การบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชาชนของเทศบาลตำบลหนองแหย่ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ - แซ่เตีย อัมเบกา; ปอนถิ่น ประเสริฐ; ปัญญาวีรทัต นพดณ (วารสารภูมินิเวศพัฒนาอย่างยั่งยืน, 2026)
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษา 1) ระดับการส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชาชนของเทศบาลตำบลหนองแหย่ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ 2) เปรียบเทียบการส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชาชนของเทศบาลตำบลหนองแหย่ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ โดยจำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล 3) เสนอแนวทางการพัฒนาการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชาชนของเทศบาลตำบลหนองแหย่ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ วิธีการดำเนินการวิจัยเป็นแบบผสานวิธี กลุ่มตัวอย่างการวิจัยเชิงปริมาณประกอบด้วยประชาชน จำนวน 377 คน โดยใช้แบบสอบถามในการเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการหาค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน ทดสอบสมมติฐานโดยการทดสอบค่าเอฟ สำหรับการวิจัยเชิงคุณภาพใช้การสัมภาษณ์เชิงลึกจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ จำนวน 9 รูปหรือคน วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้เทคนิควิเคราะห์เนื้อหาเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) ระดับการส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชาชนของเทศบาลตำบลหนองแหย่ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ โดยภาพรวมและตามหลักภาวนา 4 อยู่ในระดับมาก 2) เปรียบเทียบการส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชาชนของเทศบาลตำบลหนองแหย่ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ จำแนกตามปัจจัยส่วนบุคคล พบว่า ระดับการศึกษาของประชาชนมีผลต่อการส่งเสริมคุณภาพชีวิตอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จึงยอมรับสมมติฐานการวิจัย ขณะที่ปัจจัยเพศ อายุ อาชีพ และรายได้ไม่มีผลต่อการส่งเสริมคุณภาพชีวิตโดยรวม และ ตามหลักภาวนา 4 โดยรวม จึงปฏิเสธสมมติฐานการวิจัย 3) นำเสนอการบูรณาการหลักพุทธธรรมเพื่อส่งเสริมคุณภาพชีวิตประชาชนของเทศบาลตำบลหนองแหย่ง อำเภอสันทราย จังหวัดเชียงใหม่ ได้แก่ (1) กายภาวนา พัฒนากาย เช่น จัดอบรมด้านสาธารณสุขและส่งเสริมการออกกำลังกาย (2) จิตตภาวนา ส่งเสริมสุขภาพจิตผ่านการฝึกสมาธิและศิลปะบำบัด (3) สีลภาวนา ส่งเสริมระเบียบวินัยในสังคมผ่านการอบรมศีลธรรมและมาตรการรักษาความปลอดภัย (4) ปัญญาภาวนา เพื่อให้ประชาชนเข้าถึงข่าวสารโดยง่าย ผ่านสื่อออนไลน์และสร้างเครือข่ายความร่วมมือกันเพื่อการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน