชิงลบ องค์ความรู้จากการวิจัยชี้ให้เห็นว่า การรับรู้และทัศนคติต่อกฎหมายป่าไม้ของประชาชนมีความสัมพันธ์กับปัจจัยด้านโครงสร้างทางสังคม การเข้าถึงข้อมูลข่าวสาร และรูปแบบการใช้ประโยชน์ที่ดิน ซึ่งสามารถสังเคราะห์เป็นกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการในการกำหนดแนวทางเชิงนโยบาย ได้แก่ การพัฒนาการสื่อสารกฎหมายป่าไม้ การส่งเสริมการมีส่วนร่วมของประชาชน และการจัดการการใช้ประโยชน์ที่ดินอย่างสมดุลกับการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ เพื่อมุ่งสู่เป้าหมายการอยู่ร่วมกันอย่างยั่งยืนระหว่างชุมชนกับป่าอนุรักษ์

ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จของวิสาหกิจชุมชนในอำเภอบุ่งคล้า จังหวัดบึงกาฬ

2026-01-22T13:40:47+07:00

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา (1) สภาพพื้นฐานทางสังคมและเศรษฐกิจของสมาชิกวิสาหกิจชุมชน (2) สภาพการดำเนินงานและระดับความสำเร็จของวิสาหกิจชุมชน และ (3) วิเคราะห์ปัจจัยที่มีผลต่อความสำเร็จของวิสาหกิจชุมชนในอำเภอบุ่งคล้า จังหวัดบึงกาฬ การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงสำรวจ ประชากรที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ สมาชิกวิสาหกิจชุมชนที่ขึ้นทะเบียนในอำเภอบุ่งคล้า จังหวัดบึงกาฬ ปี พ.ศ. 2568 จำนวน 42 กลุ่ม รวม 403 คน กลุ่มตัวอย่างจำนวน 201 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างด้วยสูตรทาโร ยามาเน ที่ระดับความคลาดเคลื่อน 0.05 และสุ่มตัวอย่างด้วยวิธีสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิร่วมกับการสุ่มแบบบังเอิญ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือแบบสัมภาษณ์แบบมีโครงสร้าง ประกอบด้วยข้อมูลพื้นฐาน สภาพการดำเนินงาน ระดับความสำเร็จ ปัญหาและข้อเสนอแนะ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ สถิติเชิงพรรณนา (ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) และสถิติเชิงอนุมาน ได้แก่ การวิเคราะห์ความสัมพันธ์ และการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ

ผลการศึกษาพบว่า (1) สมาชิกส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุเฉลี่ย 53.7 ปี ประกอบอาชีพเกษตรกรรมเป็นหลัก และมีรายได้ต่อปีส่วนใหญ่อยู่ในช่วง 100,001–300,000 บาท (2) สภาพการดำเนินงานของวิสาหกิจชุมชนโดยรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยด้านการสนับสนุนจากภาครัฐมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด ขณะที่ระดับความสำเร็จโดยรวมอยู่ในระดับมาก โดยด้านภาวะผู้นำมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด และ (3) ผลการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณพบว่า การสนับสนุนจากภาครัฐ การผลิต การตลาด การเงินและบัญชี และการบริหารจัดการองค์กร ส่งผลเชิงบวกต่อความสำเร็จของวิสาหกิจชุมชนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยความสัมพันธ์ที่เด่นชัดที่สุดคือ ระหว่างการผลิตกับการตลาด (ค่า r=0.587) แสดงให้เห็นว่าการพัฒนาด้านการผลิตและการตลาดมีความสอดคล้องและเกื้อหนุนซึ่งกันและกันอย่างมีนัยสำคัญต่อความสำเร็จของวิสาหกิจชุมชน และการสนับสนุนจากภาครัฐเป็นปัจจัยที่มีอิทธิพลมากที่สุด ข้อเสนอแนะที่สำคัญคือ หน่วยงานภาครัฐควรสนับสนุนอย่างต่อเนื่องและเป็นระบบ โดยมุ่งเสริมสร้างศักยภาพด้านการบริหารจัดการองค์กร การผลิต การตลาด และการเงินบัญชีให้เข้มแข็ง รวมทั้งส่งเสริมการจัดการความรู้ภายในกลุ่มเพื่อยกระดับความยั่งยืนของวิสาหกิจชุมชนในระยะยาว

การพัฒนาพุทธนวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์ 1 วัด 1 Soft Power บนฐานทุนทางศาสนาและวัฒนธรรมผ่านกลไกการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายท้องถิ่น เพื่อยกระดับการท่องเที่ยวและเสริมสร้างมูลค่าเศรษฐกิจฐานรากของชุมชนในจังหวัดแม่ฮ่องสอน

2026-01-22T15:00:03+07:00

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาการจัดการซอฟต์พาวเวอร์บนฐานทุนทางศาสนาและวัฒนธรรม 2) พัฒนาพุทธนวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์ “1 วัด 1 Soft Power” บนฐานทุนทางศาสนาและวัฒนธรรม และ 3) ขับเคลื่อนพุทธนวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์ผ่านกลไกการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่ายท้องถิ่นเพื่อยกระดับการท่องเที่ยวและเสริมสร้างมูลค่าเศรษฐกิจฐานราก เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี เครื่องมือที่ใช้ประกอบด้วยแบบสอบถาม การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสนทนากลุ่ม กลุ่มตัวอย่างได้แก่ ประชาชนในพื้นที่จำนวน 250 คน และผู้ทรงคุณวุฒิจำนวน 25 คน ข้อมูลเชิงปริมาณวิเคราะห์ด้วยสถิติเชิงพรรณนา ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพวิเคราะห์ด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา

ผลการวิจัยพบว่า 1) การจัดการซอฟต์พาวเวอร์บนฐานทุนทางศาสนาและวัฒนธรรมอยู่ในระดับมาก โดยด้านการสร้างความร่วมมือและเครือข่ายมีค่าเฉลี่ยสูงที่สุด รองลงมาคือการใช้ทุนทางศาสนาและวัฒนธรรม การพัฒนาบุคลากรและองค์ความรู้ การเผยแพร่และสร้างการรับรู้ และการสร้างมูลค่าเพิ่มทางเศรษฐกิจ ตามลำดับ 2) การพัฒนาพุทธนวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์ “1 วัด 1 Soft Power” เป็นกระบวนการบูรณาการหลักธรรมพระพุทธศาสนากับการใช้ซอฟต์พาวเวอร์ในการเสริมบทบาทของวัดในสังคมยุคดิจิทัล พุทธนวัตกรรมถูกใช้เป็นกลไกสร้างการมีส่วนร่วมของชุมชน ส่งเสริมบทบาทวัดให้เป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมที่ทันสมัย รวมถึงการพัฒนาทักษะอาชีพ การสร้างนวัตกรชุมชนต้นแบบ และการต่อยอดผลิตภัณฑ์ชุมชนตามอัตลักษณ์ท้องถิ่น ตลอดจนการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลเพื่อขยายคุณค่าทางวัฒนธรรมสู่สังคมร่วมสมัยอย่างเหมาะสม และ 3) การขับเคลื่อนพุทธนวัตกรรมเชิงสร้างสรรค์ผ่านกลไกการมีส่วนร่วมของภาคีเครือข่าย โดยอาศัยความร่วมมือจากวัด หน่วยงานรัฐ ภาคเอกชน และภาคประชาสังคม กิจกรรมท่องเที่ยวเชิงสร้างสรรค์ที่พัฒนาขึ้นช่วยเชื่อมโยงการเรียนรู้จากทุนทางศาสนาและวัฒนธรรมท้องถิ่น เกิดการพัฒนาชุมชนฐานรากอย่างบูรณาการ ตอบสนองความต้องการของทุกภาคส่วน พร้อมรักษาสมดุลระหว่างการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและวัฒนธรรมท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

ความขัดแย้งระหว่างคนสามวัยในครอบครัวกับการเสริมสร้างความสามัคคีบนฐานพุทธบูรณาการในจังหวัดเชียงใหม่

2026-03-22T18:45:34+07:00

บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ลักษณะ และปัจจัยของความขัดแย้งระหว่างคนสามวัยในครอบครัวในจังหวัดเชียงใหม่ 2) วิเคราะห์บทบาทและหลักธรรมเชิงพุทธบูรณาการในการเสริมสร้างความสามัคคีและการอยู่ร่วมกันอย่างสันติระหว่างคนสามวัยในครอบครัวงานวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ระหว่างการวิจัยเชิงปริมาณและการวิจัยเชิงคุณภาพ ประชากรที่ใช้ในการวิจัยเชิงปริมาณ ได้แก่ ประชาชนที่อาศัยอยู่ในจังหวัดเชียงใหม่ซึ่งประกอบด้วยกลุ่มสูงวัย วัยทำงาน และเยาวชน กลุ่มตัวอย่างจำนวน 360 คน คัดเลือกโดยวิธีการคัดเลือกแบบเจาะจง สำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ได้แก่ ตัวแทนคนสามวัย ผู้นำชุมชน และผู้มีบทบาทด้านศาสนาและวัฒนธรรม จำนวน 10 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์เชิงลึกแบบมีโครงสร้าง และการสนทนากลุ่ม การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณใช้สถิติเชิงพรรณนา ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ส่วนข้อมูลเชิงคุณภาพใช้การวิเคราะห์เนื้อหา และการสังเคราะห์เชิงตีความ

ผลการวิจัยพบว่า 1. ระดับความขัดแย้งระหว่างคนสามวัยในครอบครัวโดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง โดยสาเหตุสำคัญที่มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับสูง ได้แก่ ความเห็นแก่ประโยชน์ฝ่ายเดียว การไม่รับฟังเหตุผลของผู้อื่น และการไม่ให้เกียรติหรือไม่เคารพผู้อาวุโส 2. หลักธรรมทางพระพุทธศาสนาที่สามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการลดความขัดแย้งและเสริมสร้างความสามัคคี ได้แก่ อริยสัจ 4 และโยนิโสมนสิการในมิติความคิด พรหมวิหาร 4 และสาราณียธรรมในมิติความสัมพันธ์ และสังคหวัตถุ 4 กับอปริหานิยธรรมในมิติการปฏิบัติ ซึ่งช่วยลดอัตตา เสริมสร้างการสื่อสาร การยอมรับความแตกต่าง และการอยู่ร่วมกันอย่างสันติ